Margulan Seissembai analyzes recent political moves in Kazakhstan, including Tasin Mambetov's role as a stabilizing force and Kanat Bozumbayev's shift toward a potential prime ministerial path. He examines the new Financial Development and Regulation Agency under Abil Kasymova, questioning whether its 34 departments and 500 staff have adequate resources.
Chapters
Ассаламу алейкум, достар! Бүгін біз сіздерге кезекті Марула Недейді бағдарламамызды осыну ғотырмыз. Бұл шығарлымда біз ғосаптада өткен Қадыр Орын Айрбастау жағалған талдайымыз. Егер бұл шығарлымыз сізге онаса, асындағы қоңырауды басып, менің каналыма жазылыңыздар. Ал енді осы жетінің маңызды жаңалықынан бастайтын болсақ, ең маңызды жаңалық ол Қасым Жомар Токаев өзінің жарлығы мен Қазықстанның Ресейдеке төтінші және өкілетті елшісі имаңғалеге тасымағын бетті, зенет жасына жеткендіктен қызметтен шығарды. Бұл Токаевтің өзі жеке басының шешімемес. Бұл әрине Китап ханамен б� Мүлдуен бұл Тасын Маңбеттің өз менді келісіп істелген шаруа деп өлемді, кеңі Тасын Маңбеттің ол жәй шені өнігемес, ол саяси қайраткер, ол елге танымал адам, сонықтың ғындай адамдарды жұмыстан жәй шығар алымайды. Ал енді Тасын Маңбеттің өзіне келетін болсақ, ол өзінің саяси әлеуетінің шегіне жеткен адам Бірақ мұна саяси жүйе ондай тасмаң білді кем, ондай мүмкіндік бірген жоқ. Бірақ сәйси жүйе оңдай мүмкіндік бірген күннің өзінде Тасын Маңбетов демократияны еңізбеседі. Ол әргеткенде елімізде сауатты диктатуры орнатыр еді. Ал енді біздің қолғамға сауатты диктатуры мез, біздің қолғамға халққа есепті демократия керек. Сондықтан Тасын Маңбетовдың халқы елге соншалықты, пайдалы болатына күмәм бар. Бірақ соңмен де, дегенмен де, Атас Маңбетті мүлдеген қоғам назарынан өшіріп тастауы болмайды. Ол әлде қоғам қайрат кереретінде өзінің көрсетте алады. Ал енді мұна қоғамдық, қоғам мүддесі жағынан қарайтын бұсақ, бұл жаңал қоғамға жақсы ма, жоқ жаман бі? Біріншіден, әрене, қартайған адамдар өз орындардың Екінші, егер Тасы Мұрамбет осы мен зенетке кетіп тынышталса, онда бұл қоғамға жаман. Ушыншы, егер тасымайын бетіп әрқарай қолғамдық жұмыспен айналысып, мұна сайыси жүйені тұрс жаққа қарай бұруға көмектесіп атсалысы, онда әріне бұл қолғамға керімет жаңалық болар еді. Ал келесі маңыз жаңалық Қанат Бозымбаевтың энергетика министерлегінен кетіп Қазастан президентінің көмекшіретінде тағайындалуы. Арене қанат бозын байықталатын болсақ, оның әліуеті президент көмекшісінен әлі ғайда үлкен. Бірақ менің ойымша, бұл Қанат Бозанбайыптың жоғару өсу жолындағы жай уақша аялдама деп ойлаймын. Оның үшінде Тұхайып пен Бозанбайыптың екеуінің арасындағы жақындығын ескері стойтын болсақ, онында менің ойымша Тұхайып Қанат Бозанбайыпты премьер-министр лавазымына дайындалып жыққан сияқты. Ал енді бұл қоға мүдес жағынан Іәріне, қанат бұзым байыпта қар алатын болсақ, оның әлеуеті премьер министр лавуазымына келіптір. Ол туралы мен жаман сөз естегене меспін, бірақ қоғамға жүйелі өзгерістер ерек. Егер біз саяси жүйелі өзгерістер еңізбесек, онында қоғам әрдайым осынай адамның қасеттеріне тәуелді болып жүрегереміз. Осы аттаның келесі Маңыз жаңалығы қары жасалғасының дамыту және реттеу агенттігінің құрлығы және Абыл Касымовы ханымның оның түріемі ретінде тағайындалуы. Арине, бұндай қаржы саласының дамуду және реттеу агенттігінің құру жөнде, және дұрыстығы жөнде көп теген сарапшылары көп теген сөз айтып жұрды. Бұрыннан да бері бұл шешім, менің ойымша өте дұрыст шешім, еткені жалпы қаржы саласының қадығалау реттеу жұмыстары ол ұлттық банқының атқарлынына жатпайтын нәрсе. Бірақ бұрында бұл агенттік болған агенттік, одың кейін жойылған агенттік, енді бұл қайтардан құрылып жатқан агенттік болғандықтан, менің айтарым, біздің мемлекет орғандарының бір үлкен кемістігі ол біздің мемлекеттік орғандарының тұрақсыздығы. Мейстерліктер біресе құрлады, біресе жойлады, агенттіктер құрлады, сосын жойлады. Ондай жұмыс болған әген әрене мемлекеттік орғандарды сетін адамдардың жұмысы берекесіз, нәтижесіз жұмыс болады, үткені ұлғи ауыстарып өзгеріліп отырады. Сонықтан нәтижелі жұмыстың кепілдігі ол мемлекеттің орғандарының құрттырақтылығы. Ал енді бұл агенттік құрлыуы қоғам жағындаң қарайтын болсақ, қоғам бұлдес жағындаң қарайтын болсақ, өте жағысы жаңалықты ебесеттеймін. Ал екінші жағындаң келетін болсақ, бұл агенттікті мінам мәліметтер бойынша бұл агенттікке 34 департамент пен басқарындар кереді. Оның үшіне 17 областыға орналасқан кенгіселермен 500 жен артық адам кереді. Сонда аға, мен бүзерде туындай түсірағым, құдай ау, сендер реттейтін, қадақылайтын барлық банкілердің саңын алатын болсақ 25-тен аспайды. Сақтандыру кампанияларды алатын болсақ 30-тен аспайды. Барлық кішігірім, неси беретін кәсіп орындарын алатын болсақ 50-тен аспайды. Сонда барлық сендердің реттейтін, қадақылайтын кәсіп орындарды алатын болсақ 100-тен аспайды ой. Осы 100 50 адам жетпеймі сіздерге? 500 адам қанша 34 басқырма мен департаментті ашып осындар. Сонықтан бұл агенттікті құру жағынан қарайтын болсақ, өте жақсы құттарлық шешім, бірақ бүджет жағынан, адам санын жағынан менің үлкен үкменім бар. Ал енді бұл агенттіктің түрі әйімі ретінде Аул Қасанылың тағайындағанын алатын болсақ, Бұл жүрде екі нәрсе бар. Бұл тұрайымның еқі қасеті болу қорық. Бірінші ол білімдігі білімі болу қорық, екінші ол бірбеткеілігі болу қорық. Еткені, бұл өзі арнай сала, өзі қарыш саласы болғаның ең бұл жүрде үлкен топтардың мүндесті арласады. Бұл топталы топтардың мүндесіне қарсы тұру үшін және бұл салын ретте үшін ол үшін адамның білімділігі болу көрек, екінші бірбеткейлігі болу көрек, табанылығы болу көрек. Осы ең қасиет ауыл қасылы қанымда бар ма, жоқ па? Оны уақыт көрсет жертар. Бірақ менің бұлғы таңда бір көмәндірім бар, бірақ енді ұның бәрін вақт көртедіп, ақиқатын вақт шығарар. Сонымен біз осы АПТА-ның жаңалықтарын талдауынын аяқтадық. Кезескенше, көріткенше сау саламат болыңыздыр.
