Người lớn và áp lực "xây dựng hình ảnh" | Giang Ơi Radio

Trong tập podcast "Người lớn và áp lực xây dựng hình ảnh" của Giang Ơi Radio, người dẫn chương trình (SPEAKER A) mở đầu bằng việc giới thiệu định dạng mới của podcast – kết hợp âm thanh với hình ảnh hoạt động thực tế (may vá, dọn dẹp, vẽ, nấu ăn…) để tạo sự đa dạng cho người nghe. Nội dung chính tập trung vào khái niệm "hình ảnh bản thân" (self‑image) dựa trên hai định nghĩa của Cambridge Dictionary: một nhấn mạnh cảm nhận cá nhân về tính cách, thành tựu và giá trị xã hội; một nhấn mạnh cách người khác nhìn nhận mình. Người dẫn phân tích sự tồn tại đồng thời của hai phiên bản hình ảnh – một trong không gian riêng tư (ở nhà, với gia đình) và một trong không gian công cộng (công sở, mạng xã hội). Tiếp đó, chương trình khám phá cách mạng xã hội đã làm mờ ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân, so sánh thế hệ Millennials (đã trải qua thời kỳ chưa có internet) với Gen Z (sinh ra trong môi trường số). Millennials có khả năng lựa chọn mức độ hiện diện trên mạng, trong khi Gen Z thường coi việc có mặt trên mạng là điều hiển nhiên. Người dẫn chia sẻ những nguyên tắc cá nhân để duy trì cân bằng: thiết lập thời gian và không gian riêng, thực hiện các nghi thức (tắm rửa, chăm sóc da, trò chuyện gia đình) sau những ngày làm việc công khai, và nhận thức rằng việc công khai 100% cuộc sống không phải là chuẩn mực. Một câu chuyện ngắn về Taylor Swift và Justin Bieber được dùng làm ví dụ minh hoạ cách người nổi tiếng phải bảo vệ sự riêng tư bằng các biện pháp nghiêm ngặt. Cuối cùng, người dẫn khuyến khích thính giả tự suy ngẫm về số lượng và loại hình ảnh mà họ đang duy trì, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và ưu tiên phiên bản riêng tư của bản thân.
Chapters
chào bạn cảm ơn bạn đã nhấn nghe ra người radio nơi mà mình tản mạn về chuyện làm người lớn và chủ đề của ngày hôm nay là người lớn với áp lực xây dựng hình ảnh podcast của ngày hôm nay sẽ hơi khác với các số khác một chút hôm trước thì mình có nổi hứng làm một cái video may vá và tâm sự với các bạn đấy sau khi mà nhận được những cái bình luận và nhận xét của các bạn cho video đó thì mình có ý tưởng là kết hợp cái cách làm đó với các podcast của mình tức là các bạn vẫn có thể nghe podcast trên SoundCloud này, Spotify và Apple Podcast như bình thường ở cái định dạng chỉ có tiếng mà không có cần hình. còn riêng đối với những bạn lên YouTube để vừa nghe tiếng vừa xem hình thì bây giờ thay vì cái hình là cái mặt mình ngồi nói từ đầu đến cuối thì là các bạn có thể xem mình làm một cái hoạt động gì đó, một hoạt động quen thuộc với mình thôi chứ cũng không có gì cầu kỳ cả. có thể là may vá, có thể là dọn dẹp bài trí, cũng có thể là vẽ vời nấu nướng gì đó mình cũng chưa biết nữa tùy hứng. thế nhưng mà làm một cái hoạt động gì đó chiêu chiêu thôi, làm thử như thế này xem là các bạn có thích hay không rất hy vọng là các bạn sẽ thích nhưng mà nếu bạn không thích thì cũng không sao bạn có thể chỉ cần nghe ở trên các cái nền tảng podcast mà không cần nhìn cái phần hình nhé bước vào chủ đề của chúng mình ngày hôm nay thì mình muốn thảo luận một chút về chủ đề hình ảnh một số người gọi khái niệm này là thương hiệu cá nhân để ý chỉ một cái khía cạnh mang tính chuyên nghiệp hơn trong một cái bức tranh lớn của hình ảnh cá nhân của một người nào đấy ở trên từ điển Cambridge có hai cái định nghĩa khác nhau cho khái niệm self image mình tạm dịch là hình ảnh bản thân và hai cái định nghĩa này có sự khác biệt khá là thú vị nhé. Định nghĩa đầu tiên mình xin đọc nguyên văn: the way a person feels about their personality, achievements and value to society. cái này dịch ra tiếng việt có nghĩa là cái cách mà bạn cảm nhận về tính cách này, thành tựu này và giá trị của bạn ở trong xã hội. Định nghĩa đầu tiên là như thế, chúng mình để ra một bên để so sánh. Định nghĩa thứ hai của self image, nguyên văn mình xin đọc là your opinion of yourself, especially how you appear to other people. Dịch ra là nhìn nhận của bạn về chính bạn, đặc biệt là hình ảnh của bạn trong mắt những người khác. Hai cái định nghĩa này chủ yếu là giống nhau thôi. Thế nhưng mà cái điểm khác biệt là ở định nghĩa thứ hai đấy thì đặc biệt nhấn mạnh vào hình ảnh của bạn trong mắt những người khác. Và đúng là sẽ có một số cách hiểu khác nhau khi mà nói đến hình ảnh bản thân, đúng không? Có thể là bạn sẽ hiểu nó là hình ảnh mà bạn tạo dựng dành cho ánh nhìn của những người khác, hoặc cũng có thể nó là cái mà bạn thấy khi mà bạn nhìn vào gương thấy chính bản thân mình. Hoặc có thể là cả hai ý kiến của mình là thực ra hai cái đó nó cùng tồn tại bạn luôn luôn có một hình ảnh mà bạn tự thấy về mình và một hình ảnh khác mà bạn tạo dựng nhằm mục đích trưng ra cho người khác thấy có rất là nhiều người nghĩ rằng chỉ có hình ảnh bản thân mà mỗi người tự thấy về mình là chân thật nhất còn cái hình ảnh xã giao tạo dựng ra là vỏ bọc giả dối gì đó thế nhưng mà mình lại thấy chưa hẳn là như vậy chúng ta có hai hình ảnh khác nhau một cái ở trong sự riêng tư của mình, trong nhà mình, trong cái bóng bóng an toàn của mình. Còn một cái ở ngoài xã hội cho tất cả mọi người thấy và mình nghĩ đó là chuyện khá bình thường và không có gì xấu xa khi mà chúng ta ra đường ở một phiên bản trau chuốt hơn, chỉnh chu hơn, xã giao hơn, ý tứ hơn với đồng nghiệp, với bạn bè không quá thân hoặc là với người quen và cả với những người xa lạ nữa. Còn ở nhà thì có thể là ta ăn mặc xùi xòa hơn, tóc rối hơn. Để mặt mộc ăn cơm gác chân lên ghế vừa xem phim vừa hút tô mì sùng sục nói cười lớn tiếng nói chung là thể hiện bản thân mình ở một cái phiên bản mà chỉ có người nhà và bạn bè rất là thân của mình mới thấy thôi thì đó là chuyện hết sức bình thường khi mà bạn ở trường lớp hoặc công sở đấy thì không ai muốn thấy bạn quần đùi áo dây ngồi ăn bánh tráng nói chuyện tình yêu và nói đến đây thì mình mới nghĩ rằng thực ra là hình như cũng có một số người và một số nơi công sở mà nhân viên mặc quần đùi áo dây ăn bánh tráng nói chuyện tình yêu thật thế nhưng mà thôi đó là một câu chuyện mà ngày hôm nay chúng mình chưa có nói tới ý mình là hầu hết các bạn sẽ không có quần đùi bánh tráng ngồi tám chuyện ở công ty và ngược lại không có ai ở nhà cần phải thấy bạn đóng bộ nghiêm túc và gửi email để thảo luận xem hôm nay chúng ta ăn gì có đúng không? Chúng ta có những hình ảnh khác nhau tương ứng với những môi trường khác nhau sao cho nó phù hợp từ bao nhiêu chục năm nay chúng ta đã vận hành như thế thế nhưng khi thời đại thay đổi thì thực tế thực hành cái chuyện đó nó cũng khác đi nhiều ví dụ như là cái cách điều chỉnh và phân chia các phiên bản hình ảnh khác nhau của cha mẹ chúng ta ngày xưa khác. Giờ đây khi mà chúng ta có mạng xã hội dẫn đến sự kết nối thay đổi thì cái cách mà chúng ta có các hình ảnh khác nhau cho mình cũng khác. Có một cái định kiến khá là phổ biến về mạng xã hội cho rằng nó là nơi mà tất cả chỉ là vỏ bọc, hay có một khái niệm mà người ta dùng cũng khá là nhiều đấy đó là sống ảo. Sau này thì cái từ sống ảo được dùng phổ biến hơn như là một cách vui vui để nói đến cái việc chụp hình check in thôi không có gì quá nghiêm trọng cả. Thế nhưng một một vỏ bọc ảo ở trên mạng thì vẫn làm cho nhiều người cảm thấy khá là khó chịu bởi vì họ nghĩ là nó ra vẻ quá, nó phong bạt quá, nó không có mà nói thành có, cố gắng thể hiện là một cái người mà không phải mình. Nó không đơn giản chỉ là đi làm thì lịch sự về nhà thì thoải mái nữa. Bởi vì thời đại của cha mẹ chúng ta họ sống cuộc sống truyền thống sáng đóng bộ đi làm là vô vai trò nhân viên công ty hoặc có khi còn là quan chức, còn là ông nội bà kia hình ảnh và ứng xử nó phải khác. Rồi tối về nhà cởi bỏ bộ đồ ông nội bà kia ra đấy thì lại là chồng lại là vợ là cha là mẹ là con là người bạn thì họ cư xử khác giờ đây với mạng xã hội đấy thì ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân nó dần dần nhè đi bây giờ trong xã hội sẽ đâu đó có những người như mình mặc đồ bộ ngồi nhà làm việc trên máy tính hoặc là có những người thoải mái chia sẻ cuộc sống cá nhân trên trang mạng xã hội nơi mà họ kết bạn với các đồng nghiệp cũng là chuyện không còn hiếm thấy các quy tắc về cách cư xử phù hợp trong các môi trường tương ứng giờ đây không còn quá rạch ròi và trắng đen như ngày xưa và phân chia như thế nào chia sẻ những gì bây giờ chủ yếu phụ thuộc vào đặc tính cuộc sống và lựa chọn cá nhân của bạn một xu hướng hành vi thú vị của giai đoạn các thế hệ tám x chín x chuyển giao qua gen z ngày nay theo như mình quan sát được đến từ sự khác biệt giữa môi trường lớn lên của chúng ta millennial là thế hệ của cá nhân mình đấy có một thử thách là học cách sử dụng internet khi mà chúng mình đã tương đối lớn rồi cụ thể đối với mình là những năm cấp ba dần lên đến đại học bản thân mình thì cái hồi mà lên đường đi du học đấy thì sang đến bên anh mình vẫn chưa có cái laptop đầu tiên đâu sang đó từ từ ổn định rồi mình mới mua cái laptop đầu tiên của mình và lớp mình lúc đó thì cũng chỉ có những ai có điều kiện mới dùng điện thoại thông minh thôi còn phần lớn còn lại thì sẽ dùng điện thoại blackberry là chủ yếu riêng mình từ châu Á sang đấy thì văn hóa châu Á mà làm ngay vào con Sony Ericsson thời đó vừa nghe nhạc vừa chụp ảnh quay phim với chất lượng hình ảnh mờ cam mờ cẩu mà đến bây giờ thì thực ra là mình vẫn giữ được những cái tấm hình chụp bằng cái điện thoại đó và bản thân chính cái điện thoại đó mình cũng giữ làm kỷ niệm cho đến tận bây giờ tức là những người thuộc thế hệ của mình đã biết được cuộc sống không có internet là như thế nào và rồi có internet là như thế nào các bạn Gen Z bây giờ thì có cái lợi thế là sinh ra với công nghệ biết cách sử dụng internet từ rất là sớm, nhanh nhẹn hơn các ông bà già lâu tách millennial nhiều. thế nhưng mà cái giá của việc đó là các bạn khó có một cái ý niệm rõ ràng về một cuộc sống không có internet. trong một talk show gần đây mình tham gia với các bạn sinh viên những năm đầu đấy, thì mình được biết đến một thực tế khá là thú vị với các bạn. đó là rất nhiều bạn coi việc có trang mạng xã hội là chuyện đương nhiên phải có và đăng tải lên đó nhiều nội dung được coi như là một nước đi đúng đắn nhằm giúp các bạn trở nên nổi tiếng hoặc ít nhất là sẽ có thể hòa nhập với cộng đồng xung quanh được tốt hơn. Các bạn có thấy sự khác biệt rất lớn ở đây không? Trong khi thế hệ millennials còn có điều kiện suy nghĩ về câu hỏi là mình có muốn đăng tải thông tin về bản thân mình lên mạng hay không, mình có muốn sử dụng mạng xã hội nhiều hay không, thì các bạn Gen Z đặc biệt là càng về những cái đời cuối thì các bạn gần giống như là không nghĩ rằng có một cái lựa chọn mang tên là không có một đời sống trên mạng. Ngày hôm nay thì mình sẽ không phân tích cái nào hay cái nào dở tại vì hay dở còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể của từng hoàn cảnh khác nhau thế nhưng mình muốn nêu cái điểm khác biệt này ra để các bạn thấy được nó và cái cách nó được nhìn nhận từ góc nhìn của các thế hệ khác nhau với cách hành trình lớn lên khác nhau sự thật là có rất là nhiều người sống mà không có online và cuộc sống của họ vẫn hoàn toàn ổn họ vẫn đi làm vẫn có đồng nghiệp vẫn có đối tác về nhà họ vẫn có gia đình và họ vẫn có bạn bè những cái thú vui riêng của bản thân họ chỉ là mạng xã hội không có mặt trong những hạng mục cuộc sống của họ thôi một cuộc sống và một cách sống nào đó là ổn hay không ổn khi mà nó đã vượt qua khỏi cái ranh giới của những tiêu chuẩn thiết yếu cơ bản rồi đấy thì ổn hay không ổn chủ yếu là cảm nhận của người đó và bất kể bạn chọn sống kiểu gì thì chắc chắn sẽ có một số người thấy cách sống đó là lạ lẫm kỳ quặc đơn giản bởi vì văn hóa của chúng ta quá đa dạng và quá khác nhau mình là một người có cuộc sống kỳ lạ mình thấy vậy cá nhân mình thì quen rồi nhưng để nhìn nhận một cách khách quan thì nó khá là kỳ lạ văn phòng của mình chính là nhà của mình và công việc của mình lại là chia sẻ rất là nhiều khía cạnh thuộc về cuộc sống cá nhân của mình không có nhiều người hiểu mua tê cái sự nghiệp này nó là như thế nào công việc này là kiểu gì và làm cách nào để mình có thể phân định đâu là công việc đâu là cuộc sống và mình hiểu tại sao họ thấy khó hiểu thực ra cuộc sống và sự nghiệp của mình nó có nhiều cái khá là đặc thù mà không phải là dễ hiểu thế nhưng mà song song với sự khó hiểu đó lại là cái đặc thù của việc chia sẻ rất là nhiều về cuộc sống riêng của mình lên mạng xã hội tức là đáng nhẽ ra nó phải dễ hiểu hơn so với những người sống kín tiếng hơn thế nhưng cuối cùng nó lại vẫn rất là khó hiểu và càng nhìn sâu vào nó càng thấy nó khó hiểu hơn bản thân mình trong năm năm vừa qua làm nghề mình cũng phải loay hoay tự trả lời rất là nhiều câu hỏi mà mình tự có nếu mà công việc và cuộc sống cá nhân của mình không có ranh giới nếu mà hình ảnh của mình khi mà đang làm cũng giống như là khi đang chơi thế thì mình sẽ phải tìm ra điểm cân bằng và tự vạch ra ranh giới của chính mình tại vì mình nghĩ ai cũng vậy ở bất cứ ngành nghề và nền văn hóa hay là cách sống nào cũng có quyền có hai phiên bản hai hình ảnh của bản thân họ một cái họ trưng ra cho cả thế giới còn một cái họ giữ cho riêng mình nếu mình đã trưng gần như là mọi thứ cho cả thế giới cùng thấy thì phần nào là phần mà mình được giữ cho riêng mình đấy. Đó là câu hỏi mà bản thân mình đã phải trả lời và một khi đã trả lời được thì vẫn luôn luôn phải tiếp tục tìm kiếm để điều chỉnh câu trả lời của chính mình. Tại vì cuộc sống này đâu có đứng yên, mỗi giai đoạn trong đời chúng ta sẽ là một con người khác nhau với những vấn đề khác nhau, những băn khoăn khác nhau, những ưu tiên khác nhau, cho nên thay đổi để thích ứng là chuyện bình thường. Bản thân mình hiện tại thì cũng có một số những thứ tạm gọi là nguyên tắc cá nhân cũng được đi. Để duy trì một điểm cân bằng cho mình. Phần lớn thời gian mỗi ngày mình sống trong sự công khai, công việc của mình, nội dung của mình, cuộc sống cá nhân của mình, gia đình của mình, suy nghĩ của mình, mình công khai những cái đó lên mạng xã hội và nhiều người chứng kiến, người quen có, người lạ cũng có. Cách sống đó không tốt cũng không xấu mà đơn giản nó không dành cho tất cả mọi người. Nhưng mà đối với mình thì nó phù hợp và mình có thể sống như vậy. Nhưng mà công khai một trăm phần trăm mọi thứ trong cuộc sống của một người thì nó không bình thường. Cái này không phải là quan điểm mà là sự thật bằng chứng là bạn đâu có thấy ai lắp camera trong mọi ngóc ngách trong nhà họ sau đó trích xuất hết tất cả để đăng lên công khai đúng không bất kể họ có là ngôi sao nổi tiếng cả thế giới biết họ thì khi họ bước vào không gian riêng tư của họ nó phải là riêng tư đó cũng là lý do mà đâu đó ở trên báo chí các bạn sẽ thấy một số người nổi tiếng có những cách thức rất là nghiêm ngặt thậm chí là khó hiểu nhằm mục đích bảo vệ riêng tư của họ thậm chí là càng nổi tiếng họ càng phải có những cách thức rất là gắt để bảo vệ được cái khoảng trời riêng ít ỏi mà họ có sáng nay mình đọc một cái mẫu tin tin linh tinh thôi nhé mình không biết có chính xác hay không đấy là ca sĩ Taylor Swift đi tập gym ở phòng gym công cộng thế nhưng mà trước đó có thỏa thuận với phòng gym là mỗi khi chị tập thì chị sẽ bao nguyên cả cái gym thế là hôm đấy mọi người đang tập giữa trường thì là có Taylor Swift tới thế là tất cả mọi người đều bị mời rời khỏi phòng gym và một trong những người đang tập hôm đó thì có cả Justin Bieber thì cái này là một chuyện lặt vặt vui vui mình tình cờ đọc được thoáng qua thôi không biết thật giả thế nào nhưng mà mình cũng kể cho các bạn để thấy được là khi một cán cân rất là to nặng thì cái bên ngược lại cũng sẽ cần một cái gì đó khá là nặng để cân lại ví dụ như là nhu cầu bao nguyên một cái phòng gym của Taylor Swift tuy là tương xứng với mức độ nổi tiếng của cô ấy thôi thế nhưng mà lại là một cái chuyện khá là lạ lùng đối với hầu hết tất cả mọi người. Quay trở về câu chuyện của cá nhân mình, thì công việc của mình là một sự tổng hợp thú vị của tất cả những thứ mà mình làm một mình, làm video, viết post song song với những thứ lại rất là hướng ngoại, thế như là đi sự kiện này, đi chụp, đi quay, thể hiện bản thân mình trước ống kính. Thế nhưng sau khi mình có một ngày hướng ngoại như thế, thì mình sẽ cần một chút khoảng trời riêng của mình để cân bằng lại. Mỗi đêm mình cần phải có không gian riêng. Để tắm rửa nghỉ ngơi chăm sóc da một chút nói chuyện với chồng những cái câu chuyện riêng tư gia đình thôi nó giống như một nghi thức vậy đó vừa là thói quen vừa là nhu cầu và mình cảm thấy rất là khó vận hành khi mà cái nghi thức đó của mình không được thực hiện theo cái cách mà mình muốn mình biết là sẽ có một người cảm thấy những nghi thức kiểu như thế là khó khăn quá thậm chí là da vẻ quá thế nhưng mà mình thực sự tin rằng để hình ảnh xã hội của một người có thể vận hành một cách hiệu quả và đẹp đẽ đấy thì phiên bản riêng tư của họ phải được tôn trọng và ưu tiên theo cái cách mà nó cần và chỉ có chính chúng ta mới biết là chúng ta cần gì có thể là chút yên tĩnh vào buổi sáng có thể là góc làm việc không có cái sự phân tâm có thể là một ngày cuối tuần không gặp bất cứ ai chỉ dành thời gian cho bản thân mình thôi hoặc cũng có thể là một phòng gym trống trơn không có bất cứ một ai giống như là Taylor Swift chẳng hạn chúng mình phải chăm sóc cái phiên bản mà chúng mình nhìn thấy mỗi khi mà nhìn vào gương trước đã sau đầu mới hoàn thiện cái hình ảnh mà chúng mình thể hiện ra bên ngoài mình nghĩ vậy thế còn bạn thì sao bạn có bao nhiêu hình ảnh và phiên bản của mình thử suy nghĩ một chút về điều đó nhé cảm ơn các bạn đã dành thời gian để lắng nghe podcast lần này và tạm biệt các bạn.
More from Khanh

Đọc tâm tư của một đứa bạn đểu làm mình phát điên | Review sách Đội Lốt Da Vàng

Đã qua rồi cái thời phải đóng cửa tắt quạt ngồi quay vlog để âm thanh rõ hơn 😅








