Dijital Tuğla - Bölüm 10: Yapay Zeka Destekli Sozlesme Analizi

Yapay zekanın inşa sektöründe var olan ve gerçekleşmesi çok muhtemellerin etkilerini tartıştığımız, en son teknoloji ve trendleri konuştuğumuz, gerçekle alakası olmayan şeyleri, söylentileri ve bilim kurgu romanlarına dikkate almadığımız, hatta bunun tam da aksine yapay zeka dünyasında aslında neler olduğunu anlattığımız Cem Kafadar ve Haluk Eginar tarafından hazırlanan dijital tuğla podcastimize hoş geldiniz.

Merhabalar ben Cem Kafadar. Bugün yapay zeka odaklı sözleşme analizini yapay zeka hukuk uzmanlarının yerini alacak mı? Bu sorunun cevabını konuşacağız. Haluk'la konuşacağız. Haluk bu konunun son derece üzerinde çalışmış uzmanı ve bu bölümü de. O hazırladı. Bakalım ben biraz halüa konuk gibi olacağım bugün. Evet Haluk'cığım.

Abi teşekkürler. Ben Haluk Enginar. Bütün dinleyicilerimize hoş geldiniz diyoruz. Evet söylediğin gibi bu konu gittikçe artık özellikle inşaat hukukunda mesai harcayan arkadaşlarımızın radarına girmiş bir konu. Yani şimdi düşündüğümüz zaman bir devasa bir altyapı projesi düşündüğümüz zaman aklıma geldiği zaman inşaatın başlığından 6 ay sonra sözleşmelerde bakıyorsun ki ya bunu nasıl unutmuşuz bu ceza maddesini bu şeyi falan acaba ihale hazırlarken bunlar nasıl gözümüzden kaçmış diye böyle mide bulandırıcı şeylerle karşılaşılabiliyor.

Ya biliyorsun ki bir şeyler ters giderse faturayı kim ödeyecek?

Abi şöyle düşünsene sen şirketin patronusun veya o işin sahibisin devlet tarafında olabilir özel sektörde olabilir. Birisinin birisinin kurban koyunluk yapman lazım. Dolayısıyla bu tip bir aksaklık ya da eksiklik ya da her ne dersen de gözden kaçmış bir şey. Bunu çözmek belki haftalarca sürebilecek. Çünkü geriye dönüp bakacaksın acaba başka yerlerde eksikler var mı? Belki binlerce sayfa şartname var. Sözleşmelerin ekleri var. Onları tarayacak seçeceksin. Ondan sonra bunları bulmak senin için günlerce sürecek. Bakıyorsun buna evet insan faktörü tabii ki önemli ama günümüzde işte Cure Systems, Avisort, Logix gibi yapay zeka odaklı sözleşme analiz araçları var. Ve tabii bunun yanında hukuk firmalarının kullandığı kendilerine ait offline çalışan modülleri var harbiden. Bunlar hayatı kolaylaştırmıyor mu? Tabii ki kolaylaştırıyor.

Kesinlikle abi yani şimdi binlerce sayfayı saniye içinde... Tarıyoruz yani şu chat gpt 4 aya baktığımızda binlerce sayfa taranıyor, ayıklanmalar yapıyor, analiz ediliyor olası sorunları bize o konuyla ilgili soracağımız soruların cevaplarını veriyor. Ha halüsinasyonlar yapmıyor mu? Yapıyor. Tabii ki bunu konunun uzmanı olarak bakmamız lazım. Zaten bunu bölümde çok konuşacağız. Şimdiden girmeyeyim ben halüsinasyonlara.

Evet. Tabii sen bunları söyleyince hani datayı tarıyor deyince insanın aklına şu geliyor, e kardeşim o zaman bu genç avukatlar ne yapacak? Yani bu mesleğe yeni başlamış tecrübesiz insanlar zaten hukuk firmalarına gittiği zaman işte stajyer avukatlığı veya avukatlığını almış mesleğe yeni başlamış arkadaşlarımız olarak düşündüğün zaman bu genç avukatlar ne yapacak? Bir iş yaramayacaklar mı?

Yok şimdi şöyle bir, sen de okumuşsundur mutlaka geçen bir haber vardı. Artık yapay zeka özellikle teknoloji konusunda 0-5 yıllık insanların yerini aldığı yeni mezunların yapay zeka nedeniyle çok fazla seçilmediği bunun mesleği yok yani genç avukatı, genç mühendisi, genç...

Hangi sektör olursa olsun.

Evet çünkü neden bunu diyor? İnsan olarak bir şey katacak deneyimi yetkinliği olması lazım. Şimdi bu genç arkadaşlar da tabii... Bu deneyim olmadığından şimdi bu mesela çok büyük bir tehlike olarak yapay zekanın önünde.

İnsanlar işsiz mi kalacağım derken esas haksız değil gibi değil mi?

Evet.

Sahiplik falan düşündüğün zaman.

Evet. Şimdi bu zor bir soru. Yani yapay zeka tamam belgeleri tarıyor, kalıpları tanıyor, sorunları anlıyor. Ancak yine de bir sözleşmenin ardındaki amaç ne, niyet ne gerçekten anlayabiliyor mu? Ona pek emin değilim abi.

Evet.

Dediğim gibi bir de doğal esirasyon konusu var. Onları ilerlediğimiz bölümlerde hani şey yaparız gireriz o da başlı başına bir konu. Yani hukukçu dostlarım bana çok söylediği yani örnek kararların verdikleri kararların bir kısmında yok böyle bir şey.

Evet.

Çünkü bunu niye yapıyor abi? Yapay zeka sonuç odaklı. Yani satançta da iyiliği yapıyor. Yani o sonucu isteneni vermek için her yol mübah.

Mübah.

Makkebelist bir yaklaşımla giriyor konuya. Hakeme kararlarında koyabiliyor. Böyle bir tehlikeyimiz var.

Çok güzel söylediğin noktaları. Tabii yapay zeka baktığın zaman diyorsun ki ya sözleşmede şu şu maddeler eksik kalmış olabilir. Bunlar unutulmuş olabilir. Tara bunları diyorsun. Tara yok. Bunları eksik olduğunu düşündüğümüz şeyleri bulmada evet çok maharetli. Hemen hanında buluyor. Belki seni günlerce arayıp tarayıp her gün okuyacağın şeyleri drrrr diye bir dakikada tarayıp buluyor. Ancak tabii sözleşme yönetimi veya işte... Sözleşmedeki yükümlülükleri yönetmeyi sadece tabi o kuralları okumakla alakalı değil. Yani birazcık da yorum gerektiren konular. Dolayısıyla bu bakımdan önemli insan faktörü hala.

Yani ruhunu anlaması mümkün değil yapay zekanın.

Evet.

Bence bunu hiçbir zaman tam olarak o ruhunu anlayamayacak. Yani ne bileyim şöyle bir örnek vereyim. Evet. Elbette yapay zeka bunların bazılarını tespit edecek. Ancak bir tedarik zincirinin krizini gerçekten öngörülemeyen bir durum mu yoksa başka bir durum mu bunu belirleyemeyecek. Yani şimdi böyle bir şeye de gözü kapalı ne kadar güvenebileceğiz? Buralar biraz karışık.

Tabii hep söylüyoruz ya insan yargısı veya insan hissiyatı, tecrübesi burada devreye giriyor. Yani yapay zeka söylediğin gibi eksik bir maddeyi çok rahat yakalayabiliyor. Evet burada eksiğiniz var diyor ama hani deneyimli bir avukat burada bir eksiklik var mı yok mu? Bu eksiklik veya burada o yazılanlar ne getirir ne götürür? Bu konuda çok daha kapsamlı yorumlamalarda ve değerlendirmelerde bulunabilir.

Yani evet yapay zeka hızlı onu bir kenara koyduk. Ancak yani yazılması unutulmuş tazminat hükümlerini müzakere ederken bir avukat kadar öngörüde bulunabileceğini düşünmüyorum. Şimdi dinleyicilerimiz şunu diyecektir Haluk ya. İki arkadaşımız bugüne kadar yapay zekayı bu kadar yere göğsü sıdıramazken Ne anlatıyor bunlar? Hukuk deyince birden geri vites aldık yani. Ama hukuk çok ciddi bir konu.

Kesinlikle.

Hukuk yani hukuk çok ciddi bir konu.

Tabii abi bu işin işin aslında püf noktalarından bir tanesi. Yani avukat orada uzun mesailer harcayarak mücadele veriyor. Yani yapay zeka bunu baktığın zaman bunu bedava yapıyor gibi sanki hiçbir şekilde bir ıkınması, bir şikayeti veya bir ara almadan bunları tarıyor. Dolayısıyla bu tip sözleşme taramalarda yapay zekanın maliyetleri %60-%80 oranında düşürdüğü veya geriye çektiği söyleniyor, konuşuluyor. Dolayısıyla yapay zekada hukuk sisteminin vazgeçilmez araçlarından biri olmaya doğru gidiyor.

Kesinlikle. Mesela şimdi şunu merak edeyim, milyon dolarlık bir anlaşmada... Yapay zeka tarafından oluşturulan bir sözleşme incelemesinde bir insana avukatın insana avukat bak terim ilana kadar terimler de değişiyor değil mi? insana avukat diye bir şey söyleyeyim insana kem diyeceğiz mesela ileride falan böyle ya da bir kez bu insanın kontrol etmesi olmadan ben güvenemiyorum abi sen ne diyorsun bilmiyorum cevap kesinlikle hayır şu anda tabii yani bir anda bir anda cevap vermek kolay değil yani yapay zeka hep biz bu podcastleri yapmaya başladığımızdan beri neyi vurguluyoruz?

Yani temel sökü vurguladığımız birkaç şeyden bir tanesi sürekli tekrarlayan yüksek hacimli işlemlerde yapay zeka devam ediyor. Bunu çok güzel çözüyor. Ama yani parasal konular veya gerçekten yorum gerektiren sorumluluklar devreye girdiği zaman insan olmadan olmuyor. Yani buradan devam edersek işte hukuk etiği ve yapay zeka hesap verebilirliğine... Gelirsek bilmiyorum ne diyeceksin?

Abi bu hemen aklıma şey geliyor yani yasal mayın tarlası diye bir ifade terim çıktı şu an. Evet. Yani bir yapay zeka hata yaparsa bunun sorumlusu kim?

Evet abi.

Mayın tarlası gibi bir durumla karşı karşıyayız. Nereye bassam bir suçlu var.

Zor sorular peş peşe geliyordu. Şimdi tabii yapay zeka bir sözleşme maddesini yanlış yorumladı. Veya bu nedenle bir inşaat firması davayı kaybetti. Hayır bakalım ayı tepkincin taşınıp... Avukat mı?

Yapay zeka programını geliştiren mi? Yapay zekanın analizine güvenen şirket mi? Ya ne güveniyorsun buna sen insan varken dedi diyebilir bir yargı çıkıp da yani değil mi?

Burada çok acayip bir şey örnek vereceğim sana. İki gün önce okudum onu. İngiltere'deki mahkeme... Savunma da yine inşaat davası yapay zeka tarafından üretilmiş delilleri sanki yaşanmış olay gibi aktaran hukuk firmasına ceza verilmesi yönünde müracatta bulunuyor demek istediğimi anlatabildim mi? çok iyi yalan beyan gibi düzeltiyorum evet evet seninle ben davacıyız seninle davalığız düzeltiyorum davacıyız Senle ben davalıyız ve bir hakim var aramızdaki ihtilafı çözmeye çalışıyor. Ben gidiyorum, yapay zekaya bir sanki benim lehime karar çıkmasına fayda edecek dökümanlar ürettir diyorum. Onu üretirken de işte Hong Kong mahkemesi, Malezya mahkemesi, Ticin mahkemesinde şu kararlar çekmiştir diyorum. Ve son derece ikna edici kanıtlar ürettir diyorum. Bunu mahkemeye sunuyorum ve mahkeme bunu yakalıyor. Tabii. Ve diyor ki ne olursa olsun yaşanmış ispat edilebilir bir delil sunmadığın zaman meslek ahlakına ve etiğine uygun davranmamışsındır diyor. Bu çok yakında baş okudum ya İngiltere'de gelen bir olay.

Haluk şimdi bu dediğinde sen bunu yaptırdın yapay zekayı kendi isteğine göre bir sonuç yaptırdın algoritmalarla çıkardın. E abi mahkemenin de artık bir yapay zekası var.

Tabii tabii.

Yani sonuçta... Farkındaysan daha üstte çatıda yapay zekaların arasında çatıştığı bir ortama doğru gidiyor olan. Anlatabiliyor muyum? Yani hani sözünü böyle intihar hikayesi var ya ne yaptığında. Ne yapıyor o intihar hikayesi yakalıyor yine yapay zekayı yakalıyor. Sen yapay zekadan çalıyorsun yapay zeka da senin çaldığını yakalıyor.

Bu neyi ortaya çıkarıyor? Gerçekten etik kavramının yapay zeka kullanımında ne kadar önemli olduğunu. Ortaya çıkıyor. Yani şimdi düşünüyorum yapay zekanın ön yargısı ya da bir başka deyişle kısıtlama değerleme olasılığı, kısıtlı değerlendirme olasılığı var mıdır yok mudur? Hep konuşuyoruz ya yapay zeka bir veri üzerinden konuşuyor bizimle. Onun hakkında veya o aldığı verilere göre bize geri dönüşler verir. Dolayısıyla veriler daha önceki mahkeme kararlarında veya... Bilerek vs. yanlı olarak, kayırmacı şekilde yapıldıysa o zaman gerçekten davanın seyrini etkileyebilecek sonuçlar çıkarabilir. Yakalanamazsa eğer.

Kesi işte bu yüzden bu kanun ve uygulama düzenleyicileri devreye giriyor. Yavaş yavaş işte Avrupa Birliği sağ olsun yani Avrupa bu konuda en ilerleyen durumda.

Gerçekten de en çok bu konu üzerine kafa patlatabilir belki.

Kesinlikle en yakışmaya oranlar tabii canları çok yendi yani 80 yıl önce birbirlerini boğazladılar yani çok feciydi. Avrupa Birliği yapay zeka yasasını çıkarıyor. Yasal karar alma süreçlerinde yapay zekayı yüksek riskli bir kategori olarak sınıflandırıyor ve bunlara da ben hiç şaşmıyorum açıkçası. Ve bunların bugün yapılması lazım abi.

Tabii.

İşler iyice karıştıktan sonra.

Sarp'a sardıktan sonra.

Değil.

Doğru. Tabii yani çok katı bir şekilde şeffaflık kurallarına tabi olması gerekiyor. Bunun kaçınılmaz da bu. Çünkü bir hukuk firması yapay zeka kullanıyorsa yapay zekanın sonuçlarına nasıl ulaştığını açıklamak zorundayız. Yani hep konuşuyoruz ya kara kutu, yapay zekanın açıklanabilir olması bunları anlatamazsak gerçekten bir şekilde nasıl konuları netleştireceğiz onu gerçekten anlamak zorundayız. Şimdi bir de şöyle bir şey düşün abi yapay zeka o kadar iyi hale geldi ki mahkemeler yapay zeka tarafından analiz edilen sözleşmeleri insan tarafından üretilenlerden çok komik ya insan ve yapay zeka insan olarak Yani ne olacak şimdi?

Abi şimdi kulağa tuhaf gelse de olabilecek bir şey bu. Çünkü ne bileyim bazı yapay zeka araçları sözleşme maddesi tespitinde zaten %90'ın üzerinde doğruluk daimedebiliyor ki bunun tıpla ilgili tarafı da var. Yani tıpta da aynı şeyler artık konuşuluyor. Yani bir yapay zekaya verilen yapay zekanın verdiği çıktığıyla insan doktorunun verdiği çıktığıya baktığın zaman yapay zekanın daha doğru tespitler, teşhisler verdiğini görüyoruz ki yüze doğru geldiğinde bu sefer mahkemeler de avukatların argümanları yerine yapay zekanın yorumuna güvenmeye başlayabilir. Bu da başka bir tehlike.

Abi bu da sözleşme anlaşmazlıkları veya ne bileyim inşaat hukukundaki ihtilafların giderilmesine başka bir çığır açılması demek. Başka bir trende girmesi lazım gibi sanki algılanabilir.

Abi bu sefer yargıçların yerini yapay zekamı alacak diye bir etik ikilem de ortaya çıkıyor.

Yargıç Bey diyemeyeceksin veya itiraz edeceksin. Karar belli çıktığında alacak belki de. Yani şimdi tabii...

Bunlar olmayacak şeyler değil. Filmlerde gördüğümüz şeyler ama... Kurgu hikaye yazıyoruz gibi düşünmesin dinleyicilerimiz.

Gerçekten olabilir.

Bunlar olacak şeyler buraya doğru gidiyor çünkü. Gidiş bu. Biz... Bence bu podcast'ın en önemli şeyisi dinleyicilerimiz de, biz de daha çok bu işe kafa yoralım. Daha çok beyin fırtınası yapalım. ...karıştığımızda o kadar az boşaltıracaksın.

Ya tabii düşünsene abi şimdi belki de başka bir içtihat sistemi oluşacak. Yapay zekanın vermiş olduğu kararların örnek alındığı veya daha belirleyici olduğu bir içtihat sistemi ortaya çıkacak belki de.

Tabii. Yani düşün işte yapay zeka binlerce geçmiş kararı anında analiz ediyor. Edebilecek ki etmeye de başladı.

Evet.

Benzer davaları karşılaştırıyor saniyeler içinde. Karar veriyor. Şimdi korkutucu ama bir taraftan da kolaylık. Yani gerçekten kafa karıştırıcı.

Kesinlikle.

Bir tane yanlışı onun içinde alıp çıkarabilir mi?

Evet.

Evet. Bu olasılık da var.

Tabii. Şimdi tabii aklıma bir sürü şey geliyor. Belki bir anda bir sürü şeyi söylemeye çalışırız ama teorik olarak tabii kulağa harika geliyor ama yapay zeka hep söylüyoruz ya bu kararlara ulaşırken elde etmiş olduğu veya faydalanmış olduğu veriler hani Bu artık insanların birazcık daha alışmaya başladılar. Veri eğitimi, veri eğitimi ne olduğuna dair. Dolayısıyla buradaki etik yaklaşımlar çok önemli. Yani... Ön yargıları barındırmıyor olması lazım diye düşünüyorum.

Kesinlikle abi yani... Şimdi yapay zekanın sıkıntılarını hep konuşuyoruz. İnsan sezgisi yok abi. Yani bazen bir yargı sözleşme ifadesinin ötesini görüp... Kararın gerçek dünyadaki etkisini anlayabiliyor ama şimdi yapay zekadan bunu bekleyemeyiz.

Katılıyorum çünkü ne karar verirse verse de bunları bugün için konuşuruz. Hep bunu belki de bu şeyi şerhe koymak lazım. Bundan beş sene sonra ne olacağını bilmiyoruz ama bugün itibariyle hala insan gözetimine ihtiyaç var diye düşünüyorum açıkçası bu kararları.

Şimdi aklıma ne geliyor abi? Yani ikimiz de aynı görüşteyiz burada hiç şeyimiz yok. Yapay zeka yargıçların yerine almıyor, almayacak, almamalı diyelim. Peki sadece sözleşme anlaşmazlığında hakemlerin yerini alabilir mi? İnşaat firmaları için bu zaman tasarrufu olmaz mı? Aklıma bu geliyor yani hakem bilir kişi ve hakemlerin yerine yapay zeka almaz mı?

Biliyorsun büyük inşaat projelerinde ihtilafların tahkime gitmeden önce bir... İç hukuk gibi diyeyim. Tüketilmesi veya bunun sonuçlanması için hakem heyetleri var. Bu tek kişi de olabilir, üç kişi de olabilir. Bunların seçimi, bunların anlaşılması bile bazen çok baş ağrısı haline gelebiliyor. Bunların belki de... Çünkü şey de var. Aradığın hakemi bazen o projeye vakit bulamıyor, vakit ayıramayacak diyor. Senin istediğin hakem olmuyor o zaman. Hakemleri bir türlü seçemiyorsun falan. Ama hala hazırda burada... Şey gibi modül gibi çık diye koyuyorsun ve yapay zeka hakemlik yapma durumuna gelebilir.

Ben de sen bunları yaşadığın için senin şeyini çok iyi anlıyorum dediklerini ve senin dediklerin çok değerli ve şimdi burada anlaşmazlığın çok kısa sürede çözülebilmesi önemli. Neydi o geciken hukuk hukuk değildir falan derlerdi. Yani şimdi tabii insan olduğu için kolay değil bunun hızlı yürümesi ama burada da şöyle bir ikilem var. Makinede bir küçük yerde hata yaptığı zaman ortalık karma karışık olur.

Tabii. Yani belki de yapay zekanın endişe verici veya tehlikeli hale geldiğini düşündüğümüz yer de burası olabilir. Çünkü bazen yapay zekanın çıktılarına veya önerdiklerine körü körüne de inanmak akıllıca olmayabilir.

Ya o zaman mesela ne yapabiliriz abi dediğim gibi? Ne yapabiliriz? Hani inandık ve o da inandığımızda yanlış çıktı.

Büyük büyük bir şey değil mi? Katastrofi değil mi? Şimdi tabii takip edebildiğimiz kadarıyla bu kadar böyle firmaların körü körüne inanması bazen sorunlar yaratabiliyor. İşte yapay zekanın sözleşme inceleme araçları bazen kaçırabiliyor veya günün sonunda senin için önemli olduğunu düşündüğün bir nokta yapay zeka tarafından kaçırılmış oluyor. Yani bu bir başarısı olarak görülemiyor. Bu nedenle hukuk firmaları şeylerde müvekkil işlerinde yapay zekayı kullanma konusuna ekstra dikkatli davranıyorlar. Çünkü birçoğu sözleşmelerde yapay zekanın yasal bir karar verici değil, aslında bir araç olduğunu açıkça net bir şekilde belirtiyorlar. Tabii burada yapay zeka daha ve... Iyi ve güvenilir hale geldikçe çizgideki bulanıklaşma belki de daha da net hale gelişecek. Burada bilmiyorum birazcık da bu düzenleyici tartışmalara da ufakça bir dokunalım istersen.

Tabii ki. Ne dersin? Tabii ki. Kimi suçlayacağız? Yani sen, ya bu kimi suçladılar biraz böyle çirkin oldu belki. Ama bir hukuk suçlama demek değil aslında ama yani... Podcast'ın başında da söyledik. Yapay zeka kullanına avukat mı? Yapay zekanın üreticisi mi? Ona eğitim veren veri bilimcisi mi? Yazılımcı mı? İşte hep konuştuğumuz bir şey var. Otonom araçlar teknik olarak hazır. Ama bunun hukuki altyapısı kurgulanmadığı için, kurgulanamadığı için şu anda bildiğimiz kullanılamıyor. Bu aracın yaptığı bir kazanın sorumlusu kim? İşte burası, bunlar dediğin sen güzel söylüyorsun abi yani oturdukça birazcık da galiba yaşaya yaşaya deneye yanına şekillenecek oturacak diye düşünüyorum.

Tabii şimdi tabii bu konuda hem meraktan hem de araştırmadan bu konuları konuşmadan önceki araştırmamızdan skandal şeyler de okuyoruz, durumlar da okuyoruz. İşte ne bileyim yapay zekanın aslında binlerce sözleşme maddesini doğru sınıflandıramadığını ya da beklenildiği şekilde sınıflandıramadığını ve yanlış verilerle sözleşmelerde fesih haklarına sahip olunduğunu aslında olunmadığını bir sürü aksaklıklar, kamaşıklar ve bütün bunlar tabii şirketlere milyonlarca dolarlık zarar olarak geri dönüyor.

Kesinlikle.

Demin senin deminden beri sorduğun soru var ya kim suçlu kim suçsuz.

Aynen. Bir de şey abi yani yapay zeka sadece doğrulukla ilgili değil yani bağlanma da ilgili yanlış bir veri kümesi üzerinden eğitilirse tüm sözleşmeleri yanlış yorumlayabilir. Burada işin bağlam tarafı var yani sadece tamam doğruları verdik verdik verdik ama işte Amerika'daki yapay zeka yasasıyla Avrupa'daki bir müşterinin... Durumunu değerlendirdiğinde ne çıkacak?

Bu şey gibi güzel bir örneğe değindin. Kullandığın yapay zeka modülü diyelim ki Amerika'daki sözleşmelere göre eğitilmiş. Oradaki işleyişe göre eğitilmiş. Oradaki pratiklere göre eğitilmiş. Ve sen bu yapay zeka modülünü alıyorsun. Belki başka bir coğrafyada kullanmaya niyetleniyorsun. Belki asgari de örnekleri doğru verebilir veya beklentileri doğru verebilir ama... Özelde baktığında ciddi yanıltıcı bilgiler de verilir. Hep diyoruz ya veri önyargısı hep bu yapay zekada işimizi zorlaştırabilir veya hayatımızı kaos çevirebilir. Bu bakımdan hukuk takımlarının, hukuk ekiplerinin veya sözleşme yöneticilerinin çok dikkatli olması lazım. Yani yapay zeka sözleşmenin etik ve yasal standartlarına uymasını sağlayacağız ama bunu gerçekten... Nasıl yapacağız? Karmış hale getirelim.

Bak ben sana bir söyleyeyim. Burada yeni bir kariyer yolu da açılıyor aslında. Hukuk teknolojisi için yapay zeka uyumluluğu. Bir an böyle aklıma bu geliyor. Yani hukuka yönelik bir yapay zeka uyumluluğunun da bir uzmanlığı olacak.

Evet. Hiç şaşırmıyorum bu dediğine. Çünkü daha birinci podcastten beri konuşuyoruz. Yeni meslek grupları ortaya çıkabilir diye.

Şimdi bir ileri gidelim isterseniz.

Hadi birazcık daha vites arttıralım.

Yapay zeka tamam sözleşmeyi taramada eksik maddeleri bulmada riskleri belirlemede harika.

Evet sanki ev ödevini yaparken kipsinde gibi.

Buraya hiçbir sorunumuz yok. Peki insanlardan daha iyi yasal stratejik kararları verebiliyor mu? Yani strateji açısından yapay zekana kadar iyiyiz. Sen ne diyorsun?

Yani düşünsene. Sözleşme müzakeresine giriyorsun yapay zekada diyor ki hayır diyor kardeşim bu maddeyi böyle yazacaksın diye kafana tak tak tak tak tak vurmaya başlıyor. Yani şey gibi korkutucu gibi geliyor ilk başta insana ama olmayacak valla diyemiyorum.

Valla yani bilmiyorum yapay zeka işte geçmiştek binlerce sözleşmeye bakıp analiz edip bu maddeye sahip sözleşmelerin davaya yol açma şansı %75 dediğinde ne diyorsun mesela? Hadi bakalım.

Bu şey değil mi? Hani ilk başta falcılık gibi geliyor ama Geleceği okuyan bir şey var. Acayip bana yardımcı oluyor. Bundan daha iyi bir araç olmaz diye diyemiyorsun. Tabii yapay zeka belirli sözleşme maddelerinin davaları tetikleme eğiliminde olduğunu tahmin edebilseydi, bunu bilebilseydi bunu gerçekten herhalde her şirket sahibi, her proje yöneticisi, her proje direktörü bu tip bir ne bileyim bayrak kaldırmayı kırmızı işareti önceden bilmek ister diye düşünüyorum.

Kesin tabii yani. Şimdi doğruyu söylersek yani ne söyleyeyim yapay zeka destekli tahmine dayalı analitik yaklaşım inşaat firmalarının sözleşmeleri müzakere etme şeklini değiştirecek.

Evet.

Hiç bunda kaçınılmaz bir şey. Bunu bir kenara koyduk. Şirketler anlaşmazlıklara tepki vermek yerine sorunlar başlamadan önce riskli sözleşme şartlarını proaktif olarak değiştirecek ki bence yapay zekadan benim... En büyük beklentim ve bana en iyi gelen tarafı bize proaktif alan açması.

Evet, bizi bizi belki de olası sıkıntılara karşı daha işe başlamadan...

Yani kavga çıkmadan nelerle de çıkacağız. Zaten abi hukuk da aslında bir yerde proaktif bir şey değil mi? Şimdi tıpkı öyle olmadığım yani hastalığı teşhis etmek değil hasta etmemek. Hukuk da bir yerde senin başın derde işitmeyecek bir sürü...

Sözleşmeyi niye yazıyoruz? Çünkü tarafların ne yapacağı belli olsun. Herkes görev, yetki ve sorumluluklarını bilsin, ona göre davransın.

İşte o öngörüleri daha iyi görecek.

Evet, bir kademe daha ileri götürdüğünü düşünüyoruz yapay zeka. Dolayısıyla aslında yapay zeka destekli sözleşmelerin belki de birazcık daha ileri gittiği yerlerden birisi de bu olabilir. Yani çeşitli şeyler var, programlar var. Sözleşmeleri inceldiğini söylüyorlar. Noktaları, kritik konuları bu diyorlar istenmeyen veya menfi olabilecek sözleşme maddelerini çıkarıp böyle pazarlık konusu haline getirebiliyorlar. Yani ne bileyim yüklenici alt yüklenicisine bir sözleşme gönderdi. Yapay zeka gecikme tazminatının çok sert olduğunu tespit etti. Yapay zeka dedi ki burada daha ileri gitmek yerine belki de ortaya bulucu bir sözleşme maddesi yazmak belki iki tarafında menfaatin olacaktır türünden. Bir uyarı verdi. Sen de yapay zekaya yani yapay zekanın verdiği bu veriye bağlı olarak düşünüyordun ki evet ben bu yükleniciyi de alt yüklenicileri çok boğarsam belki de işimi yaptıramaz duruma geleceğim.

Evet evet bak şimdi bu boyutu var. Yani müzakereler bazen o kadar uzuyor ki iş duruyor. Asıl bizim işimiz iş müzakere değil ki. Ama bazen bu olay tabii ben bunu kötü niyet tarafı da var tabii oraya da geliriz de kurulmadığına bağlıyorum. Bence bu müzakereleri korkunç hızlandıracak, bize proaktif hareket alanları sağlayacak ve avukatların her küçük ayrıntıyı yeniden düzenlemek için ayıracakları zamandan onlara tasarruf sağlayacak diye düşünüyorum.

Çünkü vakit nakit ve yapılacak işlerin gecikmesi gerçekten şirketlere büyük maliyetlere sebep oluyor. Dolayısıyla... Bir an önce anlaşıp işler ne kadar çabuk başlarsa o kadar hızlı gideriz.

Şimdilik bir konuya daha geleceğim. Yapay zeka sözleşmeleri analiz etme de harika. Tamam bunu bir kenara koyduk. Ancak gerçekten kararları tüm tarafları tatmin edici oranda verebilir mi? Gerçi bu soru yanlış bir soru. Çünkü hangi karar herkes tatmin eder diyecek dinleyicilerimiz var ki. Yani bir de bu taraf var. Kimin yapay zekasına göre karar veriyor? Kimin algoritmasına göre karar veriyor?

Bir kere dediğin gibi yapay zeka...

Kim güçlü ise onun için veriliyor. Hemen cevabı veriyorsun.

Şimdi yapay zekanın kendi hazinesinde tuttuğu bir veri olduğunu bilelim. Bunu bir kenara koyalım. Dolayısıyla yapay zeka bir insan gibi şu anda düşünmediği için başvuracağı birkaç nokta var. Bunlar da işte kendi arka plandaki veriler. Dolayısıyla... Ne karar verecekse, ne cevap verecekse, ne beklentiniz varsa bütün bunlar üzerinden verecek. Dolayısıyla demin sorduğun sorunun cevabı şu anda çok da mümkün gözükmüyor. Dolayısıyla yapay zeka bilgiyi işliyor, vaktimizden tasarruf yapmamızı sağlıyor, işlerimizi kolaylaştırıyor ama bir insan gibi müzakereyi, o ruhu anlamıyor.

Bir de abi şimdi sözleşme demek... Sadece riskten kaçınmak demek değil ki.

Evet.

Bir de işin o boyutu var. Aynı zamanda o anlaşmanın en iyi şartlarla yapılması her iki taraf için de sağlaması gerekmiyor mu? Yani yapay zeka size belirli bir sözleşme maddesinden kaçınmanızı söyledi. Buraya aman bu senin için tehlikelidir, alık dedi. Ama bu madde önemli bir ortakla bir anlaşmayı kapamak için, sonlandırmak için gerekli. Yani sözleşme sadece... Bence yapay zeka olmasa da tek taraflı değil de farklı boyutlarıyla ele alınmalı. Benim hep kızdığım bir şey var. Şimdi bu telekom düşün bundayız telefon şeylerinde hizmetlerinde internet sistemi. Bir sürü şey var imzalıyoruz onu. Çoğu onu okumak şansımız bile yok. Ama bu firma tarafından hazırlanmış bir sözleşme.

İmzalamazsan hizmet de alamıyorsun.

Hizmet alamıyorsun. Sözleşme hazırlayan firma, sen firmayla eşit şeyde oturamıyorsun. Mümkün değil. Yani bu çok garip bir şey. Değil mi? Yani ne olursa olsun firma haklı. Ha, ben de kendi hizmetimi verirken öyle hazırlıyorum sözleşmeyi. Ama bu ne kadar doğru, birazcık daha evrensel bir şeye girdim. Baktığın zaman güçlü olan şey yapıyor.

Dayatıyor.

Ben de işleyeceğim diyor, senden hizmet almak istiyorum. Abi sözleşmem bu. Sana uyuyorsa bu şekilde alalım.

Evet, evet.

Bir yerden düşününce çok uykulu olmuyor bu.

Tabii. Bu hakkaniyet açısından itiraz etmeye veya sözleşmenin şu maddesini değiştirme şansım yok mu sorusu getiriyor insanın aklına.

Kesinlikle.

Demin söylediğin gibi hani yapay zekayı belki içerikte bazı şeyleri çok riskli görüyor ama bir insan daha büyük resme baktığı takdirde bu... Işte diyelim ki anlaşma yapacak ve bu anlaşma yapacak firmadan elde edeceği fayda o riski yönetilebilir hale veya satın alınabilir hale getirebilir onun için. Dolayısıyla evet o risk var onu kabul ediyorum ama benim burada edeceğim fayda daha büyük deyip bunu bir kenara koyabilir. Yani burada hani çok da yavaş gitmeden hızlı da geçmeye çalışıyorum. Sözleşme müzakerelerinde yazılı olmayan kuralları da var mesela unutmayalım. Tabii ki tabii ki. Endüstrinin normları kültürel farkları. Kişisel işler gibi her şeyin ya biz şimdi insan diyoruz ya insan avukat diye insanların bu tip meziyetleri var dolayısıyla bunları göz ardı etmememiz gerekiyor.

Kesinlikle yapay zeka agresif karşı teklifler de önerebilmeli.

Evet.

Bu boyutu da olmalı. İşte insan müzakereci değil mi? İnsan diyoruz yine burada komik geliyor. Bunun... Ortayolu bulacağını, bu ortaklığı mahveder mi mahvetmez mi, bunu nerede, nereye kadar bu maddenin konabileceğini, bunu insan karar verebiliyor sonuçta.

Henüz, şimdi değil. Ya da ne diyorsun?

İnsanına, firmasına göre de bazen sözleşmenin esneklik gerektiren şeyleri de var. Ya da bölgesel şartlar.

Evet.

Değil mi?

Kontratları da konuşacağız. Bitcoin, blockchain, tabanlı kontratları da konuşacağız. Ama şu anda tabii onlar birazcık daha farklı bir mecra ama kaçınılmaz olarak belki de gideceğimiz noktalardan veya yönümüz olan noktalardan bir tanesi olabilir ama şu an itibariyle biz aslında yapay zekayı bu söylediğin karar aşamalarına bir hukuki asistan gibi kullanmamız gerekiyor gibi sanki.

Abi şimdi sana sevdiğin yerden bir soru soracağım. Sözleşme anlaşmazlıklarını gerçekleşmeden önce tahmin edebilseydi dediğimde aklına hangi film geliyor?

Azınlık raporu geliyor değil mi? Tom Cruise'un adamları cinayet işlenecek hemen gidin. Ya adam diyor ne cinayeti? Belki işte belki fikrini değiştirecek adam.

Tabii.

Anlatabiliyor mu? Ama yapay zeka %95 ihtimalle işte ne bileyim onu vuracak, şu soygunu yapacak falan diye. Böyle manyak şey mi olur diye insan geliyordu ki bu filmde bu işi yapan adam sonradan suçlu duruma geliyordu. Çünkü yapay zekayı aksi yönde eğitiyorlardı veya o şekilde bilgi vermesini sağlıyorlardı. Evet hep anlatmaya çalıştığımız şey. Şimdi bu yapay zekanın da hangi sözleşme adrenalinin yasal çatışmalara neden olacağını ve geçmişe anzakları anez etmek için zaten kullanılıyor. Hala hazırda kullanılıyor. Işte belirli maddenin dava olasılığını istatistik olarak 170 bu konuda kavga edersiniz diyebilir. Böyle bir şeyi herhalde bilmek insana şey avantaj sağlar diyorum. Yani hatta bir adım ötesi ne bileyim işte Cem Kafadar olarak sen birini abi taşhorn olarak almak istiyorsun yanına kendi şirketine ve taşhornun önceki iç kayıtlarını bir şekilde halka açık bilgilerden erişene göre Bu bilgileri sana sunsa ve bu yükleniciyi, alt yükleniciyi sorunlar yaşayacağını sana öngörse sen bir kere daha düşünmez misin?

Kesinlikle abi bu bir devrim. Yani şirketler sorunların ortaya çıkmasını beklemek yerine ilk günden itibaren riski azaltmak için sözleşme şartlarını hep bugün çok kullandığımız kelime proaktif olarak yapay zekayı yardımıyla hazırladıklarında ayarladık. Işler daha güzel olacak diye düşünüyorum.

Şimdi burada da başka sorular çıkıyor insanın aklına. Gerçekten yapay zeka karmaşık ihtilafları veya kavgaları önleyebilir mi? Yoksa sen yapay zekayı kullandığın için kavga çıkmasın diye önceden gardını alarak bir şeyler mi yapacaksın? O zaman belki de çalışacak adam bulamayacaksın.

Evet, evet. O zaman biraz daha derine inelim. Halük diyorum ki mesela hakemleri işe almak yerine... Şirketler anlaşmazlık ayrıntılarını bir yapay zekaya yüklüyorlar. Yasal olarak bağlayıcı bir çözüm arıyorlar. Ne diyorsun? Yani böyle bir durum.

Yani tabii yapay zeka bu arada tabii bu veya buna benzer konularla ilgili bir sürü şeyi tarayıp oradan kendince bir akıl verme durumuna veya emsallerine dayanarak oradan bir şey verebilir. Tabii yapay zeka şu anda henüz mahkemelerin yerine geçecek. Konunda değil ama yapay zekanın bize gerçekten çok fayda sağladığını bütün bu geçmiş kararları ya şöyle örnek vereyim sen geçmişte bu tip bir davada veya bu tip bir proje anlaşmazlığında hakeme yetindesin acaba nasıl bir karar vermiştik belki 20 sene önce çalıştığın projede benzer bir şey vardı hatırlamaya çalışıyorsun acaba bu dosyayı nereye koymuştum hangi tozlu raftaydı diye bulmaya çalışıyorsun Yapay zekaya söylüyorsun, fırt onları... Tabii burada dijitalleşmiş olması da önemli bu verilerin. 60 sene önceki kağıda yazılan verileri bulmayabilir. Tabii ki.

Dökemezsin, hiçbir şey anlamıyor.

Evet.

Veriye dökülebilir hale getirmeliyiz.

Tabii. Bütün bu kabiliyetleri düşündüğün zaman o zaman inşaat yöneticileri için yapay zeka gerçekten karar desteği sağlıyor mu sağlamıyor mu? Evet.

Nasıl yardımcı olacak değil mi? Biraz da bunu konuşalım. Nasıl yardımcı olacak? Sence yani ne bileyim mesela bir yönetici iki yüz sayfalık sözleşme vermek yerine yapay zeka bunu kilit noktaları ayırabilir diyecek ki işte madde on ikinin maliyet aşım riski yüksek. Evet. Tehlike var. Bu sözleşmede standart bir tazminat maddesi eksik. Bu sözleşmede ödeme koşulları proje nakit akışıyla uyumlu değil gibi. Eee böyle bakıldığında da eee yapay zekanın bize baya da destek olacağını görebiliyoruz. Bugün çok çaktık yapay zekayı. Yaluk ha! Sonra sorduğumuzu cevap vermeyecektin sen.

Şimdi bu soruların da son derece haklısın. Zaten düşünsene bir milyar dolarlık bir proje yapıyorsun. Proje direktörü var, diğer çalışanları var. Diğer proje müdürü, kalite müdürü, inşaat müdürü, sözleşme müdürü, HSE müdürü var oğlu var. Ve şirket ana merkezinden adamlar geliyorlar. Senin zaten o adamları ayırabileceğin veya onların seni dinleme tahammülü... Abi de ki iki saat, yırt yırt iki saat. Anlatabiliyor muyum? Zaten vereceğin rapor bir sayfa A3 kağıdında her şeyi görebilmeli. İkincisi, adamın ilk soracağı sorucu belki de şöyle... İşte biz para kaybeder miyiz? Veya kar edebilir miyiz? Dolayısıyla bunları anlatabilmek adına... Yapay zeka gerçekten iyi bastan çünkü onların istediği özende, kalitede raporları üretebilir. Gerek ve yeter şart bu raporları kontrol edeceksin. Çünkü saçma sapan şeyler çıkabilir içinden.

Kesinlikle.

İçinden olmayasın. Değil mi? O yüzden bütün bunların hesaba kattığımızda şunu sormak istiyorum. Peki inşaat sözleşmelerinde yapay zeka gerçekten... Bir gelecek görüyor musun? Ne diyorsun abi sen? Nasıl gidecek bu iş? Yani şimdi hem öyle hem böyle gibi konuştuk şimdiye kadar ama...

Yani ben sorunu şöyle anlıyorum abi. Yapay zeka hani 10 yıl içinde, 10 yıl da artık çok uzun bir süre oldu. 5 yıl demek lazım buna. Sözleşmeli avukatların yerini tamamen alacak mı? Sözleşme analizi 10 yıl içinde tamamen farklı olacak. Ama bence avukatların yerini almayacak.

Ben de öyle hissediyorum.

Ben çok net söyleyeyim belki sonunda söyleyeceğimi başta söyleyeceğim ama yapay zekanın inşaat mühendislerinin ne avukatçuların yerini almayacak. Ama diyelim hep bunu söylüyorum 10 inşaat mühendisinin çalıştığı yerde artık 3 inşaat mühendisi çalışacak. 10 avukatın çalıştığı yerde artık 3 avukat çalışacak. Ama sıfır avukat sıfır inşaat mühendisi diye bir şey.

Ben insansızlık hani genelde bir taraf bir kamp da şunu söylüyor bu yapay zeka esasında dünyayı insansızlaştırma projeleri falan diye hep konuşuyor ama seninle aynı fikirdeyim. Burada işlerin yapılış biçimi belki değişecek. Yani işte ne bileyim örnek vermek isteyecek Kerasystems gibi, Evasort gibi, Logix gibi firmalar bunları daha önce de söylemiştik. Zaten saniyeler içinde binlerce veriyi işliyorlar. Eskiden bu işlere mesai harcayan personel belki olmayacak veya başka işlere kaydırılacak. Yani gerçek zamanlı olarak sözleşmeleri imzalayacak, bir tedarikçinin sorumluluk sınırlarını belirleyecek, bunun ötesine geçti mi ihlal etti mi ona bakacak, alt yükleniciler veya işte ne bileyim diğer iş ortakların seninle beraber bu işleri yaparken... Doğru belgeleri üretiyor mu üretmiyor mu onları kontrol edecek. Ödeme koşullarına, nakit akışlarına bakacak. Bunların uyumlu olmasını sağlayacak. Ne bileyim, standart olmayan sözleşme maddelerinin standart olmayan taktiğe bulacak. Evet, bunlarla ilgili başarısı yaşar mıyız yaşamaz mıyız? Bunlar bizim için ne gibi şeyler ortaya çıkaracak? Bunları bulacak diye düşünüyorum.

Kesinlikle abi. Yani bir kere yapay zeka oyunun kurallarını değiştiriyor. Bir ön kabul olarak bunu koyalım. Her konu için ya bu sadece hukuktu, sözleşmeydi diye değil. Sözleşmeyi sadece olaydan sonra gözden geçirmiyor artık. Sorun haline gelmeden önce bu yasal riskleri bizim önümüze koyuyor ve bize alan açıyor.

Zaman kazandırıyor. 7-24 çalışan bir hukuk asistanı gibi.

Evet.

Bu şimdi gülerek konuşuyoruz ama bunun belki de bize vermiş olduğu rahatlığa dayanarak şimdi konuşabiliyorum. Çünkü gerçekten bir sözleşme tarama işi, eksik veya riskli olduğunu düşündüğün yerleri bulma işi gerçekten kontrat yöneticileri için vakit alan ve yoruma dayalı yerler. Yorumla vakit... Çünkü yorum yapmak da çok vakit alıyor gerçekten. Olabilir diye yapay zeka burada bizim vaktimizi kazandırıyor. Çünkü yani şöyle söyleyeyim bir analitiğe dayanarak yapay zeka bu işleri götürüyor ve riskli sözleşme dili varsa eğer bunları da geçmiş örneklerine bakarak karayarak önümüze çıkarıyor. Yani, düşünsene inşaat sözleşmesi anlaşmazlığı üzerine on binlerce veriyle, girdiğiyle eğitilmiş bir yapay zeka modeli hayırlısınız ya. Yani yasa dışı veya kural dışı bir işlem yapma olasılığını neredeyse sıfırlıyor gibi senin. Veya en azından inanılmaz anında uyarıyor.

Yani ne bileyim işte temel rütlerden, ödenmiş faturalardan. Cezalardan kaçınmaya yardımcı oluyor diye düşünüyorum Haluk. Yani tekrar konuşursak işte ne bileyim yani yapay zeka araçları şirket politikalarında yalı olarak imza edilecek sözleşmelerde tadilat önerileri de bize sunabilecek. Sonunda yapay zekanın müzakereleri tam olarak ele aldığını görecek miyiz?

Hayır. Evet şu anda şu anda çok dediğimiz gibi yapay zekanın belki de kıstığı noktalarından bir tanesi. Bu hep konuşuyoruz ya bağlam bağlam bağlamı çözemiyor diye veya bir insan gibi yaklaşamıyor diye. Dolayısıyla bir avukat ordusu yerine verimli çalışan bir çok güzel bir noktaya getirdin konuyu. Bir şeyin yapay zekanın ortaya çıkardığı veya çıkarabileceği faydayı gören şirket yöneticileri veya proje yöneticileri bu konuda gerçekten yapay zeka konusunda ilerlemek veya bunu değerlendirmek isteyeceklerdir muhakkak.

Kesinlikle. Yalnızca böyle sözleşmeleri gözden geçirmek olarak düşünmemeliyiz ki şu anda tabii daha yapay zekanın ilk günü emekleme günlerindeyiz ama anlaşmayı aktif olarak şekillendirmeye de yapay zekanın yakın zamanda yardımcı olacağını göreceğiz diye düşünüyorum.

Çünkü yapay zeka yani biz bu podcastler dışında diğer alanlarda da takip ediyoruz. Sen de bende. Kesinlikle. İlerleme hızı gerçekten logaritmik ötesine geçmeye başladı yapay zekanın.

Evet.

Ve her sektöre nüfuz ediyor. Bu hukuk sektörüne de nüfuz ettiği çok aşikar her konuda. Özellikle konuşmaları, seminerleri, yazımları, makaleleri inceliyorum. İnanılmaz bir şekilde yapay zekanın hukuk alanında nasıl kullanılması, nasıl faydalı bir şekilde kullanılması üzerine. Çok kafa yoruluyor. Tabii yapay zeka veriye dayalı olduğu için muazzam içgörüler sağlıyor bize. Ama insanların yine de müzakerelerde olması çünkü çok önem arz ediyor. Sadece kuralları yazmak veya belgelere bakmak değil, insan duygusunu yönetmek de çok önemli.

O bakımdan... İnsanı anlamak, o empatiyi şey yapmak, o hissi, o sezgiyi anlamak... Yani müzaker arasında bir oda içinde var olup işte olan tartışmaları okumak, onlara göre çıktı üretmek değil. O ince güç dinamiklerini anlayabilmek önemli diye düşünüyorum Ali.

Evet. Dolayısıyla abi senin de söylediğin gibi bu önümüzdeki yıllarda yapay zekanın düzenlemeler de sürekli değişecek, uyumlar da sürekli değişecek. Ama en baştan söylediğiniz gibi en önemlisi etik kurallardan. Söz edeceğiz. Yani bu uluslararası projelere baktığımız zaman birden fazla ülke çalışan inşaat firması hayal etsene aklına şey yapay zeka adamın değişik şantiyelerinden verileri topluyor muazzam bir bilgi birikimi ve bütün bunları çapraz karşılaştırıyor, tarıyor, var olan riskleri de öne koyuyor ve abi tam bir el kitabı sunuyor insana.

Yani küresel inşaat firmaları için muazzam bir oyun değişikliği olacak. Evet.

Çünkü orada kim... Büyük yere inemama.

Evet evet. Biraz öyle tuzakları da görebilecek. Evet. O ülkenin kanunlarının getirdiği o tuzakları görebilecek. Bence bu çok önemli. Yani biz hep diyoruz ya bir yeni bir ülkeye giderken, yeni bölgeye giderken o bölgenin şartlarını yani hem iklim olsun hem siyasi, ekonomik hem de... Hukuki şartnamelerini iyi çalışıp gitmeliyiz. İşte bu çalışma işini büyük ölçüde bizim üzerimizden alıp senin Kazakistan'da başına gelebilecek şöyle şöyle şöyle şartnamesel riskler var diyebilecek misin? Bu bence çok değerli.

Tabii ki çok önemli ve bu şu ana kadar hep şey gibi konuştuk böyle sanki şirket yapay zeka ile çalışırsa kendini korumaya altına alıyormuş gibi ama Diğer yandan paralelde yapay zeka seni de uyarır hale gelecek. Diyecek kardeşim sözleşmenin şu maddesine uygunsuz davranıyorsun. Sen hala öyle davranmayı seçebilirsin ama sana bayrağı kaldıracak. Diyecek ki sözleşmeye uygunsuz davranıyorsun. Dolayısıyla bu tip bir herhalde iç ses gibi söyleyeyim. Harika olmaz mıydı ya bölüm?

Harika abi yani bak yine vitesini yükselttin. Şöyle düşünüyorum ya yapay zeka... Kilometre taşlarını işte bizim bu milestone'ları son ödeme tarihlerini performans hükümlüklerini takip edecek ediyor ve bir alt yüklenici ya da tedarikçi programın gerisinde kalırsa veya malzemeleri zamanında teslim edemezse ona direkt müeyyideler önerebilecek. Aslında bu bizim normal zeka ile hep isteyip ne yazık ki ya sözleşmeye koyamadığımız için koyamadığımız diyorum bunun altını çizin ya da koyduğumuz halde uygulayamadığımız yaptırımları yapay zeka tıkır tıkır uygulayacak.

Tabii şimdi toparlamaya başlarsak konuyu da çok da fazla uzatmadan dinleyeceğiz sıkmadan. Şimdi bütün bunları düşündüğüm zaman sanki daha az anlaşma, sözleşme anlaşmazlığı, daha az sürpriz sonuçlar ve daha az sorunlu proje ortaya çıkacak gibi geliyor kulağa. Ne diyorsun hocam?

Kesinlikle Haluk sana katılıyorum. Ve yani bence de şöyle bitirelim. Evet avukatların ve inşaat mühendislerinin işini almıyor. Onların daha farklı boyutlarda düşünmesine yardımcı bir araç oluyor. Yani biz programlarımızda çok bu noktaya geliyoruz. Hibrit diye insanla beraber daha insanı ileriye götüren bir araç gibi bakmalıyız. Süper asistan.

Süper asistan. Süper kopilot gibi.

Diye düşünüyorum.

Şu an için bugün itibariyle hep dışarı koyuyoruz bugün bugün bugün diye. Yarın ne getireceğini göremiyoruz tabii şu anda.

Zaman yavaş yavaş toparlayalım Aliksan. Son sözleri söyle istersen çünkü bu dediğim gibi senin konum.

Ben şunu söylemek istiyorum son olarak. Senin de söylediğin gibi yapay zekanın artık her alanda kullanımı kaçınılmaz. Ve önümüzdeki yıllarda belki kısa dönemde 5 yıl belki uzun dönemde 10 yıl artık 10 yıl bile çok... Uzun dönem değil. Sözleşme analizlerinde veya sözleşme yönetimlerinde yapay zekayı kullanmayanlar muhtemelen ciddi anlamda dezavantajlı kalacaklar gibi gözüküyor.

Kesinlikle. Ben son olarak kendi adıma bir şey söyleyeyim. Dinleyicilerimden özür dileyin diyeyim. Ses tellerimdeki ödem nedeniyle biraz da böyle fazla konuştukça ne yazık ki sesimin kalitesi düşüyor. Biraz kolay toparlanamıyoruz. Neyse artık kusuruma bakmayın. Bu kötü sesimden dolayı diyeyim.

Yo yo gayet iyi gayet iyi.

Sağ ol.

Peki o zaman. Bir sonraki bölümde görüşmek üzere.

Görüşmek üzere diyelim.

Teşekkürler.

Dinlediğiniz için sağ olun.