İnşaatta Yapay Zekâ Ajanları: Dijital Proje Ekipleri Proje Yönetimini Nasıl Dönüştürebilir?

Dijital Tuğla'nın yeni bir bölümünden bütün izleyicilerimize selamlar. Bugün yine Cem Hocam'la beraber çok acayip bir konu konuşacağız. Onun favori konularından bir tanesi. Sazı eline alacak diye düşünüyorum. Konuşacağımız konu ne? İnşaat projelerindeki ajanları nasıl kullanabiliriz? Veya inşaat projelerindeki yanlış olduğu inşaat projelerinde ajanları nasıl kullanabiliriz? Yoksa projede bir ajan yok. Tabii ajanlar diyoruz ama James Bond'tan bahsetmiyoruz tabii ki. Biz iki bir ajan değil. Şantiyede güneş gözüyle gezen gizli servis elemanları değil. Aslında yapay zeka ajanları dediğimiz şey belirli bir hedef için adımları planlayan, araçlar kullanan, bilgiyi takip eden ve gerektiğinde aksiyon almasına yardımcı olan dijital yardımcılar. Yani böyle şey gibi küçük küçük minicik nano dostlar gibi düşünebilirsiniz. Ne diyorsun abi? Sen neler söylemek istiyorsun?

Valla ben çok şey söyleyeceğim. Bu bölümü çok sen de biliyorsun.

Biliyorum biliyorum.

İçeride çok istiyorduk. Evet. Fakat çekmememizin nedeni şu oldu aslında, ajanların ajan üretiminde o kadar hızlı gelişmeler oldu ki bu arada. İşte Vibe Coding denilen hadise çok güncelleşti. Şimdi Loop Engineering yine konuşuluyor. Bunlar da aslında ajan yönetiminin bir parçası. Şimdi böyle olunca yani dur bakalım, dur bir bekleyelim, şunu da görelim, şunu da görelim diye özellikle ben bu Vibe Coding'deki çalışmaların yani ajan üretiminin son derece kolaylaştığı, artık chat GPT'de ve Codex'te ve bir sürü yerde otomatik olarak verildiği bir şeyde. Çünkü ajan deyince işin içine otomasyon boyutu da giriyor. Şimdi bu açıdan birazcık şey yaptık. Şimdi şöyle bir ajanla ilgili belki açıklamayı şöyle yapabiliriz. Klasik sohbet robotundan farkı ne? İşte chat bota soru soruyorsun aslında iki boyutta o da sana cevap veriyor. Güzel. Dokümanı bulmasını sağlıyorsun. O dokümanı karşılaştırıyoruz. Eksik bilgiyi soruyoruz. Rapor üretiyoruz. Aksiyon listesi çıkartıyoruz. Yani birden fazla üç boyutlu, dört beş boyutlu iş yaptırabiliyoruz. Ve ben çok net bunu söyleyeceğim. Yani ajan kullanamayan, ajan oluşturamayan, onları yönetemeyenlerin iş dünyasında çok fazla artık yaşam şansı yok.

Şey gibi ajansız hayat çok bayat gibi.

Evet evet yani artık çok zor. Hatta ben insan kaynakları da çalışan dostlarıma şunu söylüyorum. Basit bir ajan yapmasını isteyin. Mülakat yaptığınız adaylar. Yani kendi işinle ilgili ajan yapması isteyin. Konuşmuşumdur başka programda. Yani şimdi silikon vadisindeki en büyük sıkıntı şu. Yani insanların sıkıntısı. Yazılımcılar yazılımcılardan kendi işlerini ajana devretmesi isteniyor. Yani ajan yazmaları isteniyor ve herkes bunu biliyor ki o ajan yazıldıktan sonra o yazılımcının işi kalmayacak. Bu hepimizin hepsinin herkesin bilerek yaptığı bir şey. Ya buradan lütfen anlattıklarım yanlış anlatsam ajana öğrenirseniz size iş kalmayacak. Hayır öyle bir şey değil gayet. Tabii ki. Aksine ajanı öğrenmezseniz size zaten olmayacak yani. Şey olarak bakınca bu ajan olayı son derece önemli. Bunu yani bugün yapamayan arkadaş eğer İK görüşmesinde yarın da firmanız için sorun yaratacak diye düşünüyorum Haluk.

Çok güzel bir giriş yaptın abi. O zaman şöyle devam edeyim. Bir örnekleme yaparak gitmeye çalışayım. İşte sabah proje müdürü geliyor ofisine. Malum inşaftan konuşuyoruz ya, işte imalatlar gecikmiş, onaylar bekliyor, taşeron talepleri masada, satın almalarda bir sürü problem, üstüne üstlük iş güvenliğiyle ilgili bir sürü ihlal bildirimi gelmiş. Normalde hepsi böyle ayrı yerlerde saçma sapan dağılmış vaziyette duruyor. Eee, dağılmış derken bunlar fiziki kağıt parçalı olarak değil, bilgi dağılmış vaziyette bir yerde duruyor. Sonra bir ajan... Ajan dediğim yine o gözlüklü sahada gezinen amca değil. Küçük nano dostlarımız. Bir ajan çıkıp bunları toplayıp bugün dikkat etmeniz gereken beş konu bunlardır. Sayın proje müdürü diyebilir mi? Kulağa ne kadar hoş geliyor değil mi abi? Ne diyorsun?

Kesinlikle o kadar güzel anlattın ki Haluk. Yani çok çok doğru. Katılıyorum. Şimdi mesela buna şey diyorlar. Yani ajan dilinde diyeyim günlük radar. Günlük proje radarı. Günlük haber radarı gibi. Mesela dediğim gibi ajan iş programından bizim istediğimiz doğrultuda kritik aktiviteleri, toplantı notlarından açık aksiyonları, yazışmalardan bekleyen kararları, sağ raporlarından sapmaları hepsini birleştirip projenin önüne sadece bilgi değil öncelik getirebilir. Mesela benim kişisel yaşamda kullandığım ajanları biraz anlatayım. E-maillerimi son bir gün içinde gelen e-maillerimi kara ve benim için öncelikli beş aksiyonu bu mailler üzerinden çıkar diyorum. Ya sen bilmiyor musun bilebilirsin ama o kadar çok mail içinde işte Haluk bana yazdı şunu yap yarın şunda buluşacağım bu toplantıya gideceğim bu etkinlikte olacağım bunun ön hazırlığını yap bu görüşmeden evvel bir çalışma hazırla gibi yarın diyor şu toplantıyı yapacaksın şunu hazırla gibi. Bana maillerimden beş tane çıktı vermemi istiyor. Çıktı veriyor bana ne yapmam gerekiyor. Bir ajanım var sabahları bana inşaat dünyasıyla ilgili dünyadaki önemli projelerden, ihale süreçlerinden, büyük projelerden haberler getiriyor. Bir ajanım var sadece Orta Doğu bölgesindeki projelerden bana haber getiriyor. Bir ajanım var. İngilizcemizi C1'in üzerine çıkarayım diye bana haftalık çalışma setleri hazırlıyor. Ne bileyim bir ajanım var hafta sonu bana edebi dünyadaki edebiyatla ilgili haberleri kültür sanat haberlerini gönderiyor. Yani dediğim gibi bu ajanları istediğimiz gibi istediğimiz şeyde hazırlayabiliriz. Yani ben şuna inanıyorum zaten şu anda. Hepimizin yapması gereken, Ajan'la beraber, Ajan'ım bir kardeşten bahsedeceğim, otomasyon. Yani biz işlerimizi nasıl otomasyona çevirebiliriz, dökebiliriz, otomatikleştirebiliriz? Bunu düşünmeliyiz. Yani önceliğimiz bizim özellikle rutin tekrar eden işlerin otomasyona nasıl dönünce. Yani hepimiz kafamızda bunu sormalıyız. Yani şeyi geçtim, projeyi inşaat tarafını zaten konuşacağız onu da kendi kişisel hayatımızda da sürekli yaptığımız işlerin otomasyona dökecek ajanları ulaştırmalıyız diye oluşturmak istemiştim.

Kesinlikle katılıyorum abi sana. Öncelik önemli. Yani hem özel hayatta hem iş hayatında tabii ki önemli. Çünkü projeler yine özelinde konuşmaya devam edersek herkes her konuya aciliğe bağırıyor. Bunu sen de bilirsin abi. Ne deyip sen herkesin işi acil. Böyle bir dünya yok ki. Her şey acil olabilir. O zaman gerçekten acil olmayacak mısın? Acil kere acil mi diyeceksin? Son derece tuhaf bir durum. Ama bu acil olduğunu düşündüğü insanların, acil olduğunu düşündüğü konuların aslında hepsi kritik de değil olmayabilir. Gerçekten kritik öneme sahip de olmayabilir. Bazı konular evet böyle gürültüyü duyarsın arkada, bir şeyler oluyor diye hissedersin. Bazıları da sessizce çok büyük problem haline gelebilir. Etkilerini zaman içinde hissedebilirsin değil mi abi? Yani ne bileyim ne demek istiyorsan da burada bir şeyler Ya da şöyle söyleyeyim, bu anlattıklarından sen ne hissettin öyle sorayım.

Aslında Halit Çam şunu söylüyorsun, yani diyorsun ki iyi ajan gürültüyü azaltıp sessiz riski görüntüleme görünür kılmak. Hikaye bu yani gürültü olololololol değil de kimsenin görmediği sessiz duran oradaki tehlikeyi sessiz yılını bize göstermesi. Mesela bir taşeron 3 haftadır küçük küçük küçük gecikiyor. Kimse farkında değil. Küçük gecikmeler bunlar. Tek başına her gecikme böyle yönetilebilir gibi oluyor ama bakın bu tekrarlıyor. Bir örüntü oluşmaya başlıyor.

Kümület bir birikmeye başlıyor.

Ajan bu örüntüyü yakalayıp bu ekip kritik yola yaklaşan bir performans riski oluşturuyor diyebilir. Kültürleri bizden daha iyi görebilmesi.

Kesin. Bu gerçekten hani insanı veya yapay zeka ile insanın kabiliyetini ayıran bir nokta olarak değerlendirilebilir. Burada hemen şunu söylemek istiyorum. Belki ajantiklemi ayırmamız da gerekebilir. İşte ne bileyim bu amacı önük olarak işte raporlama ajanı diyebilirsin. Doküman kontrolü ile ilgilenen bir ajan diyebilirsin. Satın alma için bir ajan diyebilirsin. Uyarılar için bir ajan diyebilirsin. Yani hepsine zaten bir ajana her türlü işi yüklemek de amaca hizmet etmez gibi gözüküyor. Espri ne burada? Günlük rutini daha rahat, daha yönetebilir hale getirmek. Dolayısıyla ajanları da burada çeşitlendirmek önemli oluyor. Ya da ne bileyim öneme göre, kapsama göre böyle bir genel taksim yapmak gibi. Yanılıyor muyum bilmiyorum ne diyorsun?

Harika diyorsun zaten Halit'cim. Bunları oluşturup aslında ne kadar çok ajan oluşturup küçük parçalara bölme gibi düşünebiliriz bence bu işin. Bunları birlikte birbirleriyle çalışabilmelerini sağlayacak yapıyı oluşturmalıyız.

Kesinlikle.

Yani bu şimdi Codex'ta, Cloud'da, Antigravity'de olan hikaye bu. Markdown dosyaları dediğimiz şeyleri oluşturmak ve bu Markdown dosyalarını bir arada çalıştırmak. Ve çok teknik şeye girmek de istemiyorum. Çok basit hemen yazın size söyleyecektir. Yani aslında ajanın bir altyapısı.

Birazcık chat chipiti kullanın da sorun kardeşim. Ben chipit demekle bir...

Aynen yani şey o. Bu arada aynı şeyde termostan bende de var. Onu getirseydim size...

Bu benim favorim podcastlerimin favorisi.

Çok çok çok çok aynen. Aynen. Ne bileyim işte bir hak ediş hazırlık ajanı gerçekleşmeleri, metrajları, fotoğrafları. Bunayları kontrol edebilir. Bir toplantıcağını kararları aksiyona çevirir. Bu karar verildi, ne yapılacak bu kararda? A kişisi B zamanına kadar bu işi yapmak zorunda, C kişisinden destek almak zorunda gibi çıktıları bize verebilir. Bir sonraki toplantıda kapanmayan maddelerle açılışı yapmamızı sağlayabilir diye düşünüyorum. Ya biraz böyle aşkı kafamızda oluşsun ya bu birçok arkadaş buralarda bizden çok öte işler yapıyor. Bunları Biliyorum ve bundan çok mutluyum ama bugünkü bizim bu bölümün amacı birazcık bu ajanlara daha böyle sıcak kolay yani öyle bir gözüne korkutulmayacak bir şey gözüyle bakabilmelerini sağlamak diye düşünüyorum.

Kesinlikle kesinlikle bu demin saydığın ajanların işte ne bileyim variyetelerini veya çeşitlerini ilave olarak mesela sahada bir kalite ajanı olduğunu düşün sağ işlerini takip eden eden. Kontrol formlarını, uygunsuzluk kayıtlarını dikkate alıyor. İşte fotoğraflara bakıyor, tekrar eden hata tiplerini ortaya çıkarıyor. Yani düşünsene şöyle bir uyarı verdiğine, bu katta aynı tip hata üçüncü kez yapıldı diyor. Yani şey gibi sanki böyle sahada uslanmaz bir hafiye var gibi böyle çok acayip. Ama büyük artı veya katma değer yaratacak bir fonksiyona sahip diye düşünüyorum.

Kesinlikle. Şimdi burada tek başına emir veren mekanizma olmamalı. Tekrarladığımız bir şeydir bu insanla birlikte hareket etmeli diye. Çünkü yanlış yönlendirme işte süre maliyet kalite riski oluşturabilir. Bu yüzden ajanların da yetki sınırları olmalı. Hani böyle satın almacıların proje müdürlerinin vardır ya merkeze kadar bir yetki sınırı şu kadarlık mal alır falan şu kadarlık harcama var. Bunu yapabilmeli. Yani bilgi toplayıp öneri üretip uyarı verecek ama kritik kararlarda. Insanla yürümemiz gerekecek. Bu yani bu işi tamamen ajan'a bıraktığım şeyde değil. Geçen bir arkadaşımın yaşadığı bir olayı anlatmak istiyorum. Bir LinkedIn'de işte paylaşım yapmak için bir ajan dizayn ediyor. İşte bir sürü paylaşacak konu var onları söylüyor. İşte pazartesi bu konuları paylaş, salı bunları paylaş. İşte şu geldiğinde bunu şey yap falan. Evet yani tam bir LinkedIn paylaşımlarımızın hepsini bir ajan üzerinden yapıyoruz. Da hani güzel olabiliyor. Benim de böyle heyecanlandıran bir şey. Merakla da dinledim. Ama Cem dedi ya başıma ne geldi dedi. Bir gün abi ajan şunu paylaşmış. Bugün paylaşacak bir şey bulamadım.

Eyvah eyvah eyvah.

İşte bunu anlatmakta kastım insan kontrolünü koyabilmek. Ya güzel. İlimi kimlik gördüğün şey bir anda bütün bütün herkes diyor ki aa bu adam ajan yapıyormuş. Halbuki o ajanı yönetmen de çok büyük bir iş ama insanlar diyecek ya dediğin gibi öyle bir garip.

Garip taksit kafaymış, kendi bir şey üretememiş hepsini zaten bilgisayara yazdırdılar. Çıkarışın içinden insanlar.

Çıkarışın içinden aynen. Bu bakımdan yani ajanı tek başına bırakmamanız lazım. Mutlaka insan kalmaz. Ajan da yanlış yapmıyor. Garibim diyor ki bugün bayağı çekmişim bulamadım diyor. Ne kadar samimi. Yani yanlış bir şey yok. Ajan da çok dürüstçe bir hareket yapıyor ama işte ajan onu bilemiyor tabii o karşıdaki insanların tiyi alacağını.

Şimdi tabii buradan şu geldi aklıma senin dedikleriyle evet şimdi ajanı tabii tek başına bırakacağız. Hani bu hep şöyle biz belki bir yıl aşkında sürede konuşuyoruz ya hibrit model olması lazım karar verici makazların iyisi olması lazım. Yani ajan şunu yapmayacak şu alt yüklenici işte ne bileyim işlerini sekiz gün geciktirdi cezaya demeyecek. Bu alt yüklenince sözleşmedeki şu şu maddelerden dolayı ihlali düşüyor. Bir kontrol edin diyecek belki. Yani bu şeyi yapıyor. Hayat ne kadar kolay. Oh be insanın böyle parası geliyor. Benim için her şeyi düşünen bir ajan var der ki.

Aynen. Ya bir de şöyle bir şey var. Şimdi bu ajanı yönetici yerine koyduğun zaman direnç ve risk de büyüyor. Hem bu anlattığımıza benzer riskler hem de çalışanların bir direnci oluyor. Bu bakımdan en iyi ajan insanın dikkatini doğru yere götüren ajan diye düşünüyorum. Ajan programını niye geç attıklarken benim kafamın içinde bir şey daha vardı. Dedik aslında bundan sonra belki böyle bir bölüm yapabiliriz. Ajanı konuk etmek buraya. Ajanı yani biri yapar tamam ajanı konukunda olur. Onun bir böyle uyduruk fotoğrafını koyarız. O bir mesele değil. Görsel olarak da.

İleride avatar bulmamız lazım ona.

Evet o ne diyecek? O ne diyecek? Yani sen bir şey dedim mi diyecek ki alıktır bir dakika. Burada böyle böyle. Cem sen bunu dedin ama bu bir şey tabii öyle değil. Ben bunu buradan araştırıyorum diye.

Kanlıma teyit verecek.

Anlatabiliyor muyum? Ve önümüzü açacak. Çok güzel söylediğince zaten bayılır ya dalka ukla. Hadi bakalım biraz daha devam et falan diye. Ha bu arada dalka ukla ilgili şöyle bir şeyim var işte. Bir zamandır kodex kullanıyorum. Kodexi daha geliştirmek istiyorum. Orada bu dalga oktu konusu çözülmüştür. Tahmin edemiyorum. Ben kodex diyorum. Cloud ve diğer antikroetik kullan arkadaşlar ne demek istediğimi anlıyor. Burada siz artık olayları Marttan dosyaları üzerinden çalıştırdığınız için Marttan dosyasındaki veri üzerinden hareket ediyor. Öbür türlü bir kere hem geniş bir veri aralığından çalışıyor ona işte ajandan altı yapısını oluşturan medya dosyalarına yükleyip verdiğiniz için burada sizin geçmişinizi artık görmüyor. Ama bizim bildiğimiz klasik chat, cpt olsun işte cloud olsun, gemini olsun ne yapıyor? Sizin bugüne kadar bütün paylaşımlarınızı aslında onların hepsini bir medya dosyası gibi düşünerek hareket edip Cem sen böyle yapmıştın şimdi de bunu yapabilirsin. Sana bunu da hazırlayayım mı diyor. Kötümü değil işte buralarda dalga uklu abartıyor ama şimdi Mart'tan dosyasının ne gördüysen o. Şimdi ben anlıyorum şu var bu Mart'tan dosyası bizi ilk bu programı yaparken Halil Ümbülkesi yanında çıktı aldık bir dijital turla için benimkinde aldık ikisinin birbirinden farklı olduğunu gördük. Hatta bir hukukçu arkadaşımızla aldık onda bambaşka. Evet evet evet.

Sorgulara verilen cevaplar.

Evet ama şu anda bence. Mart'tan dosyasının dışında artık senin kişiliğin ve senin geçmişte yaptıklarına bakmıyor.

Evet.

Hatta bakmaması için onu tekrar bir komutla da şey yapabilirsin.

Halim Akkan diyor ki.

Artık Mart'tan dosyaları üzerinden bir çıktı. Ve tamam ya da malum bunu deneyelim. İkimize aynı sonuçları verecektir. Çünkü artık onun ölçüsü şey değil. Halil'in eski verileri ile Cem'in eski verileri değil. Bu bence çok güzel bir aşama. Çünkü bundan çok kişi rahatsız oluyordu. Biz de rahatsız oluyorduk. İşte bazı arkadaşlarım beni artık parlatma, cilalama gibi komutlarla başlatıyorlardı. Çok doğru ama o seni cilalamıyor. Gidiyor başka yerden yine senin geçmişinden bir şey buluyor. Bu bir yerde güzel ama bir yerde de sıkıntı oluyor. Mart'tan dosyasıyla biz bunları çözmüş oluruz. Sadece bu dosyanın içindekiler üzerinden. Harekete diyoruz abi.

Anladım. Peki abi şimdi ajanlara geri dönüyorum. Şu sorular geldi aklıma. Kurulum tarafında ne gerekiyor? Çünkü birçok kişi tamam ajan yapalım diyecek yani. Bizi dinleyenler, izleyenler diyecek de dokümanlar klasörde, raporlar Excel'de, yazışmalar mailde, fotoğraflar telefonda. Yani bizim ulaşmaya çalıştığımız veri esasında orada, burada, şurada her yerde değişik veya dağılmış vaziyette. Derli toplu bir veri tabanı dahi yok ortada. Peki nasıl yapacağız bunu abi?

Abi şöyle önce biraz böyle yakışıklı bir kelimeyle kavramlaşacağım ama ihtiyaç süreç haritası yani biz hangi ihtiyacımıza hangi süreç içinde ihtiyacımız var?

Gerçekten ne istiyoruz?

Aynen ajan hangi iş takip edecek?

Ne yapacak?

Planlamak zorunda. Hangi kaynaklara bakacak? Hangi tetikçilerde uyarı verecek? Bütçeden daha yüksek gibi gibi değil mi? Bunları vereceğiz. Hangi çıktığı kontrol edecek? İkincisi bu ajan arkadaşın veri erişimini sınırlamamız gerekecek. Hem sınırlayacağız hem de nerelere gidip bakacağını söyleyeceğiz. Mesela yine bu kodexteki güzel bir şey klasörünü veriyorsun. O klasörün üzerinden sana her türlü çalışmayı yapıyor ama klasör üzerinden.

İşte Cloud'daki Cowork gibi.

Evet, evet aynen. Ben Codex çiçeği konuşuyorum, sen Cloud'lu olarak çok güzel söylüyorsun. Böylece o verilerin hangi veriler üzerinde çalışacağını biz bunu söyleyeceğiz. Güvenlik ki güvenli apayrı bir program, birkaç program bence yapmalıyız ama burada hani kısaca söylememiz gerekirse hangi bilgiyi görebilir, hangi bilgiyi dışarı gönderemez. Hangi aksiyonu otomatik alamaz? Bunları yani bir başlangıç için istersen bir daha tekrarlayayım hani kurulum gibi şey düşündük ya işte süreci belirleyecek süreç haritasını hangi iş takip edecek, hangi kaynaklar, hangi tetikleyiciler, hangi verilere ulaşacak ihtiyaç veriyi ileşimi üçüncüsünde de bu ihtiyacın güvenliği diye düşünüyorum.

Tabii bir de şu geliyor aklıma tamam hani ajan kurmayı becerebildiğimizi varsayalım veya çok neticede uzay mekiği yapmak kadar zor bir şey olmadığını düşünüyorum. Performansını ölçmemiz gerekiyor değil mi? Yaptığımız ajanın gerçekten ne kadar iyi çalıştığını veya bizim amacımıza yönelik mi çalıştığını anlamak adına. Tabii ajanı kurduk diye kendini öyle süper menüm ben, harika falan.

Tamam, ben gidip mi yatayım?

Gerçekten işe yarıyor mu veya ölçülebilir? Neticede ölçülemiyor, ölçülebilir bir katma değer ortaya çıkarmıyorsa o zaman sanat esergibi tek başına bir yerde durur. Bilmiyorum yanılıyor muyum?

Çok doğrusun abi yani işte hep konuştuğumuz yani mühendisçe dediğimiz bir şey var ölçülebilir hedefler belirlemek. Ölçülebilir hedefler işte mesela ne diyeceğiz toplantı aksiyonlarının kapanma süresi azaldı mı? Dedik ya toplantı kararını aksiyona çevir dedik bir ajan çalıştırdık değil mi bu toplantı ajanı? Peki aksiyonun kapanma süresi azaldı mı? Bunu da tabii yapay zekâ ile çaptıracağız. Bunu da oturup bir insan eliyle üç gün iki gün almış değil. Bunu da ajan verecek. Yani burada konuştuğumuz şeylerin hepsini yine yapay zeka kendi sistemi içinde çözüyor. Böyle düşünün lütfen. Yani başka bir bunun için iki adam daha iki insan da almamıza gerek yok. İşte RFI cevapları hızlandı mı? Gecikme uyarıları daha erken ulaşıyor mu? Ya daha önce işte üç gün sonra idi. Şimdi artık o gün içinde hemen biz gecikme uyarısını alıyoruz. Daha az hata verdi mi? Hak ediş sürecinde bir kısalma da tabii güzel bir şey ama daha çok oradaki hatalı çıktıların toparlanması anlamında. Bu tip ölçülebilir hedeflerle kontrol edebiliriz. Daha bunu da çok çok çoğaltabiliriz.

Bu anlattıklarından sonra şöyle bir endişe ortaya çıkıyor mu veya korku oluşur mu onu anlamaya çalışıyorum. Şimdi tabii ajan sayıları artacak ihtiyacına göre. Veya yapman gerekecek. Sonra herkesin ayrı bir dijital yardımcısı olacak. Sonra yine koordinasyon kaybolacak mı? Şimdi bunu anlamaya çalışıyorum. Sanki ortada bir ajanların savaşı varmış gibi bir durum ortaya çıkacak mı?

Evet, evet. Aslında öyle bir durum var. Düşünmeliyiz. Yani ajanlar da bir organizasyon gibi tasarlanmalı. Her ajanın rolü, veri kaynağı, yetkisi... Raporlama noktası net olmalı. Yoksa bir dijital kalabalık ortaya çıkar.

Hakaponi gibi.

Aynen. Zaten bizim yaptığımız inşaat çok fazla disiplin içerdiği için, çok fazla paydaş içerdiği için bir koordinasyon sanatı. Yapay zeka ajanlarını da biz koordinasyonsuz bırakamayız. Aksi takdirde yeni karmaşalar bize yaratabilir diye. Düşünüyorum. Çok iyi bir noktaya temas ettin.

Şimdi tabii gittikçe gıcık sorular sormaya devam ediyorum. Şimdi bu ajanların bir de birbirleriyle iletişimleri var. Birbirleriyle konuşması var. Satın alma ajanı malzeme gecikmesini görüyor ve planlamaya haber veriyor. İşte kritik yol etkisi hesaplanıyor bu seviyede. Sonra buradan dolayı bu da gidiyor sözleşmence ajana söylüyor. Süröz atımı ihtimali ortaya çıkması lazımdır diye sebeplerini söylemiyorum ama. Şimdi bunların ayrı ayrı konuşması yine parçalı bilgi gibi oluyor. Bunların hepsinin bir senkron içinde hareket etmesi gerekiyor. Bu sağlandığı takdirde o zaman Ahmet'e, Mehmet'e, Halil Hacem'e ihtiyaç kalır mı diye düşünüyor insan. Ne diyorsun? Yani hep aynı sosyolojik endişeye geliyoruz ama maalesef konu çok fazla bu eksende tartışılıyor veya toparlanıyor. Konuştuğumuz konular bizi isterseniz bu soruya doğru itiyor. O yüzden sordum bunu.

Orada benim düşüncem hep belki bunu beraber hep tüm seninle söylediğimiz yani işte 10 kişinin yaptığı işi 3 kişi yapacak hikayesi. Yani insansızlık değil sıfır değil 3 olacak ama orada bir 6-7 arkadaşın tabii iş kaybetme durumu olacak. Bu sadece inşaat değil tüm yapay zeka sonrası beyaz yakaları bekleyen bir şey. İşte oradaki ilk 3'e nasıl girilecek? Mücadele gibi artık çalışanlar bu yapay zeka sonrası hayatta kalma o firmada kalmak için de bu sistemin mantığını anlamak üzerine kurtarmaları gerekecek diye düşünüyorum. Şimdi biraz önce de çok güzel bir şey söyledin. Dedin ya abi ajanlar konuşuyor birbirine. Ajanlar işte biz insanların yapamadığını yapıyor. Biz birbirimizle konuşmakta çekiniyoruz. Sometimes bazen ekolarımız öne çıkıyor. Bazen efendime söyleyeyim vakit bulamıyoruz. Bazen ona ulaşamıyoruz gibi. O zaman da bu iletişim kopukluğu ki Piyamay'ın hep çok eğitimlerini falan bahsediyorum. Söylediği bir şey var. Projelerde zarara yol açan birinci sebep iletişim kopukluğu diyor. Ya iletişim bir numaralı. Sonra bu sadece inşaat için değil tüm projeye çıkıyor. Daha da önem kazanıyor. İşte iletişim planı başlamadan hiç projeye başlamaması lazım. Ama bunlar da daha bir kültürel soru. İletişim planını da artık yapay zeka zaten bize hazırlayacak. İşte burada da ajanların da bir orkestrasyonu olması gerektiği düşünüyorum. İşte hangi ajan ana bilgi kaynağına güvenecek? Çelişkili olduğunda kime soracak? Hangi uyarı proje müdürüne? Hangisi teknik ofise? Hangisi yönetime girecek, gidecek? Ajanlar arasında iş bölümü kurulmazsa bir toplanttaki üç farklı müdürün aynı konuda üç farklı yorum yapması gibi üç farklı şey söyleyebilir. Bunların da koordinasyonunu yine yapay zeka da yapabilmekle beraber biz insanlar yapmalıyız. Biz insan ne yazık ki artık bazı konuşmalarda biz insanlar ve onlar gibi ifadelere de kulaklarımız alışmalı. Robotlar insanlar artık robotlar botlar. Nasıl onları tanımlayacağız bilmiyorum ama böyle bir durum var. Böyle bir şey var.

Evet. Bu şeye benziyor yani dijital bir ekip kuruyoruz ama hala bir ekip lideri lazım. Yani şey gibi her organizasyona dijital bir Sherlock Holmes lazım gelecek demek ki. Öyle gözüküyor aslında sanki.

Çok çok doğru diyorsun abi. İşte burada sorumluluğu net çizmemiz lazım. Yani ajan bir tedarik riskini işaretlediğinde bu bilgi planlama güncellemesine Otomatik not düşebilir. Fakat sözleşme, bildirim için mutlaka bir insan onayı olmalıdır. Yani ajanlar birlikte hareket edip gidebilirler. Ama nerelerde insan dokunmalı, nerelerde insan kontrolü olmalı? Looplu bir ifadesi var mı?

Loop engineering.

Loop engineering var. Bir de insanın içine girmesi durumu. Yani loop'un içine insan sokmak. Luku yalnız bırakmak. İnsanın içine girdiği luplar oluştur. Yani lupun içinde insanın şeysin diye düşünüyorum. Tamam.

Şimdi aklıma tabii sen bunu anlatırken şu geliyor. Aslında bir nevi bu ajan kullanımları şirketlerin süreçlerini de sanki test edecekmiş gibi geliyor bana. Yani gerçekten... Bir şirket işleyişinde sağlıklı mı değil mi belki de ajanlar sayesinde bu ortaya çıkacak. Çünkü süreç eğer sağlıklı işlemiyorsa şirketlerde kendi yönetimsel süreçleri o zaman ajanlar da belki saçmalamaya başlayacak. Çünkü ajanın veri aldığı veya bilgi aldığı veriler bu süreçlerden doğan bilgiler. Dolayısıyla bu bilgiler hani konuşuyorduk ya garbage in garbage out gibi. Eğer veriler çok kaliteli değilse o zaman bu ajanların sonuçları da beklendiği gibi olmayabilir. Yani aslında belki de neden verimsiz yönetildiğini ortaya çıkarabilecek bu ajanlar diye düşünüyorum. Bilmiyorum yanılıyor muyum? Ne dersin?

Kesinlikle katılıyorum. Çok güzel bir aynalama yapacak. Zaten yapay zeka aynı ifadesini çok sever. Ben sınav alırım der falan bir takım soruları çok sıkıştığında mı bunu söylüyor yoksa gerçekten böyle mi kurgulanmış onu bilemem ama ajanlar bir kere sihirbaz değil. Sadece o süreçteki belirsizliği bu anlattığın sıkıntılı durumları bize gösteriyor.

Bu çok önemli.

Biz işte şunu başta iyi düşünmeliyiz. İnsanla nasıl yapıyoruz sorusunu dürüstçe cevaplamalıyız ki biz bunu bilelim ki ajandan ne isteyip neyi ajansa çırdığında ona cevap verebilelim. Ve bu cevap kişiden kişiye böyle değişiyorsa da abi o zaman yani ajanın da kafasını karıştırırız, ajandan da çok kötü sonuçlar alabiliriz.

Peki. Kapanışa doğru o zaman şöyle bir... Pratik yol hatası çizelim ya da başlangıç öğrenelim neyse. İlk ajan nerede kurulmalı ya da nasıl kurulmalı ya da ne kurulmalı öyle söyleyeyim abi o zaman sana. Aklıma geleni hemen söyleyeyim.

Bu soruyu aklıma geleni ben aklıma gelenin ötesinde daha güzel bir cevap olsun diye yapay zekaya sordum. Bazen böyle ona soruyorum. O da bana çok güzel bir cevap verdi Ali Çum. Onun cevabını da yürüyeceğim burada. Ama yüksek tekrarı içeren yerlerde. Yani rutin ve tekrarın çok olduğu yer ama riskin düşük olduğu yer.

Bu işlere bakmak lazım. Yapay zekanın sanki kullanım felsefesini özetlemiş gibi.

Gibi, gibi evet kendine en iyi o biliyor tabii. Değil mi? Aynı gibi.

Bu proje müdürü ajanı değil de sanki böyle aksiyon takip ajanı gibi bir şey anladım ben bundan.

Kesinlikle, kesinlikle. Yani biz kendimizi nasıl ne kadar iyi biliyorsak diyeceğim ama burada da tereddütüm var artık. Yapay zeka bizi bizden iyi bilecek duruma geliyor ama ne yazık ki biz yapay zeka yapay zekadan daha iyi bilemiyoruz. Maalesef böyle bir süreç içinde gidiyoruz dağıtmadan.

O zaman ben şu son cümlemi söyleyeyim.

Şöyle o küçük ajanları not etmişim çünkü bu yakışıklı sözünden sonra yapay zekanın toplantı aksiyon takip ajanı günlük rapor özet ajanı veya dokümentasyon, revizyon, kontrol ajanı bunlar güzel başlangıç olabilir. Ekipte güven kazanır. Standartları bu şekilde oluştururuz. Daha sonra daha kritik süreçlere gidebiliriz. Mesela şimdi aklıma geldi yani talepleri bitmeyen işvereninin isteklerini yöneten bir ajan. Sürekli çünkü işverenler bir şeyler ister, bir şey ister. Ama o isteklerin bir kısmı aslında istememesi gereken şeylerse. Onu işte ajanın hemen hızla bize bilgi vermesi lazım. Böyle bir şey istemeye hakkı yok. Veya böyle bir şey isterse böyle bir claim oluşur gibi gibi. Bir an böyle aklıma geldi bu işverenlerden çok canımız yandığı için.

Tabii tabii doğru. Ben bugünkü konuşmayı kendi adıma şu cümleyle bitirmek istiyorum. Aslında sanki ajanlar işleri devralmak için değil de sanki dağınık olan işleri... Takip edilebilir hale getirmek için ortaya çıkacak veya öyle olmalı gibi düşünüyorum. Son sözü de sana bırakıyorum. Sen de programı kapatabilirsin abi.

Tamam canım. Tamam sağ ol. Son bir soru. Bu soruyu ben sorayım. Siz projelerinizde aslında sorumuz hep aynı tonda gidiyor. Yani siz projelerinizde hangi ajanları kullanıyorsunuz? Hangi işlerinizi otomasyona dönüştürdünüz? Kişisel hayatınızda da olabilir. Yani bir... Ajan nasıl oluştu demeyelim de nerelerde ajan kullandığına yönelik bilgi paylaşımlarını bence LinkedIn'de bu videonun altında ne kadar çok yaparsak o kadar çok insan bundan yararlanıp kendi ajanlarını yaratabilir. Çünkü bu önemli bir şey yani nerelerde kullanıyoruz şeyinde. Ben yine bu YouTube'un yaptığı çok güzel bir ajan var onunla istersen bitireyim. Gayet tabii yani onu söyleyen arkadaşlar benim sözüm iki şey var. Bir YouTube ajanınız konuşacağım biraz sonra. Bir de hızlı seyretmeleri. Çünkü biz de Haluk'la onu yapıyoruz. Haluk benim çok beğendiğim. O ikilerin üstünde seyrediyor hızla. Ve oradan verileri alıyoruz. Ben iki anca iki yazınla seyredildiğini biliyorum. Şimdi bir nokta da şu. YouTube çok güzel bir şey yaptı arkadaşlar. Yapay zeka ile soru sorabiliyorsunuz. Video ile ilgili videonun özetini alabiliyorsunuz. Mesela ben şeyi çok seviyorum. Bu videodaki en kritik 5 anı bana söyle. Hangi dakikalar işte 3. dakikanın 5. dakikanı. Can alacak. Mesela bizim programı yani bizim vaktimiz yok. Hepsini dinleyemeyeceğiz diyen dinleyici ve izleyicilerimiz için. Bu konuşulanların beş kritik anını bize söyle deyip YouTube'a direkt YouTube'a YouTube'un içinde zaten o ajan çalışıyor. Söyledikten sonra o beş anı dinleyip işte oradan da içgörü üretebilirsin. Zaten bence bütün bu bizim yaptığımız programların nihai size sağlayacağı katkı bize sağlayacağı katkı. Içgörüler oluşturmak. Daha yani içimizde bir şeyler var dışarıdan veriler geliyor ve bunları sentez edip içgörü oluşturabiliyoruz ki işte yapay zekanın dışarıdan gelen veri zenginliği bize daha nitelikli, daha kaliteli, daha zengin içgörüler oluşturabiliyor. Kapat edin ama ben yeni bir program kadar uzun kapadım galiba lütfen.

İçgörün bir an önce programı kapatalım diye.

Aynen aynen aynen aynen aynen. Peki bir sonraki bölümde görüşmek üzere.

İzleyicilerimize iyi bir hafta diliyoruz.

Teşekkürler. Aynen, aynen, aynen.