A Kazakh analyst compares coronavirus statistics to seasonal flu, finding the direct health risk relatively low for Kazakhstan. The real danger is economic: if oil drops below $40 a barrel, Kazakhstan's budget collapses, triggering currency devaluation and political instability.
Chapters
Ассаляу мұғалекім, достар! Бұл апталық марланы едейді бағдарламамыз. Бүгін біз өткен аптаның елгідеген маңызды жаңалықтарын талда өтеміз. Бұл апта да халықты дүрлік түріп, елдің мазасын алған ең үлкен жаңалық ол Қытайдан шыққанын дет Қытай коронавирусы. Егер сізге менің талдауым ұнаса, онда мұна асындағы хоңырауды басып Бұл аптаның жаңалықтарының ішіндегі бірінші орында тұрған ол әлемдің бәрін дүрліктіруп, аяғына тік тұрғызған Қытайдан шыққан коронавирус. Бұл жаңалық жөнде жазбаған адам жоқ, бірақ барлық жаңалықтарының барлығы ол қалықтың үрейін қашырғандан басқа еш пайда әкеліп жатқан жоқ. Сондықтан мен осы оқиғаны� Мен дәргер емеспін, және медицины саласына еш қатысын жоқ. Сондықтан, мен бұл үндеттің бізге деген экономикалық және саяси зардаптарына тоқтап өтейін. Еткені, бұл үндеттің бізге деген медициналық зардапынан горы экономикалық және саяси зардапы көп болуы мүмкін. Бірінші, қысқаша мәлімет бергетейін. Коронавирус үндеті Қытайдың 13 миллиондық ұхан қаласынан шықты. Қалымдардың айтуынша, бұл үндеттің негізгі себебі ол Қытай адамдарының барлық қимылдайтын жануарларды жетін әдетінен келді. Қытай адамдарының сөздеріне келетін болсақ, олардың айтуы бойынша, стүлден басқа төрт аяқтылардың барлығын, ұшақтан басқа, ұшатынның барлығын жақсылыққа келмейді. Нақты коронавирус үндеті адамдарға жарғанаттардын жұқты деп жариялайды. Бүгінгі таңда бұл үндетке қарсы дәрдермек түгілі оны нақты диагностикалайтын сынақтама құралдарында жоқ. Ондай құралдар Қытаймен ақыштағана зерттеліп шығарылды. Біздің елге ондай құралдар әлі жеткізілген жоқ. Қытай ғалымдары бұл вирусты� Медицина саласы сарапшыларының айтуы бойынша бұл үндетке қарсы дәрі табу кем дегенді 6-8 ай уақыт алады. Одан кейін оны тағыда 6-8 ай тексеру керек. Содан кейін ғана өндіруге жарамды дәрі пайда болуы мүмкін. Оған дейін, бұл ауруды емдейтін еш дәрі жоқ. Сонда дәрі тауып шығару үшін кем дегенде бір жарын жыл керек болып тұрғы. Енді бұл үндеттің бізге қаншалықты қауіп текен талдап көрейік. Жоғарыда айтылып кеткенде бұл үндетке қарсы әлі дәрі ойланын табылған жоқ. Келесі, бір-екі жылдың ішінде бұл дәрі табылмайды да. Бұл үндеттің дәрісі болмағанмен, бұл үндеттің статистикалық қауіптілігі өте төмен. Бүгінгі таңда 13 миллиондық ұқанының өзінде үндет жұқтырған адам саны 8000 дайғана. Дүние жүздің алатын болсақ, бұл үндетпен ауырған адам саны 9776 адам, ал олардың ішінде 213 адам ғана қаза тапқан. Мысал ретінде, кәдімгі тұмау ауырулы Ресей медицины академиясының академигі Дмитрий Львовтың айтуы бойынша, кәдімгі тұмау ауруымен әлемді жыл сайын кем дегенде барлық халықсанның 5-10 пайызы аурады. Оның ішінде 300-400 мүні адам қазатып ады. Бұл үндет адамнан адамға ауа тамшылы түрде жұғады. Сондықтан бұл ауру қалқы көп тұғыз елдерде қауіпті болады. Ал біз сияқты Қазақстанда қалқы аз жер өлкен жерлерде бұл үндеттің аурудың тарауы қауіптілігі өте төмен болады. Міне ағайын, мен сіздерге коронавирус үндетінің медициналық және статистикалық қауіптілігін айтып өттім. Ал енді бұл үндеттің экономикалық және саяси қауіптілігіне келейік. Бұл үндеттің экономикалық және саяси қауіптілігі медициналық қауіптілігінен әлдегайда жоғар болуы мүмкін. Кейінгі күндердің экономикалық жаңалықтарына назар аударатын болсақ, соғыз майданынан келіп жатқан жаңалықтар секілді. Қытай құндық ағаздарын арағы қолдыра төміндеп баражатыр. Сарапшылардың болжауы бойынша осындеттің қытай экономикасының жалпы, ұшқы, өнімі кем дегенде бір-бір жарын пайызға түсіуді. Ал қытай экономикасы тежеуілесе, онда ол әлем экономик Ең бірінші негативті әсер алатын нәрсе ол мұнай бағасы мен металдар бағасы. Қандардың ортасынан бастап, коронавирусын деті басталғанын бері әлемдік құндықағыздар нарығы мен шекізат бержалары есіне күрелмай қолдырап жадыр. Мұнай бағасы 20%-ға түсіп кетті. Ал мыс бағасына келетін болсақ, ол 15%-ға түсіп бар жадыр. Кейінгі жүз жылдық т Ал соңғы 2008 жылдың дағдарышының кейін 10 жылдан астамын вақты өтті. Соған қарағандар, әлем тағда кезекті дағдарышының алында тұрғанға ұқсайды. Егер мұнай бағасы 40 доллардан төмен түспетсе, онда Қазақстан бюджетінің ақуалы күртін ашарлып кетеді. Ал егер біз Қазақстан бюджетінің тен жарсы әлеуметтік шығындарға кететін е Ал үкмет қаражатты қайдан табады? Әрене біз бен сіздің қалтаңыздан. Көптеген әлеметтік төлемдеп тоқтатылып, ұлттық валютаны девальвациялауға туры келеді. Ал ол қалықтың әлеметтік жағдайын одаң сайын төменде етіп, онынсызда тұнышталыма жүрген елдің нарызылығына тағда отың қосып жүреді. Мені кей, сөйтіп саяси дағдарыс ал оның аяғы не болатының бір құдай бүлелі. Әрине, осы айтылған нәрсенің бір еуде болмауы мүмкін. Кейбіровлер, мүлден бұл үндеттің соншалықты бұқаралық акпарат құралдарының назарына алып отырғанын Американың Кытайға қарсы идеологиялық және информациялық соғысы деп жатыр. Мен ЖКБАСым оған сен бісімді, қазіргі әлемде барлығы болуы мүмкін оларын үшінде пайдалы және жақсы нәрселерін үйренілі болады. Бірінші, ол Қытай үкуметінің нәтижелігімен тәртібі қаран үші қысқа уақыт мерзінің үшінде қанша машараларды үмдастырып тәрттіштеп, реттеп ешбір дүрлікпей өз ісін мұғым білет мемлекет жүйер реттілде көрсетті. Екінші – ол Қытай өкіметінің осы жолғы ашықтығы. Әндет басталған көннен бастап, Қытай өкіметі дүне жүзілік денсаулық сақтау үйімін бірден шақырып, ешбір ақпаратты жасырмай, уақытысында баспыс өз мәслиғаттырын өткізіп жатыр. Үшінші – Қытай экономикасының қаншалықты дамғандығын 48 сағатта салыңған 1000 төсектік а Ал ең соңғы байқағаным – ол Қытай халқының үйімшылдығы мен тәртібі. Үкемет карантин салқпойған 13 миллиондық ұхан қаласына қарасаңыз, адамдары көшеге шықпай, ешқандай бұзақылық жасамай өздерінің өмірлерін жалғастырғыда. Осы мысалдарға қарап, жаманын тастап, жақсысынан біз көб нәрсеіні үйренуіміз керек. Өзлеріңіз б Алемнің барлығы өз әра байланысты. Бір жерде, бір ел түш көрсе, әлемнің барлығы тұмауырайды. Бұл сөз тек қана медисиналық мағынада айтылған емес. Бұл экономикалық және саяси байланыс әлемде тұрп жатқанамызды ескеруіміз керек деген сөз. Ал осы мен менің талдауым аяқталды. Көптеген адамдар өздерінің коменттерінде менің мұна коронавирус үшінде өз пікірімді сұраб еді. Міне мұнал менің пікірім. Егер менің талдауым, не пікірім сіздерге ұнаса, онда мұна асындағы қоңырауды басып, менің ютюб арнама жазылыңызды. Ал мен осы мен өз бағдарламанды бітіріп, сіздерге амандық пен денсаулық тілей отырып, Келесі жүзгізгенше.
