Marketing là gì, có khó không?

Chào các bạn, chào các bạn, chào các bạn. Video ngày hôm nay là video mà mình tin là rất là nhiều bạn đang mong chờ. Ngày hôm nay mình sẽ nói về marketing. Mô tên nó là gì? Công việc marketing là như thế nào? Nếu mà bạn là một học sinh muốn học marketing hoặc là một người lớn muốn tìm hiểu để chuyển ngành qua marketing hoặc đơn giản chỉ là bạn muốn làm khâu marketing tốt hơn cho công ty của mình thì video này có lẽ sẽ có ích cho các bạn. Lưu ý một chút là những thông tin trong video này sẽ chỉ dừng lại ở mức độ cơ bản để các bạn có hình dung về ngành. Mình không phải chuyên gia bất cứ khía cạnh nào, mình chỉ chia sẻ những cái gì mà mình đã học và đã làm. Thôi các bạn có thể xem để tham khảo nhưng hoàn toàn không nên trích dẫn những thông tin này vào bài luận hay bất cứ giấy tờ nào vậy nha bây giờ thì chúng mình bắt đầu đầu tiên là phải nói đến hành trình kinh nghiệm của mình trước khi bạn nghe bất cứ ai chia sẻ về chuyên môn thì bạn phải xem người đó có nền tảng kiến thức như thế nào kinh nghiệm như thế nào để biết là mình có nên nghe cái người này không mình mình đi học đại học ngành thiết kế và công nghệ thời trang ở Arts University Bournemouth sau đó mình về Việt Nam làm stylist và phóng viên thời trang cho một tạp chí báo chí và thương hiệu thì luôn gắn liền với nhau bởi vậy mình làm việc rất nhiều với những người phụ trách marketing ở các thương hiệu thời trang và dần dần mình cảm thấy rất là thích công việc của họ mình nghĩ đến những người đó rất nhiều và mình cảm thấy muốn làm cái công việc tương tự thế là những lúc rảnh rỗi thì mình tìm hiểu kiến thức marketing ở trên mạng cho đến khi mình quyết định là mình sẽ đổi hướng qua marketing mình sang Anh học tiếp marketing thời trang ở Coventry University London Campus học xong mình về Việt Nam đi làm tại một công ty trang sức quy mô rất nhỏ và phân khúc cao cấp khá là đặc thù bởi vậy cho nên có thể nói kinh nghiệm của mình chủ yếu nằm ở bên cái mảng doanh nghiệp vừa và nhỏ và phân khúc nằm ở tầm trung đến cao cấp. Sau một thời gian vừa đi làm vừa làm YouTube thì YouTube trở thành sự nghiệp của mình ngày hôm nay. Đó là quá trình của mình. Nói theo một cách nào đó thì tất cả mọi điều mình làm từ trước đến giờ đều ít nhiều có liên quan đến marketing. Dù có thể là nhiều người sẽ không thấy như vậy mà lại có cảm giác là mình đang làm trái ngành. Thế nhưng những cái gì mà mình đang làm hiện nay chính là marketing. Thực ra marketing nó rộng và nó bao phủ nhiều việc hơn bạn nghĩ. Để hình dung được rõ thì các bạn phải đi từ định nghĩa cơ bản nhất của marketing. Định nghĩa chính xác của marketing đến từ hiệp hội marketing Mỹ là American Marketing Association là như sau. Bây giờ mình sẽ đọc nguyên văn và mình sẽ dịch lại tiếng Việt cho các bạn nha. Marketing is the activity, set of institutions and processes for creating, communicating, delivering and exchanging offerings that have value for customers, clients, partners and society at large. Cá nhân mình thì mình sẽ dịch cái định nghĩa này ra tiếng Việt như sau. Marketing là sự tổ chức những hoạt động trong quá trình sáng tạo, truyền đạt, kết nối và trao đổi giá trị để mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, các khách hàng đối tác và xã hội nói chung. Nói chung là người bán mang lại lợi ích cho người mua và nếu lợi ích này được người mua đón nhận thì người mua sẽ mang lại lợi nhuận cho người bán. Cho các bạn một ví dụ đơn giản: mình trồng một bó rau, mình mang ra chợ, mình tìm cái chỗ ngồi đầu chợ đông người qua lại, mình xịt nước cho cái rau nhìn nó tươi mát ngon lành, mình thấy một chị đi qua mình tán chuyện cho chị vui, mình khen da chị đẹp, mình kể với chị là hàng xóm mình cũng trồng có rau giống như vậy nhưng mà mình bán rẻ hơn. Mình nói nếu mà chị lấy nửa bó thì mình lấy năm ngàn nhưng mà nếu lấy cả bó mình lấy chị chín ngàn thôi mình bớt cho chị một ngàn. Thế là chị mua rau của mình chứ không mua rau của nhà khác. Đó là marketing. Mình giải thích kỹ hơn về quá trình này nha. Nó bắt đầu bằng việc mình xác định khách hàng là những chị nội trợ bỉm sữa ở trong xóm mình. Mình hiểu rằng những chị này hàng ngày đều nấu cơm, bởi vậy mỗi ngày đều đi chợ trong xóm và mối quan tâm lớn nhất của chị là sức khỏe của gia đình là một, sắc đẹp của chị là hai. Thế thì mình chọn bán rau tại vì ăn rau thì lành mạnh đáp ứng được những cái mối quan tâm lớn nhất của chị và mớ rau thì nó rẻ mọi bà nội chợ đều có thể dễ dàng mua mà không cần suy nghĩ gì nhiều thế là mình trồng rau xong rồi mình mang ra chợ và mình tìm cái chỗ nào tiện nhất nhiều người qua lại nhất để mình ngồi mình xịt nước lên rau để nhìn nó ngon lành thu hút hơn mình vừa bán mình vừa nhắn tin cho khách quen mình nói chị ơi hôm nay em có rau ngon lắm chị ra đi em để dành riêng cho chị một bó tươi nhất rồi nếu có khách vào hỏi thì mình sẽ vui vẻ giới thiệu người ta có hỏi gì thì mình tư vấn cho người ta mình khen người ta một chút con chị sinh ra chị đẹp mình làm cho khách hàng cảm thấy vui rồi mình đưa ra khuyến mãi nửa bó em lấy chị năm ngàn nhưng mà lấy cả bó em bớt một ngàn còn chín ngàn thôi họ thấy hợp lý họ mua hàng mình có lợi nhuận đó tất cả những gì mình kể ra vừa rồi đều là marketing mục đích là để các khách hàng cảm thấy hài lòng và hợp lý khi mua hàng của mình thế thì cái yếu tố để khách hàng thấy hợp lý nó gọi là customer value giá trị đối với người mua hàng giá trị này được tính bằng giá trị mà mình cung cấp trừ đi cái chi phí mua hàng giá trị mà mình cung cấp ở đây không chỉ là bó rau và chi phí mua hàng không chỉ là chín ngàn giá chị mà mình cung cấp bao gồm bó rau này, sự vui vẻ khi mua hàng của mình này, khuyến mãi một ngàn đồng này, nhiều khi mình mang rau đến cho tận nhà họ này, uy tín ở trong xóm là mình trồng rau sạch này, tất cả những cái đó nó trở thành giá trị mà mình cung cấp. Còn chi phí mua hàng ở đây bao gồm số tiền chín ngàn cho một bó rau, công sức khách hàng đi từ nhà ra đến chợ và thời gian phải bỏ ra để mua được cái bó rau của mình. Lưu ý tất cả những cái giá trị này đều là giá trị cảm nhận tức là perceived value, tức là sự đánh giá theo cảm tính của khách hàng về giá trị mà họ sẽ được nhận và chi phí phải bỏ ra và sự đánh giá này bao giờ cũng chủ quan. Thế thì hiểu được tâm lý và hành vi khách hàng thì một người làm marketing sẽ tạo ra được một gói giá trị có vẻ như là nhiều nhất với một chi phí mua hàng có vẻ như là ít nhất ví dụ mình biết mấy bà nội trợ thích khuyến mãi cho nên mình nói nửa bó rau năm ngàn nhưng mà cả bó bớt một ngàn còn chín ngàn thế nhưng mà có thể thực thực ra cái giá trị bó rau chỉ có chín ngàn thôi mình dùng miêu mẹo mình nâng giá của nửa bó lên để bán được cả bó đúng giá nhưng mà chị khách lại nghĩ là hôm nay chị lời được một ngàn mua rau đó là một ví dụ thì qua một ví dụ rất là đơn giản này các bạn có thể thấy là khách hàng luôn luôn là trung tâm của mọi hoạt động marketing nói thì dễ ai chả biết khách hàng là thượng đế khách hàng luôn luôn đúng thế nhưng mà khi thực hiện thì nó phức tạp vô cùng đây là khía cạnh rất quan trọng trong marketing gọi là consumer behavior tâm lý và hành vi người dùng sự tiêu thụ luôn luôn có ý nghĩa sâu hơn rất nhiều so với đơn thuần chỉ là cần cái gì thì mua cái đó xài nhiệm vụ của người làm marketing là làm cho bạn cảm thấy cần những thứ bạn thực sự không cần không phải tự nhiên mà bạn có những cái ý niệm mà bạn có khi mình nhắc đến kim cương các bạn sẽ nghĩ ngay đến sự cao quý, sự giàu có. Bạn nghĩ nó là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu. khi mình nhắc đến sữa, các bạn nghĩ ngay đến trẻ em cao lớn, những con bò màu trắng đen thông dong trên đồng cỏ xanh gì. trong khi thực tế có thể hoàn toàn không phải như vậy. để làm được những cái điều này thì những người làm marketing sẽ khai thác bạn dựa trên hai thứ: một là nhu cầu của bạn, hai là nỗi sợ của bạn. mỗi phân khúc thị trường đều có những nhu cầu và nỗi sợ riêng, từ đó dẫn đến những cái ưu tiên riêng. Rõ ràng là một người làm marketing sẽ tiếp cận bạn và mang đến cho bạn những cái giá trị tương ứng với những ưu tiên của bạn ví dụ đi máy bay cùng một chuyến bay từ điểm A đến điểm B nhưng mà hạng phổ thông khác hạng thương gia khác tại sao cùng một sản phẩm tức là dịch vụ di chuyển đường hàng không từ A đến B cùng một thời gian bay nhưng mà lại có hai hạng vé khác nhau đó là để người ta phục vụ những hành khách ở hai phân khúc khác nhau với những nhu cầu và ưu tiên khác nhau đối với hành khách phổ thông ấy thì điều quan trọng nhất với họ là được bay từ A đến B với giá rẻ nhất có thể nhiều hãng hàng không còn đẩy được giá bay xuống cỡ siêu rẻ bằng việc tính tiền riêng cho hành lý ký gửi và bữa ăn trên máy bay tức là bớt được khoản nào thì hay khoản ấy khi mà mình chỉ mang hành lý sách tay và mình chịu khó ăn trước ở nhà không ăn trên máy bay là mình sẽ có thể bay với một chi phí thấp nhất rất nhiều người nghĩ là có khủng mới mua vé thương gia tại vì cùng một chuyến bay cũng là chỉ đi từ a đến b thôi tự nhiên thêm tiền mà đi cũng thường ấy tuy nhiên không phải ai cũng nghĩ như vậy người bay thương gia họ không ưu tiên giá trị về giá vé mà họ ưu tiên sự nhanh chóng của việc không phải xếp hàng họ ưu tiên sự riêng tư ở phòng chờ riêng và hơi ưu tiên cái việc có thể nghỉ ngơi trên ghế thương gia có thể ngả ra thành giường nằm. Có thể họ đi công tác và họ cần cái chuyến bay phải tiện nghi nhất có thể để họ xuống máy bay một cái là họ tươi tỉnh đi làm đi họp được ngay. Cái ưu tiên hàng đầu của họ là thời gian bởi vì thời gian của họ làm ra tiền bạc. Thế thì mọi thứ mà công ty hàng không họ làm cũng sẽ để đáp ứng cho những cái ưu tiên này. Họ lược bớt dịch vụ thêm và giảm giá vé cho những hành khách phổ thông và họ thêm các dịch vụ tiện nghi cho hành khách bay hạng nhất. Ai ưu tiên yếu tố gì thì mình phải đưa ra cho họ những cái giá trị tương ứng. Một phương pháp rất điển hình nữa trong truyền bá và bán hàng là đánh vào nỗi sợ của người ta cái này nó hơi đen tối một chút xíu thì nhưng mà nếu đã muốn làm trong ngành marketing thì bạn cần phải hiểu rõ về cái này đánh vào nỗi sợ của người tiêu dùng là phương pháp đặc biệt điển hình trong quảng bá bạn sợ con thấp còi nhẹ cân bạn sợ bụng mỡ bạn sợ bệnh ung thư bạn sợ mái tôn nhà thấm rột hãy sử dụng sản phẩm abc của chúng tôi nghe rất quen đúng không những thông điệp như thế này bây giờ nhiều đến nỗi mình chắc chắn là nhiều người thậm chí còn không để ý nữa và cứ mặc định nghe theo thôi thực ra bản thân nó không có gì xấu tức là chỉ ra nỗi sợ và quảng bá sản phẩm giúp giải quyết cái nỗi sợ đó nhưng cái đen tối của nó nằm ở chỗ đôi khi rất nhiều khi cái người làm marketing sẽ đưa ra cho bạn những cái nỗi sợ mà bạn không có và thuyết phục bạn rằng bạn nên có để quảng bá đến bạn những sản phẩm mà bạn tin rằng sẽ giúp bạn giải quyết trong khi thực ra nó không và thường thì cốt lõi sâu nhất của những nỗi sợ mà họ hay khai thác là nỗi sợ cô đơn phần này thì mình sẽ chỉ nói đến đây thôi mình không đi thêm sâu nữa ngành nào cũng có những nét sáng tối của nó việc của bạn là phải tự quan sát tìm hiểu và xây dựng ý kiến riêng cho chính mình. Còn cái này mình sẽ nói đến đây thôi. Marketing thì có mặt ở rất là nhiều phương diện trong cuộc sống, nhiều hơn các bạn nghĩ. Không phải là chỉ có các thương hiệu cần quảng bá tên tuổi để bán hàng đâu. Thực ra dù bạn làm bất cứ gì bạn cũng sẽ cần đến một chút marketing. Nếu là tổ chức phi lợi nhuận này bạn cần nhiều người biết đến và ủng hộ. Nếu bạn là chính trị gia bạn cũng cần nhiều người biết đến ủng hộ. Nếu bạn là một người mẫu tự do bạn cần nhiều người biết đến và book công việc. Nếu mà bạn là một chị thợ may ở nhà bạn cần nhiều người biết đến và đặt hàng may. Tất cả đều cần kết nối với khách hàng của mình. Sự kết nối này được thực hiện bằng một việc gọi là content marketing, quảng bá bằng nội dung. Quảng bá bằng nội dung thì không phải tất cả trong marketing thế nhưng là phần quan trọng mang tính quyết định tại vì nó xây dựng hình ảnh thương hiệu làm cho khách hàng biết đến sản phẩm và về lâu dài xây dựng mối quan hệ với họ. Nếu không ai chú ý đến nội dung hay là thông điệp mà bạn đưa ra thì tức là bạn đâu có tồn tại đúng không? Người ta biết đến còn chưa chắc là người ta đã có mua hay không. Thế nhưng không biết đến thì coi như không có nghĩa lý gì ngay từ đầu. Bạn nói mà họ không biết không nghe thì coi như là bạn không nói gì hết bởi vậy quảng bá bằng nội dung là tối quan trọng cho mọi doanh nghiệp cũng như là cá nhân để tiếp cận và kết nối với thị trường tương ứng vậy thì trong quảng bá bằng nội dung có hai hoạt động chính là sáng tạo nội dung và phân phối nội dung phân khúc nào trong thị trường cũng tìm kiếm nội dung cả về bản chất thì ai cũng cần thông tin để giữ cho bản thân liên tục được cập nhật và hòa nhập với xã hội xung quanh một người làm marketing cần phải phân tích được nhu cầu này hiểu được thị trường mà mình nhắm đến là những ai họ cần gì họ mong muốn gì họ thích thú với những cái gì họ tìm thông tin gì từ đó sáng tạo ra những cái nội dung tương ứng những nội dung này không chỉ ở dạng chữ viết nha các bạn nhiều người nghĩ là sáng tạo nội dung tức là ngồi viết status bán hàng ở trên facebook nhưng mà nội dung nó nhiều hơn đấy nội dung có ở dạng chữ viết hình ảnh tĩnh hình ảnh động tức là video đó và ở dạng tiếng nói nói thì nghe đơn giản là sáng tạo nội dung phù hợp với đối tượng khách hàng của bạn thế nhưng tiếp cận và thực hành là câu chuyện hoàn toàn khác. Bản thân bạn là một người tiêu dùng, chính bạn cũng biết là hàng ngày bạn phải thấy bao nhiêu thứ nội dung quảng bá nó đập vào mặt từ online cho đến offline. Là một người như bao người khác với những công việc riêng và những mối quan tâm riêng, chắc chắn là bạn không có thời gian và bạn không có hứng thú để cẩn thận xem từng cái quảng cáo một mà bạn gặp phải hàng ngày đúng không? Chỉ vì bạn thấy nội dung không có nghĩa là bạn tiêu thụ nó. Bởi vậy cuộc chiến để giành được một chút thời gian và sự chú ý của bạn là cực kỳ khốc liệt với thương hiệu khi sản xuất nội dung. Ai làm marketing có lẽ cũng biết là cần phải sáng tạo nội dung để tiếp cận khách hàng, nhưng làm như thế nào là cả một bài toán khác. Và mình nghĩ là mình biết chìa khóa để sáng tạo nội dung quảng bá hiệu quả. Chìa khóa này không phải là mình đọc trong sách ra một cách máy móc cho các bạn, cái này là tried and true, tức là mình đã làm tận tay và nó giúp mình đạt được một chút cái thành công trong việc làm nội dung cho kênh YouTube của mình. Chìa khóa này là gì mình sẽ chia sẻ với các bạn. Nếu mà bạn tin và có thể áp dụng cho công việc của mình thì tốt, còn nếu không tin thì cũng không sao. Chìa khóa đó là một câu hỏi như thế này: bạn mang lại được cái gì cho người ta trước? Để mình giải thích. Mỗi người tiêu dùng hàng ngày đều gặp không biết bao nhiêu cái quảng cáo. Nói chung mỗi cái thì cũng mỗi khác nhau tí gì nhưng mà tóm lại là chị ơi bỏ tiền mua đồ của em đi, chị ơi xem cái này đi, chị ơi dành thời gian nghe điện thoại em đi. Bạn làm như vậy là bạn đang đòi hỏi người ta. Người tiêu dùng họ không nợ bạn cái gì cả. Bạn không thể cứ xoay xoay đòi tiền của họ. Đòi sự chú ý của họ, đòi thời gian của họ. Không đời nào, chẳng có lý do gì họ phải bỏ thời gian công sức của họ ra để phục vụ cái nhu cầu bán hàng của bạn. Thế thì khi làm nội dung quảng bá, bạn phải đặt ra câu hỏi rất quan trọng là bạn mang lại cái gì cho người ta trước đã? Hãy liên tục mang lại giá trị trước và đừng đòi hỏi gì cả. Từ đó khách hàng sẽ chủ động tìm đến bạn vì họ tin tưởng bạn. Nội dung của bạn cần phải mang một trong hai hoặc là cả hai giá trị sau: giá trị giải trí và giá trị giáo dục. Nếu vừa giải trí vừa giáo dục thì quá tốt hoặc nếu không thì ít nhất phải đạt được một trong hai đó là cách để khách hàng tìm đến bạn khi họ tìm kiếm thông tin và rồi hy vọng là sản phẩm của bạn đủ hấp dẫn để người ta muốn bỏ tiền ra mua như mình đã nói lúc nãy đó bạn cất tiếng nói thế nhưng mà bạn quay mặt vào tường để nói một mình thì không ai nghe vậy coi như là bạn không nói coi như là bạn không tồn tại tức là sáng tạo nội dung là một chuyện phân phối nội dung như thế nào lại là chuyện khác cũng quan trọng không kém đây là cái lúc mà bạn cần phải tìm hiểu các kênh quảng bá, các nền tảng bạn có thể sử dụng. Những nền tảng này có thể chia ra làm hai nhóm là các nền tảng truyền thống và nền tảng công nghệ số. Nền tảng truyền thống bao gồm biển quảng cáo này, báo giấy này, tin nhắn điện thoại này, radio, quảng cáo trên TV vân vân. Nền tảng công nghệ số thì bao gồm banner trên các trang web, báo chí online, mạng xã hội. Chi phí chạy nội dung trên các kênh truyền thống thì nhìn chung vẫn đắt hơn rất nhiều so với các kênh công nghệ số. Tuy nhiên thì càng ngày càng nhiều doanh nghiệp đã nhận ra cái sức mạnh của mạng xã hội và đổ nhiều ngân sách hơn để dót cho nó nói chung là để nói về sự lựa chọn nền tảng phân phối nội dung của các công ty thì câu chuyện nó dài lắm nhưng có thể nói tóm lại là bạn phải lựa chọn những nền tảng mà khách hàng của bạn ở trên đó ví dụ phân khúc khách hàng trẻ và mười tám đến ba mươi năm tuổi thì họ có mặt ở trên mạng xã hội nhiều phân khúc trẻ em thì có mặt trên các nền tảng xem video giải trí nhiều phân khúc trên bảy mươi tuổi vẫn xem tivi nhiều đại khái vậy nói chung bạn phải kiếm xem khách hàng của bạn đang ở đâu để đẩy nội dung của bạn xuất hiện ở đó. Sau đó có được đón nhận hay không thì mọi chuyện còn phụ thuộc vào nội dung và cái độ tốt của sản phẩm của bạn. Hôm nay mình hy vọng là đã đưa ra cho bạn một chút thông tin cơ bản chung chung về marketing. Nói chung nói về marketing thì nó rộng lắm. Ngày hôm nay mình nói một chút thôi để các bạn có một cái hình dung rõ hơn. Nếu bạn muốn nghiêm túc hơn với nghề thì phía dưới sẽ là một số link để bạn tìm tòi thêm. Mình sẽ không nói dối các bạn, nghề này là một nghề khó và nó đòi hỏi sự cập nhật, học hỏi, đổi mới liên tục. Sự đào thải của nó cũng tương đối cao thế nhưng kiếm cơm thì có bao giờ là dễ dàng đúng không nếu mà bạn quyết định chọn nó thì hãy hết lòng với nó tại vì làm tốt marketing là bạn sẽ có thể làm được rất nhiều việc trong đời đặc biệt là mở doanh nghiệp riêng nếu có câu hỏi gì thì bình luận ở phía dưới nhé và mình sẽ cố gắng hết sức để trả lời các bạn nếu mà thích video thì cũng bình luận cho mình biết nhé để mình có thể tiếp tục làm những cái video khác sâu hơn về các mảng khác của marketing nữa like video và đăng ký kênh nhé tại vì mình ra video mới vào mỗi thứ tư và chủ nhật hàng tuần cũng đừng quên kết nối với mình ở trên Facebook và Instagram ra người vlog nữa cảm ơn các bạn đã dành thời gian xem video của mình tạm biệt các bạn.