Người lớn đối diện với mất mát | Giang Ơi Radio

Chào bạn, cảm ơn bạn đã nhấn nghe ra ngơi radio nơi mà mình tản mạn về chuyện làm người lớn và chủ đề của ngày hôm nay là khi người lớn đối diện với mất mát. Mỗi khi có dịp được tình cờ gặp những bạn theo dõi mình ngoài đời đó thì câu mà mình được nghe nhiều nhất là hãy làm podcast lại lên chị ơi bởi vì tập gần nhất cũng đã quá lâu rồi. Thì ngày hôm nay khi mà mình ngồi xuống đây để làm một cái podcast mình nghĩ khả năng cao là các bạn sẽ kỳ vọng một chủ đề gì đó mà nó vui vẻ hơn chút và điều đó cũng hoàn toàn hợp lý rồi nếu mình là bạn thì mình cũng sẽ kỳ vọng như vậy bởi vậy có lẽ cho mình xin lỗi trước thứ nhất bởi vì chủ đề ngày hôm nay là không được vui vẻ cái thứ hai là dù mình có cố gắng đến mấy để nói về chuyện này một cách đỡ nặng nề nhất có thể thì khả năng cao là nỗ lực đó cũng sẽ không được thành công lắm hoặc bây giờ nếu mà nói thẳng ra đấy thì mình nghĩ có thể nói là trong cái podcast này mình cần các bạn hơn là các bạn cần mình dù mình đang nói còn các bạn thì đang nghe dù là bạn đang tìm đến kênh của mình thế nhưng thực ra theo một cách nào đó thì bằng cái podcast này mình đang tìm đến các bạn gần đây mà cũng không hẳn ở gần đây khoảng vài tháng trước rồi một người bạn của mình mất ở tuổi ba mươi bạn đi sống ở nước ngoài một người hàng xóm của bạn ấy một cách có chủ đích bằng một con dao rất dài tước đi mạng sống của bạn ấy việc này xảy ra vào một buổi sáng trước cửa nhà bạn ấy, trước mặt hai đứa con nhỏ của bạn ấy, một đứa năm tuổi và một đứa ba tuổi. Chỉ một phút trước đó bạn vẫn còn là một người phụ nữ trẻ sống một cuộc đời bình thường cùng với một gia đình bình thường, với một công việc bình thường và những sở thích bình thường. Y như mình và y như các bạn. Chỉ một phút sau mọi thứ tan nát hết. Sau khi chuyện đó xảy ra đấy thì không có ai báo cho mình biết hết bởi vì mình không có mối quan hệ với ai trong cuộc sống của bạn ngoài bạn cả. Mình và bạn ấy quen nhau qua công việc, sau đó thì đồng hành cùng nhau trong một khoảng thời gian dài và khi mà công việc thay đổi rồi không có còn làm việc trực tiếp với nhau nữa thì vẫn duy trì mối quan hệ bạn bè. Và để chia sẻ thêm một chút thì thực ra mình ở ngoài đời không có quá nhiều bạn bè. ở độ tuổi của mình thì có lẽ nhiều người cũng như vậy, có công việc, có gia đình, con cái, cuộc sống rất là bận rộn. những cái tình bạn theo kiểu ăn chung học chung tâm sự mỗi ngày đi đâu cũng đi chung như thời học sinh sinh viên là không thể nào còn nữa. Khi còn trẻ và còn độc thân đấy thì quỹ thời gian nó còn nhiều hơn nhiều khi mình miễn cưỡng đi chơi với những người bạn sơ sơ mà không thực sự quá yêu thích hoặc muốn đi chung thực ra cũng là cái chuyện khá bình thường thế nhưng ở tuổi này thì khi mà chúng ta gọi nhau là bạn đấy và cả hai bên quyết định dành ra thời gian của mình giữa bận bề công việc giữa trách nhiệm gia đình con cái dành ra cái thời gian đó để mà chủ động sắp xếp gặp nhau trò chuyện với nhau chia sẻ lòng mình với nhau thì quyết định đấy nó có sức nặng rất khác so với thời còn trẻ khi mà còn nhiều thời gian giai đấy đối với cá nhân mình thì những người mình gọi là quen biết vui vẻ quý mến mình thường hay gọi là người quen thân thiện thì không có ít thế nhưng những người mà mình gọi là bạn và ngược lại họ cũng coi mình là bạn thì không có nhiều và đây là một người mà mình gọi người ta là bạn đây là một người hiểu những tâm tư của mình đây là một người mở lòng với mình và mở lòng với lối sống rất là đặc thù về truyền thông của mình mặc dù bạn đó là người sống rất là kín đáo, mình biết rằng khi một người nào đó mất đi, thường thì những người ở lại sẽ nói những lời tốt đẹp nhất về họ như là một cử chỉ mang tính cảm thông. Thế nhưng thật sự là nói từ đáy lòng mình, thì mình muốn nói người bạn này là một người cực kỳ lương thiện, ấm áp, chân thành, chăm chỉ và đặc biệt là rất rất thông minh, một trong những người thông minh nhất mà mình từng biết, một người mà mình thật sự trân trọng sự có mặt của họ trong đời mình. Thế mà trong một ngày bình thường, mình được biết qua một bài đăng ở trên mạng rằng họ sẽ không bao giờ còn ở đây nữa. Khó có một lời nào có thể diễn tả được cảm giác của mình lúc đó. Mọi thứ xung quanh tự nhiên nó mờ mịt hết cả lại và mình bị một cơn sốc đổ sập xuống đầu trong một cơn cô đơn rất là kỳ quặc. Cô đơn bởi vì mình không quen ai trong đời bạn ngoài bạn nữa cả. Mình không thể nhắn hỏi ai, mình cũng không thể tìm đến ai. Phản ứng đầu tiên của mình. Là mình cuốn quít nhắn tin cho bạn ấy, mình gọi tên bạn. Sau đó mình không nhắn thêm tin gì nữa, bởi vì gần như ngay lập tức sau khi gửi tin nhắn mình nhận ra mình là người duy nhất còn lại trong cái hòm tin nhắn này. Cái hòm tin nhắn quen thuộc, dài dằng dặc bảy năm trời mình và bạn nói chuyện biết bao nhiêu thứ cùng nhau sẽ mãi mãi không bao giờ mình nhận lại được phản hồi từ cái hòm tin nhắn này nữa và lời gọi bạn mà mình vừa mới gửi chính là lời cuối cùng. Cứ thế mình mụ mị ở trong cái cơn sốc đó một hồi lâu trước khi mình định thần lại một chút và mình lên google tìm tin báo chí bởi vì đây là một vụ giết người ở một đất nước nổi tiếng là an ninh và chắc chắn thì báo chí sẽ đăng tin về chuyện này và gần như là ngay lập tức thì mình đã tìm ra những cái bài báo đó thì rõ ràng là mình và các bạn chắc chắn ai cũng đã từng đọc các bài báo về pháp luật về án mạng về vụ này vụ kia mình năm nay ba mươi bốn tuổi ba mươi lăm chứ mình đã đọc biết bao nhiêu bài báo về những vụ án kinh khủng trên đời nhưng bài này thì cảm giác rất khác họ đưa tin theo đúng nghiệp vụ báo chí đúng trọng tâm sự việc đúng những gì mà báo chí vẫn thường làm nhưng cảm giác thật là kỳ lạ khi mà một người bạn của mình một người mẹ một người vợ một người chị một người con với bao nhiêu câu chuyện bao nhiêu ước mơ bao nhiêu suy nghĩ tất cả bây giờ chỉ còn là nạn nhân nữ ba mươi tuổi quốc tịch Việt Nam bị hàng xóm dùng dao đâm vào ngực và sau đó được ghi nhận tử vong khi đi viện mình đã nhớ là mình đã ngồi rất lâu để nhìn xoáy vào cái dòng chữ đó đã được tuyên bố tử vong nó ngắn gọn và nó tàn nhẫn nó đơn giản là một lời thông báo rằng người này đã biến mất trên đời và mãi mãi không bao giờ có điều gì có thể thay đổi được điều đó không có bất cứ câu từ gì có thể nói ra để làm cho chuyện này nó đỡ vô lý và ngang ngược mình không biết làm như thế nào để diễn tả chính xác được cho các bạn cái nghịch lý đau đớn trong lòng mình khi mà nãy giờ mình vẫn nói và nói và nói để kể lại chuyện đó kể lại nha thế nhưng nếu để nói về chuyện đó thì mình cứng họng bởi vì nó làm mình tức giận đến mức không còn lời lẽ nào mình tức đến tím váy nhưng mà trong một cơn im lặng kể cả cô cố gắng để nói ra thì cũng vẫn tức đến mức không nói gì được thường thì người ta hay nói gì trong những cái trường hợp như này mong bạn yên nghỉ trong bình an hả nhưng mà có thể tìm cái bình an đó ở đâu khi mà cả cuộc đời một con người bị cướp đi như vậy hả các bạn từ đó đến giờ suốt mấy tháng vừa qua không có một đêm nào mình dỗ con ngủ mà mình không nghĩ đến bạn mình nghĩ đêm nay liệu ai sẽ là người dỗ con bạn ngủ ai sẽ là người ôm ấp tụi nó ai sẽ là người có câu trả lời cho tất cả những cái sự hỗn loạn vô lý này và kể cả có tồn tại câu trả lời đó thì nó có còn nghĩa lý gì không? Các bạn biết không, con mây nhà mình năm nay nó lên bốn tuổi. Tất nhiên mỗi đứa trẻ sẽ có một nhịp độ phát triển riêng. Thế những con mình đấy, thì năm vừa rồi đánh dấu những biểu hiện rõ ràng nhất trong việc nó bắt đầu hiểu cái khái niệm sở hữu, nó cảm nhận được khi một cái gì đó là của nó và nó bắt đầu có kết nối với cái thứ mà nó có cảm giác sở hữu. Ví dụ như nó bắt đầu đặt tên cho những con thú bông mà nó thích. Nó bắt đầu có va chạm tranh giành đồ chơi ở sân chơi hoặc là nó giả vờ làm em bé sơ sinh khi mà nó thấy ba mẹ nó bế ấm cưng nựng một em bé khác cũng bình thường thôi chả có vấn đề gì cả giai đoạn này thì sẽ phù hợp để dạy một số bài học thường thấy kiểu như là cái gì là của ai đồ của mình thì mình phải có trách nhiệm giữ gìn nè đồ của người ta thì mình phải xin phép nè đồ của chung đấy thì mình phải chờ đến lượt nè kiểu thế nhưng mà còn một bài học nữa cái này thì ít người để ý hơn đó là bài học đầu tiên về sự mất mát rõ ràng là thế mà đúng không nếu bạn có một cái gì đó thì cũng đồng nghĩa với việc bạn sẽ có thể mất cái đó và một khi một đứa trẻ con đã có cảm nhận về sự sở hữu thì tức là nó sẽ có cảm nhận về sự mất mát hôm trước con diều con mây nó bị rách nó thích chơi thả diều thì ba nó mua cho nó một con diều bự cỡ bằng hai bàn tay hình con vẹt và một khi mà tụi mình đã mua cho con mây một cái gì đó tức là tụi mình trao quyền lựa chọn cho nó bởi vì quyền lợi đi với trách nhiệm quyền sở hữu đồng nghĩa với trách nhiệm giữ gìn quan điểm của mình mình vẫn thường nói về nó rất rõ ràng đây là đồ chơi của con chơi như thế nào và có chia sẻ với ai không là quyền của con mẹ sẽ hướng dẫn con cách chơi để nó bền đồ chơi con có thể nghe theo hoặc không nếu nó hỏng thì con là người phải chịu còn việc chia sẻ thì cũng tùy con luôn nếu chia sẻ với bạn thì còn có bạn chơi chung nó vui còn nếu không muốn chia sẻ thì chơi một mình tùy con lựa chọn mẹ chỉ gợi ý chứ mẹ không có ép tự con phải trải nghiệm và cảm nhận những kết quả tương ứng đến từ sự lựa chọn của bản thân mình thì trẻ con mà nó chơi đủ kiểu mà nó nghĩ ra nó thích kéo lết cái diều trên mặt đất thế là rách diều thì nó phải bỏ đi thì mình cũng không nghĩ gì cả bởi vì đây cũng không phải là lần đầu tiên nó làm mất hoặc làm hỏng đồ chơi thế nhưng lần này thì khác lúc thấy con diều rách nó không có ý kiến gì ba mẹ giải thích là ok đấy lần sau không muốn diều rách thì con phải chơi như này như kia nó cũng hiểu nó đồng ý nhưng mà cái lần kế tiếp được đi ra bãi thả diều và nhận ra là không còn con diều đó nữa thì nó khóc vừa khóc nó vừa nói là nó sẽ không được gặp lại bạn vệt nữa rồi và đó là cái lúc mà mình nhận ra là mình sẽ phải giúp một em bé bốn tuổi làm quen với cảm giác mất mát song song với việc chính mình cũng đang loay hoay với sự mất mát của mình và nói thật là cái lúc đó mình cũng hơi bị bất ngờ một chút mình đã ba mươi lăm tuổi đây không phải lần đầu mình mất mát một điều gì đó và lựa chọn của cá nhân mình trước giờ vẫn là sống với cảm giác đó chấp nhận nó trân trọng khoảng thời gian mà mình vẫn còn có điều đó ở trong đời bởi vì mình đã đủ lớn để biết rằng không có gì là mãi mãi và mất mát chắc chắn sẽ ở trước mắt chỉ là theo cách này hay là cách khác mà thôi nhưng với một em bé bốn tuổi thì sao liệu mình có thể nói gì để nó hiểu thế là mình hỏi nó là con đã nói lời tạm biệt với bạn vẹt chưa nó gật gật đại thế nhưng mà rõ ràng làm gì có bởi vì tính đến cái lúc mà nó làm rách con vẹt thì con vẹt vẫn nằm ở trong tay nó và nó vẫn còn cảm giác là nó sẽ luôn có con vẹt chỉ đến lần tiếp theo khi mà nó nhận ra là ba đã dọn đi rồi con vẹt đã biến mất rồi thì nó mới hình dung ra sự mất mát đó và hình như đó cũng là một trong những điểm đau đớn nhất khi mà chúng ta mất đi một điều gì đó là cái việc mà chúng ta không có cơ hội nói lời tạm biệt bởi vì trong hầu hết mọi trường hợp thì chúng ta không thể nào mà biết được lần nào đó sẽ là lần cuối cùng lần cuối cùng mà mình và bạn mình nói chuyện với nhau là về áo cho chó mà thậm chí bạn còn không nuôi chó lúc đó cả mình và bạn ấy đều đang trong giờ làm việc bạn tình cờ thấy một cái áo cho chó rất xinh bạn nhớ tới mình cho nên bạn gửi cho mình coi rồi hai đứa nói chuyện gia đình con cái rồi mình hứa sẽ sắp xếp thời gian đưa cả nhà sang chơi và thăm nhà bạn rồi tạm biệt nhau thỉnh thoảng mình có suy nghĩ là giá mà lần đó mình đã nán lại nói chuyện lâu hơn một chút giá mà đã kịp gặp nhau thêm một lần nữa nghĩ miên man mấy cái giá mà kiểu như thế một hồi trong mình là im lặng, im lặng không phải là vì trong đầu mình đang trống rỗng không có gì mà là vì nó đang mụ mị ở trong một cánh nguồn ngụ những thứ dối dám không thể nói thành lời. Mình không chỉ tiếc thương cho người bạn mà mình đã mất, mình còn tiếc thương cho cả một cuộc sống mà đáng nhẽ ra bạn đã phải có, một tương lai tốt đẹp mà đáng nhẽ ra bạn đã có quyền hiện diện. Một trong những điểm đáng sợ nhất về sự mất mát đó chính là cảm giác ban đầu nó chỉ giống như một cơn đau thôi, nó làm cho chúng mình đau đớn đúng không? Thế nhưng dù nó kinh khủng hơn, bởi vì thường thì cơn đau thì nó sẽ đỡ dần dần cho đến khi nó hết. Còn mất mát thì không hết, nó rất phức tạp và mỗi người sẽ phải cảm nhận nó theo một cách khác nhau. Nó không phải là thứ mà bạn có thể vượt qua hoàn toàn, nó là thứ mà bạn phải mang theo mình và phải tiếp tục sống với sự hiện diện của nó. Có rất nhiều người lựa chọn một niềm tin rằng là khi một con người hoặc một con vật mất đi, là họ sẽ bay về một cõi nào đó khác. Tức là họ không biến mất, họ chỉ ở trên trời thôi và bằng cách nào đó thì họ vẫn sẽ có một sự hiện diện vô hình bên cạnh gia đình, người thân, bạn bè của họ. Chuyện đó có thật hay không? Thì podcast ngày hôm nay không có kế hoạch thảo luận điều đó, mà kể cả có thảo luận đi chăng nữa thì cuối cùng cũng sẽ chẳng có cách nào mà mình và bạn có thể có một câu trả lời chắc chắn cuối cùng. Thế thì tùy thuộc vào niềm tin mỗi người thôi mình có thể hiểu lý do tại sao nhiều người muốn tin vào cái điều đó bởi vì nó xoa dịu cảm giác mất mát cho những người ở lại mình ước gì là mình cũng có thể tin vào điều đó thế nhưng mình phải nói thật là mình không mình chỉ tôn trọng những cách khác nhau mà mỗi người lựa chọn để lý giải thế giới xung quanh họ nhằm tìm kiếm cảm giác bình yên cho bản thân họ đối với mình thì đơn giản là sự hiện diện nó gắn liền với tế bào sự sống thì gắn liền với sự trao đổi chất, cảm xúc thì gắn liền với hormone và chất dẫn truyền thần kinh. còn mong muốn hay động lực thì xuất phát từ bản năng sinh tồn. mình tìm được sự an ủi dễ chịu dưới lăng kính khoa học bởi vì trong hầu hết mọi trường hợp ấy thì khoa học sẽ yêu cầu chúng ta thẳng thắn đối mặt với sự vật và sự việc để nhìn nhận bản chất của nó. cách sống này không phải là cách tiện lợi nhất bởi vì nó đòi hỏi rất nhiều công sức suy nghĩ phân tích cũng không phải là cách êm ái nhất bởi vì bản chất sự việc nhiều khi nó khắc nghiệt nhưng mà đối với mình nó là cách hiệu quả nhất để mình hiểu và xử lý được cảm xúc của mình đặc biệt là khi tính cách của mình có phần nhạy cảm với cảm xúc tức là mình cảm nhận niềm vui rất mạnh mẽ vui rất vui và buồn thì cũng rất rất buồn một điều đáng tiếc là ít đứa trẻ nào thuộc thế hệ của mình được dạy cách nhận diện phân tích và xử lý cảm xúc khi còn nhỏ bởi vậy thực ra quá trình lớn lên và tập làm người lớn của thế hệ millennial chúng mình thực ra cũng đã có một chút thử thách ở khía cạnh đó mình không trách thế hệ cha mẹ bởi vì họ cũng đâu có điều kiện để được dạy về cảm xúc của họ đâu ở cái tuổi mà mình thì đang loay hoay giữa những tâm tư tuổi sinh viên nơi giảng đường đại học thì cùng tuổi ấy mẹ mình còn đang trốn dưới hầm nhà ở trên con phố khâm thiên giữa một trận bom đạn đổ nát với mong muốn duy nhất là sống sót với một thân thể lành lặn đấy. Nói như vậy không phải là để so sánh cái khổ nào bự hơn, khổ của mình hay là khổ của mẹ mình, mà là để thấy khi người ta đang lo sinh tồn thì tất nhiên điều tiết cảm xúc sẽ không phải là thứ được đặt lên ưu tiên. Mình hiểu và cảm thông với họ, nhưng từ thế hệ của mình thì phải khác. Mình phải học được điều đó và mình phải dạy được điều đó cho con cái mình. Hoặc cũng có thể nói theo một cách nào đó là chính mình cũng vẫn đang học cùng với con. Những năm gần đây thì mình hay đọc cho nó nghe những cuốn sách thiếu nhi về cảm xúc rất là hay hồi nhỏ mình cũng có rất là nhiều điều kiện ăn học thế nhưng mà chưa có những cuốn sách kiểu như thế này nó dạy cho trẻ con mỗi cảm xúc gọi là gì cảm giác nó như thế nào tất nhiên là theo một cách đơn giản nhất để trẻ con ba tuổi nó có thể hiểu được ví dụ cảm giác tươi sáng và làm cho mình muốn cười thì gọi là cảm xúc vui vẻ cảm giác nặng nề giống như là xoắn lại ở bụng thắt lại và làm cho mình muốn khóc thì gọi là cảm xúc buồn cảm giác nóng mặt này khó chịu này và làm cho mình muốn hét lên thì gọi là cảm xúc giận dữ rất là cơ bản như vậy nhưng phải nói thật là không phải người lớn nào cũng biết nha phải học học từ cơ bản nhất nhận diện và gọi tên được cảm xúc của mình là bước đầu tiên cần thiết để tiến tới xử lý những cảm xúc ấy một cách phù hợp và có một điểm khá thú vị mà những cuốn sách này đã dạy không chỉ có ích cho trẻ con mà mình thấy có ích cho rất nhiều người lớn nữa đó là chúng ta có khả năng cũng như được quyền cảm thấy nhiều cảm xúc cùng một lúc ví dụ như khi chuyển nhà thì có thể bạn sẽ cảm thấy vừa buồn vì phải xa bạn bè cũ thế nhưng cũng vừa vui bởi vì bạn háo hức với nơi ở mới cả hai cảm xúc này đều xứng đáng được công nhận dù nó có vẻ như là trái ngược nhau và dù cũng sẽ có những ý kiến bên ngoài cố gắng áp đặt bạn rằng là nếu bạn yêu nơi ở mới thì tức là bạn ghét nơi ở cũ và không ýi trọng những người ở nơi ở cũ, cái văn hóa tiêu thụ nội dung ngày càng nhanh cũng là một trong những lý do làm người ta muốn kết luận nhanh kiểu không trắng thì tức là đen, không ghét thì tức là yêu, không thành công thì tức là thất bại, không bình thường thì tức là bị điên đấy. Nhưng mà lối suy nghĩ đó nó không đúng, nó làm cho người ta bị cực đoan hóa, luôn tìm cách chia phe, không phát triển được tư duy đa chiều nhưng bù lại nó làm cho người ta cảm thấy mình là đúng nhất, hay nhất. Một cách tiện lợi mà không phải nghĩ nhiều, đặc biệt là không phải nghĩ cho người khác nữa. thì thôi thì đến cuối cùng nó cũng là lựa chọn riêng của mỗi người. ai cũng có quyền lựa chọn cách suy nghĩ của mình mà đúng không? đối với bản thân mình đấy thì mình chọn việc tôn trọng sự hiện diện đồng thời của nhiều cảm xúc khác nhau, nhiều giá trị, nhiều góc nhìn khác nhau. khi mà mình đang thu âm cái podcast này thì con xung là con mèo của mình đó đang nằm ngủ ngay trên bàn và khi mà mình nhìn nó thì mình vừa vui vừa buồn mình vui mình thương nó mỗi lần thấy nó mình đều cảm thấy vui còn buồn là vì năm nay nó lên mười tuổi rồi khi mà bước qua năm mười hai nghìn lẻ hai mươi sáu thì trong nhà mình có ba đứa lớn nhất chạm mốc mười tuổi đấy là con sung con tuyết với con hoàng mỗi khi mà mình chăm sóc chó mèo của mình đấy thì trong tất cả những yêu thương đó nó vẫn hiện diện một cái cảm giác mất mát bằng cách nào đó nó lên lội vào trong bởi vì mình biết là cuộc đời của một con chó con mèo nó rất là ngắn và chắc chắn là sẽ có một ngày mình mất nó người ta bảo yêu thương và mất mát là hai cảm xúc song hành và một khi chúng ta quyết định đem lòng yêu thương một cái gì đó tức là chúng ta cũng sẽ chấp nhận là phải đối diện với sự mất mát một ngày nào đó tuy nặng nề nhưng mà đó là sự thật và càng sẵn sàng đối diện với mất mát bao nhiêu thì chúng ta sẽ càng biết yêu thương đúng cách bấy nhiêu quan điểm của mình là vậy khi biết là rồi sẽ mất thì chúng ta sẽ biết cách trân trọng những ngày mà ta còn có nhau hơn đó giờ mình cũng đã không ít lần nghe ai đó nói với mình là họ không dám nuôi một con vật nào đó bởi vì sợ nó chết, nó đi mất buồn lắm chịu không được. Một trong những khía cạnh của câu chuyện đó là vấn đề nuôi có trách nhiệm, có các phương pháp đảm bảo an toàn, đảm bảo sức khỏe cho thú nuôi chứ không chỉ thương bằng miệng thương quá tội quá thế nhưng mà tôi để cho nó đi lạc đi nó mất tiêu rồi kệ nó. Nhưng thôi câu chuyện đó lại là một câu chuyện khác của một ngày khác. Còn ngày hôm nay thì mình muốn nói đến khía cạnh tâm lý ở trong ý kiến đó. Đó là không dám yêu vì sợ mất đi tình yêu đó, sợ cảm giác chia tay, sợ thất tình, sợ cô đơn, sợ mất mát. Mình hiểu, làm gì có ai thích tiễn biệt, thích mất mát, thích chia tay. Thế nhưng như chúng mình vừa mới nói đó, yêu thương và mất mát là hai cảm xúc song hành. Dù mất mát là một cảm giác kinh khủng, nhưng yêu vẫn là điều xứng đáng để làm. Khi mà bạn cảm nhận sự mất mát đó là bằng chứng cho thấy bạn đã yêu, đã gắn bó và đã có một người, một vật, một điều quan trọng trong cuộc sống của bạn. Mặc dù khi mà cảm xúc đang quá đau đớn đấy thì là chúng mình có thể tự nhủ là thực sự giá mà mình chưa từng yêu ngay từ đầu thì có phải là bây giờ đỡ phải chịu mất mát? Nhưng mình thì là mình thào sống một cuộc đời đầy tình yêu và mất mát, niềm vui nỗi buồn còn hơn là không yêu cái gì hết, không mất cái gì hết. Không có điều gì đặc biệt đối với mình hết. Có một lần mình đọc được ở đâu đó về phản ứng sinh học của một cơ thể người khi mà nó nhận ra rằng đây là thời khắc cuối cùng của nó. Diễn giải đầy đủ ra thì nó hơi dài, thế nhưng mà nói nhanh gọn dân dã thì nó sẽ tắt đi những cái cơ chế mang tính sinh tồn như là đau đớn và sợ hãi bởi vì nó chấp nhận rằng cái chết đã đến rồi. Và rồi nó sẽ xả ra một lượng cực lớn các chất dẫn truyền thần kinh có tác dụng giảm đau, làm êm dịu. Làm cho bạn cảm thấy bay bổng như thời gian chậm lại và mọi thứ đều bình yên thì giải thích trên khía cạnh sinh học thì là vậy thì cũng có thể đây là lý giải hợp lý cho hiện tượng mà một số người hiếm hoi khi mà sống sót qua cảm giác cận tử đấy và rồi sau đó thì họ kể lại là họ thấy những người thân yêu quá cố của họ trở về đón họ đi nếu cá nhân bạn có một niềm tin tâm linh về hiện tượng này thì mình tôn trọng đức tin của bạn nhưng nếu nhìn nhận theo góc nhìn của khoa học thần kinh thì cũng khá hợp lý để thấy là khi cơ thể bạn tiết ra những cái chất làm cho bạn cảm thấy hạnh phúc ấm áp nhất thì một cách tự nhiên bạn sẽ liên tưởng đến những người thân yêu nhất của bạn cảm thấy như là được gặp lại họ và cảm thấy như là chuẩn bị được họ đón đi đối với cá nhân mình vào khoảnh khắc đó của mình thì mình hy vọng là sẽ có một đồng cỏ xanh bát ngát tại vì vốn tính mình thích nằm pè picnic trên bãi cỏ đó mà và tất cả những con chó con mèo trong đời mình sẽ có mặt ở đó đợi mình ở đó và mình sẽ nằm xuống cạnh tự nó và rồi tất cả thời gian không gian nó sẽ dừng lại ở đó mãi mãi và đó sẽ là một cái happy ending trọn vẹn của mình nếu như mình đã kịp sống cuộc đời mà mình muốn sống kịp làm những gì mình muốn làm và kịp yêu những gì mà mình muốn yêu năm hai nghìn lẻ hai mươi lăm vừa rồi thì không phải là một năm dễ dàng. Mọi đó thực ra cũng là tình hình chung thôi chứ cũng không phải là chuyện của một mình mình. rất nhiều sự hỗn loạn đang xảy ra cả ngoài xã hội lẫn bên trong tinh thần của mọi người và mình thì cũng không phải là ngoại lệ. Năm vừa rồi là một cái năm mà tinh thần của mình có nhiều cái hỗn loạn rất khó để nói ra. Nói chung nhìn lại thì có ba điều mà mình đã làm nhiều nhất trong cả năm đó là chăm sóc con cái, tập thể dục và chật vật với những hỗn loạn trong tinh thần của mình. Thế nhưng một điều bất ngờ là sau tất cả những cái chật vật đó, thì những ngày đầu năm mới này mình đạt đến một cái sự bình lặng trong tinh thần mà thậm chí chính mình cũng không nghĩ mình lại có thể có được. giống như kiểu là mình cứ chật vật nâng tải trong một thời gian dài khó khăn đau đớn, cứ mỗi lần nâng tải là một lần cảm thấy bản thân mình yếu đuối khổ sở thế nhưng mà quyết tâm đối mặt với nó, không trốn tránh, cứ thế chịu đựng, cứ thế chật vật nâng tải từ ngày này qua ngày khác. Trải qua thời gian khi mà nhìn lại thì là mình đã thấy mình khỏe lên từ bao giờ thấy mình đã dễ dàng nâng được một cái mức tạ mà những ngày đầu mình khổ sở mình nhấc lên không nổi thì khi đó mình thấy mình đã đi được một đoạn xa thấy mình đã vượt qua được chính mình có lẽ đó là cái thành tích lớn nhất của mình trong năm cũ là đã dám đối diện với mọi thứ và chưa một lần mình chịu bỏ cuộc để bây giờ mình sẵn sàng đi tiếp với một tinh thần tĩnh lặng mà bản thân mình chưa bao giờ có thực ra khi nhìn lại thì là mình thấy đó là cách mà mình vượt qua mọi thứ ngày xưa khi đi học có những khái niệm và nguyên lý rất khó mà mình cực kỳ chật vật mới có thể hiểu được bài mất rất nhiều thời gian công sức sự chán nản gò đầu bứt tai thậm chí bực bội cảm thấy bất lực và muốn khóc luôn đấy thế thì có những cái trường hợp mà mình bỏ cuộc ví dụ như môn hóa chẳng hạn sau bao nhiêu khổ sở ngồi học bài cầy đề đi học thêm thậm chí là nhờ được một cái người bạn giỏi hóa ngồi học một kèm một luôn đấy thì đến một thời điểm mình chấp nhận là mình không thể học hóa được mình bỏ cuộc và chấp nhận rằng mình sẽ hụt rút hóa mãi mãi trong khi đó có những bài học khác những môn học khác cũng rất khó cũng rất chật vật thế nhưng mà sau bao chật vật thì mình hiểu bài thành công thì những cái bài đó sẽ là những bài mà mình hiểu sâu nhất mình nhớ lâu nhất và thậm chí sau này là dễ dàng tiếp thu những cái kiến thức liên quan khi mà nghiên cứu thêm về các vấn đề xung quanh nó thì nói ra cái ví dụ đó để thấy mình hiểu không phải lúc nào lựa chọn đối mặt và cố gắng hết sức mình cũng sẽ đảm bảo rằng mình sẽ vượt qua thành công nhưng một trăm phần trăm những lần mà mình thành công trong những việc khó khăn đều là đến từ lựa chọn đối mặt với nó ngay từ đầu chỉ có dũng cảm đối diện mới có hy vọng vượt qua thôi đối với sự mất mát cũng vậy sự tránh né chưa bao giờ giải quyết được vấn đề ít nhất là đối với mình và kể cả nếu ngày hôm qua bạn đã tránh né cũng không có nghĩa là ngày hôm nay bạn không thể đối mặt. Nếu những nỗi đau mất mát của đời mình đã dạy cho mình một điều gì đó thì đó là nếu chúng ta đủ may mắn để được thức dậy và sống thêm một ngày nữa thì tức là chúng ta có thêm một cơ hội để đối diện với những khó khăn của mình, để cố gắng hết sức mình đạt được kết quả mong muốn hay không tất nhiên không ai có thể biết được. Nhưng chắc chắn mình sẽ có thể vượt qua chính mình và đó là chiến thắng lớn nhất của đời mình cảm ơn các bạn đã dành thời gian để lắng nghe podcast lần này và tạm biệt các bạn.