"Халық көшеде тонауға шығуы мүмкін". Қазақстандағы коронавирус жайында. | "Марғұлан не дейді?"

Margulan Seissembai analyzes Kazakhstan's COVID-19 crisis in March 2020, citing an R-value near 2.7-3 and hospital capacity limits that forced strict quarantines in Almaty and Astana. He warns that without rapid containment, the virus could overwhelm the health system, and that collapsing oil prices and tenge devaluation threaten social stability without support for vulnerable groups.
Chapters
As-selamu aleykum, dostlar! Eferdə kezəkdə marulana edəkdə baxdırlamamız. Bugün bizdən talıqlaydığın canalıqlarımız olub. Qazıqstan boyunca yengəzdəyən tötün şəcadəy, almatı jəni Astana qalıllarında ornatılqan karantin, jəni onun üstündə dollar bağasının qıldırağı. Al, başlayıq! Vətkən Cetnin jangalıqları maydan jangalıqlarınday, elgə heç bir damıl vergən yox. Nauruzdun 16-sında Qazaxıstan Prezidenti Xasım Jomor Tokayev öz jarlıqımın Qazaxıstanda 4. jangadayı yenqizdi. 4. jangaday səhvirdin 15 nediyin yenqizdi. Bu 4. jangadayıqa bağ ağırlığımız belədin koronavirus əndərdə səbəbkər buldu. Onun artıdan Qöbüzamay, Astana jəni Almatı xalılarında karantinə yenqizdi. Bu yek jəxdəy bizdən ömrümüzdə qaxp ölüb, buruncu ömrümüzdən xanşalıqlı jəybəraqat jəniyə beyxan olğanı qörsətdə. Bundan jəxdəylərdən bizdən ömrümüzdə olatını heç xəissimiz jaman tüsümüzdə də görməyəmiz. Ömrümüz kürt özgərib, özümüzdə ürünşüqdür ədətlərimizdən ayrılatmızda kim bilgəm. Bərək ömr də gəni solay. Heç kim keləşəkdən xanay olatını biləlməkdir. Keşik ana, Pələnbəyə gəzirdəqi qıtaylıq Oxan qalasından çıxan avru 1 səddə əndətkə aynalıb zərşarını jaulovaldı. Qazır, barlıq adamcat ölkənin sınının alındadır. Geyəngi şılları, medicina salasına deyən nəmxuraylıq qözqarası çıxdığı saldarı aldığımızdan olsunday, tötənşi cəhdəyib olub-şuğudur. Barlıq adamcat medicina salasına ekonomikalıq tindiliq qözqarası ilə qaraqandıqdan, barlıq eldirdə yemxanallar sanı vökbəgə ötdəyən beri xuraldarı dərgəlilər səni cizbək edir. Medicinə salası qorğanız ministerlik əsəkildə artıq mən qarşılandırıb, barlıq kərəkdəcətlərdə artıq mən turuq görə gedib. Bu lündət, adamcadın bunda cəhdəyə dainamistiqini əbdən görcətdir. Yəldərdən bərində densallıq saxdığı jüriyələri öz şəqinə jətib dərgəlilər kül ətini dem almayı aldıngı xatarda yen bəqət odur. Mənə, biz 4-ci jəxdəyə mən karantin eynizodun birinci səbəbinə gəldik. 4-ci jəxdəyədən jəni karantinin ən birinci, jəni tübkü səbəbi olub densallıq saxlağı jüyəsinin pərmənsizliyə. Egər koronavirusun deyəti tez taralıb köbadan qa juxsa, onda bizdən densallıq saxlağı jüyəmiz bağırılıq ağırıb xalqan adamlardır, IMD-yə almaya qalırdı. Yemxanalarımız test olub-keydib, dərgərlərlə növbəqə ötək bir xuraldarının tapışılığına kelib-dirələmiz. Mənə sonda sunduqlarının bağırlığı başqaladı. Dərgərlər yemdə eləyib şüxa mümkündə qevab az adamlardır yemdəmi qoyadı. Al, onlar xay adamı ölüb, xay adamının yemdəliyyətinin özləri şəkildi. Kəri adamlar heç bir yem alalımay, yem xana dəlizlərində ölbəcətədir. Bul adam basına suymaydın sındıq bolub ezilsədə, bul də əl-xazır İtaliyada bolbəcətdə qancaqday. Jogarda aidilqan nərsələrdən tapşılığından, ondaqı dərgərlər castardıq hana yemdə jası ötkən kəri adamlarda yemsiz qaldırıb odur. Sonduqdan İtaliyada bul öndətdən adam ölümü ötə jogara. 14-cü jaxdaymən karantinin en qüzudun 2-ci səbəbi olub koronavirus əndəyətinin taralıq indeksi. Bu, ər əndəyətin taralıq jıldamdığını qorsayırsadır. Koronavirus əndəyətinin indeksi 2.7, 3-kə jaxın. Al, bu, deyəkdəmiz, koronavirus bəni avırxan adam öz avruvun kem dəqədi 3 adamıqa cıxdırandı deyən söz. Sonda yesib desəniz, bu, tüm avdan da tez cıxıb taraytın əndəyətkə cətadır. Ər gün koronavirus avırıvar. jüxan adamlar sanın bir neçə dərəcəyə uğuşlayırıq mümkün. Koronavirus əndiyyəti ağız-murun-köz arxılı jüxü səbəblərlə bu əndiyyəti təx qana qatan oxşalağı toxta taladı. Hər adam digiyenalıq teorizmlərdə saxtab, qolların sağlıqla jüxüb, heç kimlə aralasıba üyəndə yox otursa, bu əndiyyətin taraxıq cildamlığı bir neçə esi töməndəyib ketib, bizim densallıq saxdığı jüyəmizdə ağırıqan adamlarda yemdəyəcək mümkündür. Al, sol arada, adamcad bulun dedin dərsini oləb tavub, barlıq ağırıqan adamlardan jabba yemdə eləyib şüxünə mümkündür deyirələdir. Mənə biz tötənşi jəxdə imən karantinin üçüncü səbəbinə gəldik. Bugüncü tangda koronavirus sündətini xarici yeşxindəy dər jox. Al, adamlardın boynuda xalptısxan imunitet təxdə jox. Barlıq ələm rüyanın qaşı səbəbi sonda. Mənim bolcağım boyunca nəticəyli dəri olab tabuğuşun kem dəqəndə 6 ay vaxt gerəkdir. Oqan deyin, ərəl öz kürəsi uşuqların özləri tabuda. Kengi məlumətdir boyunca, dünya cüzündə 9 dəyi dəri türləri şöxa dəyində alıb, onların nəticəylilikin tekstilərisi jüribcədir. Bu salağa Alpavud Qarajad bölünü barlıq mıxtı zertif laboratoriya alır. Qarxında cümus şəsaudə. Sonduqdan mən bu öndətdən dərisi tablatmaq üçün heç kümərim yox. Halbuki bizdən birlikdə istəyirək amalları, ərəkətləri dursaq. Mənim fikrim boyunca, bizdən birlikdə tötənşə cəhədə imən karantin nəyə gözü o? ötüdür şaralar. Xalqda barınca oxşa olaq, ötü orunda şara. Münday tötənişi jadaylarda belik xalq densarlığın en birinci dərəcəyə qoyuq olaq. Alqalğa məsələlər, ikinci-ü, üçüncü orundarqa sırğıtılıb-taslağılıq olaq. Sonduqdan mən barınca belikdim bu ərəkkətlərin qoldayım. Bıraq, bu tek qana birgi, jaxın aradaqa məsələnin heçimləri. Hal-əgər ərrək, keyindərək tuatınməslərdə alatın bolsaq, bu cərdə qötdəyən cana qeyindiklər tuğundaydı. 1-dən, bizdə ekonomikamızda tötünşə jəxdə imən karantin səbəblərlə bu alatın küzülüsü ilə dağlarız. Bunun özü 2 məsələdən turadı. 1-dən, karantin 1 ay bolama, 2 ay bolama, onu heç kim bilməkdir. Xanşa vaxt bolğan mənim, İki, yen iri qalada qamalıq oturqan milyondaqan xalıq onun içində tabızsız oturqan yer adamları. Ne istəyirdi? Qaciyyətli zatlar da alıq üçün onlar qaraşatdı, qaydın aladı. Egər hökumət o süsuraqlara naxtı javab verə almasa, onda xalıq izolasiya və tötünşə jağdayıqa xaramay, köşəgə şıxıb qorluq və tonaqa qoşudu. Hala ondaya jağdayda heç polisiya və qaruluq işlər ondayda toxdata alınmaydı. Sonduqdan, hökumət yerəksiz, tötənşəj ağda idin qurbanıb olub qalıbqan xalqın xarajatının qamdamızı yetuq edib. Basıqa eldərdə, misal Axş, Ulu Britaniya, Almaniya eldərində hökumət özlərinin tabıqsız xalıbqalıbqan azamaklarına 1 min dolları tömrəqində qömək qürsət udur. Bizim də hökumətimiz sonda yazamaddırlar, qövmək qürsəti olarib. Halıqda cümutsuz, tabıssız, qövb-üstab oturub olma idi. Halı indi, ikinci ülkəm məsələ, 13-14-ci jaday mən qarantinin qurbanı boluqan otandıq biznes. Yəni, onun içində kişi, yəni şağım biznesimiz. Mənim oyumşa, bu salada hökumətin istəyircətən şaraları yetkiliksiz. Hökumət bu məsələnin qürdəlilikindən tərəqdən siyazlıqa oturan coxsayaqdır. Ekonomika salasında deyirək reformalarda jasal kərək. Qarjı salasının sayasadı müldən dursəməz təviz etdim. Oltuq bankı ekonomikamızdan qarjı cüyəsini xan cügürtüdünü oruna xayta qarajad tölümün qötürüdü. Bulduq yenimiz, onsuzda əlsərə bağırıb turğana ekonomikamızdan xandı soru balomen təyinlərsə, hər eyni enflasiya jıldanda vəsbidir. Bərək, bunu öləyindəyibdurqan adamının xan qısımın töməndə-töməndə salışdırıqa buladı. Mənim oymuşa, Qarşıq salasının sayasatı mən tərəng ekonomikalıq reformalarda 7 il türdə ötkizbəsək, ekonomikalıq ağırlıqlarımız azxınıb türündə inflasiyanın da, devalivasiyanın da, defetsiyadın da kökəsin görəməz. Onun üstünə, o saptanın sonunda Munaybağası qoldurab, qorğasındayı bar elinə 25 dolarqa deyən kəlib quladı. Dolar bağası 1-dən 470 təqdiqə deyin östü. Bu, bizdən ekonomikamız və büdgətimizdə ülkən soxuq oldu. Mənim hesabım boyunca ekonomikamız 12-15 milyard dolar tablisini çoxaltıb, büdgətimiz 2-3 milyard dolarqa deyin jenay almaya qaladı. O sıcaqdaylar kosmetikal, vaxtşa şərhaları ilə şəkilməkdir. Qoltumuzdan barlıq, axılı, jəni bilimdə adamların jenab elimizdən kelişək üzründə qurulda ötkəcəyimiz kerək. Və etkinə, haldımızdaqı tərəng jəniyə kürdəli məsələlərdə texxana bir qibşə şüqi buladı. Təngəmizdən sonşalıqlı münayibəqasına bayılanıb turğanı, bizdən ekonomikamızdan əbdən münayilanıb ketkən qürsət odur. 30-cılda yeşxəndə diversifikasiya münaidən özgə öndəri saçılmağının qürsəti odur. Biz müldüyüm təvəllsiz elboğuldan xalq barışatırmız. Xalq özbası olub, ökmət özbası olub, birliqimiz jaraspasa, ökmət xanşalıqlı keremət oluqan mən, xalqdın xoldavısız barlıq istərdin bərəkəsi olmaydı. Qöptəkin durs hərəkətlər jəyid zayiqalıdır. Hər xaray vaxtımızda soza versək, oltuq qorumuzdan da, ekonomikamızdan da, tınıxşıqlıqdan da, jəni təvilsizlikmizdən də ayırlamız. Qaçan biz taqdırmız bir yeləkənimizdə toğluq sünəmiz. Egər o sıcaqdayda biz bir tüysüngə gəlib ərəkət çəsəməsək, onda Allah bizdə hər xaray qeydindəqlərə çürüb sınay verəkdir. Hazır elimiz adasxan adamday ki, kimgə sənərin bilməyi, ürəyi qaşıb, ertəyini, nə bulatını bilməyəcəyik. 30 jil boya birinci ekonomika, sozun sayasad deyib gəlgən belik, axırı nə küşdü ekonomika jox, nə dursayasad ornata almadı. Ejəlgə qərək danallarının aytıqalınday, egər siz erkəndəyinizdə nanga ayrı başlasanız, onda yerdən nə erkəndəyiniz, nə nanınız bolmayıb. Minə ağay, jaday künyə-künyə qeynday çöxdə, basımızda qımqatığıb, bir-birimizdə nəşərə xoalımızda jasırqandan heç payda bolmayıb. Avruun jasırqan öylədir, deyidi Qazaq. Birincisindən, bir-birimizdə ötür qəit olduxu oyub, bırıqıb elimizdə töngən avrulduq yeminiz deyik. Al, mən osi mən öz taldağımda ayaqladım. Egər mənim taldağım sizgə unansa, onda buna aslında xonqraudu basıb, mənim arnama jazlılığınızda sürəyim. Sizlərə osi qeyin qıstav zamanında sabırlıq və axıldıq qeləyim. Xalqımız aman bolsun, yerimiz beyut bolsun. Kəlləsi cüzsüzkənşə, samşalıq.
More from Margulan

Мы в компании UBTECH Robotics, одной из крутейших китайских компаний по созданию роботов.

Мы на рынке электроники в Шэньчжэне. Решил потихоньку внедрять робототехнику в свою жизнь😁








