Bob de Wit spreekt op MVO 2024

Als volgende spreker. Die voorspelt niet de toekomst, maar houdt zich wel heel veel bezig met het begrijpen van de toekomst. Zo spreekt hij over een maatschappij 4.0, of society 4.0, waar we naartoe gaan met z'n allen. Hij is hoogleraar strategische leadership aan Nijerode Business University. Een veel gevraagd spreker, Heeft een adviesfunctie en is mede-ambuteur van twintig boeken. En jawel mensen, hij heeft gedoseerd in meer dan vijftig landen. Hij neemt jullie zo meteen mee in een vloge verhaal over de turbulente toekomst die voor ons ligt. En hoe we een verbeterende samenleving samen kunnen ophouden. Mag ik een hartelijk applaus voor niemand minder dan Bob de Wit.

Dit.

Is Rammel Frans. die My Way zingt, gaat daar terugkomen, want ik heb een verhaal voor u. En aan het eind ga ik weer terug naar het nummer van Heron Dood, alleen doen dat R-Way. Ik ga u vertellen wat wij als ondernemers kunnen doen om een betere wereld te maken. Mijn naam is Bob de Wit. Ik ben verbonden aan Nijboden, ik ben dus een wetenschapper, ik ben ook Rotterdammer, ik zet er eventjes bij. En mijn vak is, ja, en mijn vak is strategisch leiders, want dat betekent eigenlijk dat ik de toekomst lees. Zo moet je het een beetje zien. En wat dat betekent voor leiders om besluiten te nemen over de toekomst. En dat is een multidisciplinair vak, zou je kunnen zeggen. Want de toekomst is enige keer gerelateerd aan politiek en nu weer technologie, dan de economie. En je moet een beetje voor alle markten thuis zijn, dat was het ook altijd vroeger. Alles was interessant, maar niks boeide me. Dat kwam een beetje neer. Tot ik erachter kwam dat de toekomst mij boeide. En toen ben ik erop gaan richten. Misschien dat je mijn naam wel kent. Met name dat boek wat u daar ziet met die boom. Dat is een boek dat wordt in 75 landen gebruikt. Een van de grootste in de wereld. Wordt op universiteiten en business schools gebruikt. Dus dat is al wat ik heel erg lang en dat multidisciplinaire zat helemaal in mij. En ik heb ook bedrijven geadviseerd over allerlei strategische vragen. Eigenlijk veranderde dat in 2011. Dat was het eerste moment dat ik dacht van daar gaat iets gebeuren. En er was een boek verschenen van Jeremy Rifkin. Dat heette de Third Industrial Revolution. Eigenlijk zei hij van, hè, we gaan eerst stonen en olie, we krijgen nu computers. Een beetje jibberjabber, dan komt het daarom neer. En ik had op geluid zo'n gevoel van, er klopt iets niet. Ik weet niet wat het is, maar er klopt iets niet. En ik liep ermee rond, en de tijd was in 2015. Toen werd ik er vaak bij een oratie te houden, voor een vernijingrode. En tijdgeschreven had ik door wat er niet aan klopte, wat een niet-bluis gevoel van mij was. En die oratie die heette aan de vooravond van de Maastrichtse Revolutie. Eigenlijk was het zo dat ik al vanaf 2015 in heel veel landen ben geweest. En dus dat ik voor grote zalen zei tegen mensen, dames en heren, door een aantal ontwikkelingen, internationale ontwikkelingen en technologie met name ook, we staan aan de voorafgang van een maatschappelijke revolutie. Nou ja, mensen die keken me aan van nou, je weet leuk te vertellen, maar ik zie niks gebeuren, weet je wel? En ik kwam ook niet verder dan staan over geen heisjes, daar kwam een beetje op niks. Maar ik wist wel dat het ging gebeuren, dus ik zat te wachten tot er iets ging gebeuren. Nou, en toen was het, je kunt het je wel herinneren, begin 2020, intelligente lockdown. En toen dachten we, nou dit zou het begin kunnen zijn. Ik heb het ook meteen verteld, dames en heren, er is heel wat anders aan de hand. We zitten in een overgang naar een andere samenleving toe. Dat is een autonome ontwikkeling, daar kan niemand wat aan doen. We kunnen wel boos worden op mensen in België en in Brussel en in Den Haag. Maar het is een autonome ontwikkeling, dit is een maatschappelijke revolutie. We zitten in een overgang naar een andere tijdperk. Daar ben ik een beetje bekend door in Nederland. En toen heb ik Society 4.0 geschreven. Society 4.0 is eigenlijk dus een visie op waar we naartoe gaan, de samenleving waar we naartoe gaan en waar dat zo eigenlijk zo is. Daar wil ik iets over vertellen. Daarna werd ik ook weer gevraagd door allerlei mensen om het te gaan implementeren. Toen hebben we een coöperatie opgericht. De coöperatie en Society 4.0 zijn hier ook aanwezig, dus wilt u meedoen dan heel erg graag. En daarna heb ik ook nog een aantal andere boeken geschreven. Dat is namelijk Democratie 4.0, want ook de democratie gaat veranderen. Ik weet niet of het opvalt, maar het werkt niet meer zo heel erg goed. Dat zag ik aankomen een tijdje geleden al.

En we hebben een implementatieplan gemaakt daarvoor en dat heet Regio 4.0, daar ga ik het nu over hebben. Want in Regio 4.0, dat is eigenlijk de belangrijkste ondernemers, want die ondernemers zijn degene die de toekomst gaat bouwen. Ik ga je een beetje meenemen in deze manier van denken. En je moet je goed realiseren, het is misschien een moeilijke tijd, maar je moet je wel realiseren, dit is een tijd waar ondernemers belangrijk zijn, en dit is een tijd waarin leven mag maar eens in een paar honderd jaar voortkomt. Ja, normaal gesproken lees je het alleen in de geschiedenisboeken, maar dit is een tijd, wat wij meemaken, wij maken de toekomst op dit moment. En dus daar moet je even blij mee zijn, misschien niet altijd even leuk, maar je moet je wel blij mee zijn, denk ik, dat het zo is. En om even aan te geven waar het op zit, kijk even naar dit overzichtje. Kijk, honderd jaar geleden waren dit de grootste bedrijven. Dit is in Amerika, maar eigenlijk was dat altijd zo. Honderd jaar geleden de grootste bedrijven waren bedrijven die maakten grondstoffen. Dit zijn allemaal grondstoffenbedrijven. En die maken olie, chemie, blubber, kamel, staal, weet je wel, eigenlijk allemaal grondstoffen. Meer dan honderd jaar zo. En de vraag is dan, waar zijn die grondstoffen voor bedoeld? En dat zie je dan vijftig jaar later. 50 jaar later dan zie je dat eigenlijk alle grondstoffen zijn uit de top 10 op één na en dat is olie. En hoe komt dat? Ja, olie is de belangrijkste grondstof voor het industriële tijdperk waar we uit zijn. En voor de rest zijn het allemaal industriële massaproductie. Wat u goed moet realiseren, is een belangrijk ding om te weten, dat is een maatschappijvorm, dus de inrichting van de samenleving, is gericht aan de belangrijkste bron van economische waardecreatie. Helpt even om het zo op te doen, waar je het meeste geld mee verdient. En dat was hier dus industriële massacroductie, daarom heette het een industriële tijdperk. IBM op nummer 1, die maakte in grote fabrieken. Iedereen dan loopt in de band, aan het einde stonden er diepmachines, want toen maakten ze ook diepmachines, en verkochten dat aan kantoren. En waarom werkte dat? Nou, het hele industriële samenleving ging erover dat je dus dingen in massa kon produceren, waardoor de kwaliteit van het product omhoog gaat en de prijs naar beneden. Daar kwam even meer. Hetzelfde met auto's, hetzelfde met Ford, hetzelfde met motor, hetzelfde met elektriciteit, koelkasten, machine, airco's, Kodak. Dus eigenlijk wat wij gewend zijn, en dat is de afgelopen 250 jaar, wat nu aan het einde is, 250 jaar bezig geweest met het opbouwen van een industriele samenleving, wat gaat over industriele massacultuur. Maar als je nu kijkt naar de grootste bedrijven, de tien grootste bedrijven, dan zit hier één industrieel bedrijf tussen, niet één. Als je daar kijkt, 1, 2, 3, 4, 5 zijn techbedrijven. Dan heb je Big Finance, Big Pharma. En als je kijkt naar de top 20, is het allemaal hetzelfde. Er zit geen industrieel bedrijf meer tussen. Het is allemaal Big Tech, Big Finance, Big Pharma, Big Food. Dat betekent dus dat we tussen twee taalsamenlevingen zijn. Wat hier gebeurt, is niet om door mensen verkeerde fouten of verkeerde besluiten te nemen. Het is een autonome ontwikkeling. We zitten in een unieke periode, dat we uit het initiële tijdperk geworden zijn. En we zijn bezig met het bouwen van een digitaal tijdperk. En we leven daar tussenin. We leven in een periode van een jaar of 7, 8, waarin het onrustig is. Dat is altijd zo geweest, tussen twee tijdperken. Dat is vaak gebeurd. Dat is 6 uur, een jaar of 7, 8. Er zijn altijd mensen die zien het niet. Je hebt mensen die zien het wel, maar die zijn bang voor verandering. Je hebt mensen die willen misbruik maken. Je hebt mensen die willen iets nieuws gaan bouwen. Het is een hele onrustige tijd en ook nu is dat het geval. Dus wat wij hebben gedaan, ja, als we nou toch gaan naar een andere samenleving, hoe ziet dat dan eigenlijk uit? En dat noemen we dan Society 4.0. Waarom heet het nou Society 4.0? Nou, dat is omdat het... Ja, dat kunnen wij ons niet voorstellen. We hebben maar één leven. Maar als we wat verder terug gaan in de geschiedenis, is het de vierde keer dat we naar een andere samenleving gaan. Heel lang hebben we geleefd, 3.000 jaar lang, om precies te zijn. 3.000 jaar lang hebben we geleefd in een samenleving. Wat eigenlijk een samenleving was waar de enige die op geld verdiende was door heel veel land te hadden. Want als je heel veel land had waar je resources en agrarische producten maakte, hebben we ook dat agrarische tijdperk. Dus dat een kleine groep van mensen dat heel goed, heel rijk, heel machtig. En het grootste deel van de mensen moesten maar zorgen dat ze de volgende dag houden. Dus 3000 jaar lang hebben we eigenlijk een elite-samenleving gehad, een kleine groep van mensen die waren rijk en machtig, en het grootste deel van de mensen hadden helemaal niets. En ze dachten dat altijd zo zou blijven. Sterker nog, er waren filosofen die zeiden, er is geen andere maatschappij mogelijk. Plato zei, de grote besluiten moeten genomen worden door mensen met geld en macht die geletterd zijn, want gewoon ondernemers en boeren en handelaren kunnen geen besluiten nemen. Staat gewoon in zijn boeken. En toch kwam er een verschil aan. En wat we ons vergeten is dat Nederland heel belangrijk was in die overgangsperiode. En dat had te maken met de likking van Nederland. Nederland liet heel gunstig naar Europa toe. Maar ook heel gunstig aan het water. We hadden een lange maritieme traditie. En zo langzamerhand werd niet landbezit belangrijk, maar handel. We gingen steeds meer handelen. Dat gebeurde in andere landen ook wel, bijvoorbeeld Singapore, Monaco had je ook handelstenen, zeg maar. En als je naar Monaco kijkt, daar zetten ze een dikke muur omheen. En dat met een handelstaartje, binnen zeg maar zo'n feodaal tijdperk. Maar in Nederland kon dat niet. In Nederland, ten eerste, er waren gewoon toevallige handelstenen. Ja, er waren gewoon te veel. Niet eentje, maar heel veel. En ten tweede, ze moesten allemaal samenwerken met elkaar, met een gezamenlijke vijand. En die gezamenlijke vijand is water. Al die handelsteden, Rotterdam, Amsterdam, Eekhuizen, Zandvoort, ze moesten samenwerken om te vechten tegen het water. En toen is er een moment geweest, en dat waren dus allemaal handelaren, die handelaren, de ondernemers waren dat, die zeiden wij willen gaan handelen, we willen naar een volgende fase toe gaan, we willen veel geld gaan verdienen. En toen was er een moment, en toen zeiden we van, nu is het wel klaar. Die tijd was komen vieren, de tweede was komen van Spanje. En toen zeiden we, de ondernemers stonden op. En die zeiden van, het is nu wel klaar. De ondervangkrijgselaar van Nederland, het plakkaat voor verlatingen. Toen zeiden we, tegenkomstvuur, de tweede N-naam wegwezen. Dat is een beetje misdragen met alfa en zo. En toen stopte het uit. Dus dat is een moment dat de ondernemers, de handelaren in die tijd, zijn opgestaan en hebben gezegd van joh, de Koninklijke Vierbeste Vrede, het is nu klaar, wegwezen jij. Nou dat vonden ze niet leuk, maar dat is het begin geweest van een zevenjarige periode. Zeven jaar lang wisten we wel wat we niet wilden, namelijk alfa en Koninklijke Vierbeste Vrede, maar we wisten niet wat we wel wilden. Dat heeft zeven jaar geduurd. Aan de zevende jaar was daar de oprichting van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. En de Republiek is een totaal andere maatschappij geworden. Want we gingen van een top-down elite-samenleving, met een kleine groep die alles voor het zeg had, gingen we naar eigenlijk meer een ondernemende samenleving. Het heet ook een handelsrepubliek. En je zou ook kunnen zeggen een ondernemersrepubliek. Dat was toen de ondernemers alles deden. En die ondernemers die organiseerden ook alles, gezondheidszorg, armenzorg, onderwijs, je kunt allemaal bieden. Allemaal dingen die werden ook burgers zelf gedaan, ondernemers en ook handelaren deden dat. Die pakten het op. Dus dit was een heel andere samenleving, waar mensen vanuit de samenleving oppakten en gezamenlijk zeiden, we gaan een betere samenleving maken. Dat was gebaseerd op handel. Dat heeft 350 jaar geduurd. En aan het eind daarvan kwam er weer zo'n moment dat we weer moesten gaan veranderen naar een andere samenleving toe. En dat was de inbestedingsrevolutie. Daar kwam de uitvinding van een machine. Daar is het mee begonnen, de Spinning Jenny. Een uitvinding, een door stoom aangedreven spinnenwiel. Waar kwam het tot neer? Normaal gesproken kregen spinnen een beetje handen in hun voeten. Er werd vervangen door een stoommachinetje. Dat ging beter en sneller en dus werden de kleren goedkoper en beter. Dat is een beetje waar het is. Dus dat was het begin van de initiële revolutie. En ook toen was het weer zo'n moment, zo'n overgangsmoment. Ja, wat voor soort samenleving willen we nou eigenlijk? Dus in de overgang van een nieuw tijdpakt is het altijd onrustig, altijd verschillende perspectieven, andere belangen. Ook is het een hele onrustige periode geweest. En we wisten ook niet hoe die toekomst eruit ging zien. Ja, en toen zeiden die mensen, die elite, die oude Holland-eigenaren, nou dit is een unieke kans om weer terug te gaan naar Plato's feudale tijdkerk. Dan hebben we weer af van die republiek. Nou, dat is gedeeltelijk gelukt, want we zijn een monarchie geworden, toch? We zijn weer van de Republieke Monarchie ingebonden. Maar tegelijkertijd zeiden die ondernemers, ja, maar wij willen machines gaan bouwen, wij willen gaan ondernemen. Dus die dit wat we nu bezitten, en die zijn allerlei bedrijven gaan bouwen. Nou, één machine en één bedrijf voor alle objecties, tiende ook, die honderd ook, die duizend ook, en op een gegeven moment... werd zo'n industriele massacroductie belangrijker dan handel. En toen kwam er weer zo'n moment waar we nu in zitten. We moeten overgaan naar een ander tijdperk. We weten nu hoe dat eruitziet, we leven erin. We hebben enerzijds weer een monarchie, de andere kant hebben we ondernemers en democratie gemaakt. Dus eigenlijk een combinatie tussen deze twee dingen. Er zijn een paar dingen gebeurd. Eén is, de overheid is steeds groter geworden en steeds groter afstand genomen van de samenleving. Er komt op dit moment 40% van bruto nationaal product. Bedrijven zijn ook veel groter geworden, steeds verder van de regio afgegaan. Zo neemt ons Fibonacci als voorbeeld. Er was een echte Brabantse bedrijf, niet? Die voelden zich helemaal betrokken bij Brabant. Die deden ze wat voor scholen, voor wegen, voor ziekenhuizen. Ze waren echt een Brabant bedrijf. Ze hebben ook een voetbalclub opgericht, waarvan de naam even niet binnenspiet, maar... Maar ze waren hier wel heel erg getrokken. Die moesten gaan concurreren met Sony en Samsung en zo. En die zijn veel te groot geworden. Je hebt eigenlijk een afstand gekregen tussen wat we noemen mensen. Die werden vooral als productiefactor wel gezien. En de overheid en de bedrijven die veel groter werden. Dus de afstand werd heel groot. En we zitten nu in een overgangsperiode. En die overgangsperiodes zijn een paar dingen heel erg belangrijk. Dit is de eerste. Het aantal private bedrijven, de bedrijven waar we het over hebben, de grootste bedrijven ter wereld, die zijn op dit moment groter en rijker dan landen. Dit is gewoon een belangrijke factor. Ja, tot nu toe was het zo, als je als bedrijf werkzaak wil doen, als je aanpast aan de wet van het land en de wet democratie wil besloten, die grootste bedrijven in de wereld, die ik net heb laten zien, die zijn groter dan landen. Die zijn rijker dan landen. En die gaan ze helemaal niet aanpassen in de wet van het land. Als je op een platform wil, moet je de Terms and Conditions accepteren, of niet? Anders kom je er niet op. Nou, ik heb ze wel eens gelezen, maar het staat vrij gemeen. Het staat er niet tussen, is me opgevallen. Dat betekent dat ze zich gaan gedragen als staten. Ik noem ze Corporate States. Het zijn geen bedrijventje aanpassen. Nee, het zijn grote bedrijven. En die willen eigenlijk zelfs, zeg maar, de diensten uitmaken. Daarnaast hebben we dat de grote vraagstukken in het leven, die ga je, publieke vraagstukken, die ga je echt niet in Brussel oplossen en ook niet in de Hague. We hebben het over de plastic soup, we hebben het over het terugbouwen van biodiversiteit, luchtvervuiling, watervervuiling, al dat troep die we hebben achtergelaten, die gaan we echt in de Hague niet oplossen. Daar hebben we dus NGO's voor, non-governmental organizations. Honderd jaar geleden hadden we er nog 400, we hebben er nu 40.000. Dus wat we dus hebben, Eerst op wereldschaal hebben we bedrijven die groter zijn dan landen. We hebben veertigduizend NGO's, die zijn niet democratisch. Nou, het is met NGO's hetzelfde als met mensen. De meeste mensen durven.

Maar ja, niet allemaal. En daar ligt een nieuw probleem. Als je goed kijkt in de geschiedenis van mensen, zijn waarschijnlijk altijd fout gegaan, is er eigenlijk altijd fout gegaan op het moment dat er te veel geld en te veel macht bij elkaar komt en dat er een paar mensen niet meer om kunnen gaan. De geschiedenis van de mensen is altijd bepaald door 0,5% van de bevolking die te veel geld en te veel macht heeft en nog misbruikt heeft. Dat is altijd zo gegaan. En geloof mij, het DNA van de mensen verandert niet in 80 jaar. Dus, we zitten in een overgang naar een tijdperk Maar enerzijds is er één trend die we wel zien en dat is die trend naar de globalisering. Dat ziet iedereen wel. We zijn van de regenkeer naar de provincie gegaan, naar het land, naar Benelux, naar Europa, wereldwijd. Dat noemen ze die globaliseringstrend en dat ziet iedereen wel. En heel veel mensen zijn daar ook mee bezig, bedrijven, NGO's. We zijn bezig met het bouwen van een globale wereld, een wereld. Want landen zijn hier wel belangrijk. We moeten een wereldregering hebben, we moeten wereldspelers hebben. Dus eigenlijk gaan ze helemaal naar die globalisering. En wat ze dan hebben, is eigenlijk hetzelfde als wat we vroeger hadden met feudale tijdperk. Zij zien dat de beste besluiten genomen kunnen worden door mensen met geld en macht en die geletterd zijn. Die de keis hebben. Dat is gewoon een perspectief die we in de geschiedenis wel vaker hebben gezien. Alleen, wat veel mensen heel veel niet zien, is dat het niet alleen maar een top-down, zeg maar, globalisering gaande is, maar ook een bedrijfgenalisering. Kijk, het hele idee van een industriële tijdperk was eigenlijk industriële massaproductie, toch? Duizenden jaren is Europa is ingedeeld op regio's. Die is altijd het belangrijkste geweest. Voor heel veel logische redenen. Altijd te maken met de technologie. En dat is de afstand die je kan afleggen per paard en treksuit. Daar kan blijkbaar meer. Dus we hebben heel veel regio's gehad. En in die regio's zorgden de bedrijven ervoor dat er alles was wat nodig was. Of nou eten was, voedsel of communicatie of wegen. Eigenlijk alles wat we nodig hadden, werd door regio's gedaan. In het industriële tijdperk is er schaalvergroting plaatsgevonden. Fabrieken zorgden ervoor dat die padden landten, de repels liepen leeg, gingen naar industriële steden toe. Dan krijg je eigenlijk die massaproductie. Maar eigenlijk zie je een aantal technologieën die zorgen ervoor dat die schaalvergroting, die we hadden in het industriële tijdperk, steeds minder belangrijk is. En er zijn een aantal technologieën die er voor belangrijk zijn. Ik zal een voorbeeldje geven dat ik jullie voor kan stellen. En dat is 3D-printing. Kijk, het hele idee van industriële massaproductie, neem eens IBM, die zit ergens in een hele grote fabriek neer. Die zet je neer op een plek waar de menselijk verkoop staat en de grondverkoop is. Daar ga je massaproduceren en daarna wordt het hier naartoe getransporteerd. Dat is eigenlijk wat het hele idee betekent. Maar als je kijkt naar de ontwikkeling van 3D-printers, Dat is werkelijk ongelooflijk hoe snel dat gaat. En je kunt kleren uitprinten, je kunt schoenen uitprinten, je kunt huizen uitprinten. Heb je dat al eens gezien? Zit je een printer neer, ga je de kroeg in, kom je terug, staat een huis, zo ongeveer. Je kunt bod uitprinten, je kunt huid uitprinten, je kunt steeds meer organen uitprinten, je kunt je hart nog een keer uitprinten. Dus dat is nou een van die technologieën die ervoor zorgt dat industriële massaproduct niet meer werkt. Als je nou een voorbeeld neemt van Dame Shipyards. Die hebben dus ergens in Polen een fabriek staan om scheepsschroeven te maken. En die worden daarna hierheen getransporteerd. Maar ze zijn nu bezig met een 3D printer om die scheepsschroeven gewoon op de werf te gaan maken. En dan gaat die fabriek dicht. Dus wat je ziet is dat de industriële massacollectie niet meer werkt. Dus we gaan terug naar de basis. En dat betekent eigenlijk dat je in de toekomst, dat hebben jullie kunnen voorstellen, we zien al die globalisering, een schaalvergroting, maar je krijgt ook regionalisering en dan de schaalverblijf. Als je dat nou voor je ziet, dan is een visie in de toekomst gaat een combinatie worden van iets globaal en iets regionaal. Ja, dan voel je op aankomen wat er gebeurt in Den Haag en Brussel. Die worden namelijk overbodig. Die hebben we gewoon niet benodigd.

Als ik op Mars, ik mag helemaal opnieuw beginnen, er zijn geen oude structuren van vroeger. Dan zou ik iets doen voor heel Mars, met die grote bedrijven, grote organisaties. En ik zou dichtbij de burger gaan staan en hun belangen gaan vertegenwoordigen. Maar ik ga geen grenzen meer trekken, geen landen meer maken, geen Brussel meer maken. Dat is gewoon overbodig. En wat je dan ziet is dat die lagen die worden overbodig. Maar die gaan natuurlijk wel proberen om zoveel mogelijk macht te halen. En dat is een beetje wat je ziet. Dat zijn de mensen die in die tussenlagen zitten. Die willen niet veranderen. Het zijn niet voor niks ambtenaren en politici. Het zijn geen ondernemers. Dus ze willen geen verandering. Ze voelen dat niet aan. Ze willen vooral positie hebben. Ze willen dingen bestendiger. Ze willen macht hebben enzo. Ze zijn met dat soort dingen bezig. En dat zijn andere processen waar ondernemers mee bezig zijn. Wat we eigenlijk zouden moeten doen, wij weten al dat soort lagen worden overbodig, moeten helemaal opnieuw beginnen. Uiteindelijk denk ik dat er ook vanuit wereld moet er iets georganiseerd gaan worden, maar wel iets van een democratie. Maar voor de rest is het vooral dat we meer van het belangen van de burgers en vanuit het belangen van de ondernemers het helemaal opnieuw moeten gaan bouwen. Als ik het voorbeeld geef van het plakkaat van Verlatingen, we hadden al heel lang een feodaal tijdperk. Wie zijn er opgestaan om te zeggen, en nou is het klaar? Dat waren de ondernemers. Dat waren de handelaren, dat waren de zouthandelaren, de boeren, de vissers, de marktkooplieden. Dat waren de mensen die opstonden samen met burgers en zeggen tegen die feodale gasten, het is klaar nu, weglezen. Het zijn altijd ondernemers geweest die de verandering hebben gemaakt, die de nieuwe ontwikkelingen hebben gevolgd, de nieuwe samenlevingen gemaakt, om een betere samenleving te maken voor ons allemaal. En dat is ook nu het geval. Kijk, ook nu zie je dus, wat ik al zei, we krijgen naar die regionalisering. Uiteindelijk worden we een samenleving van verenigde regio's. Dat is het meest logische. En daar kun je alle dingen doen. Dit is wat wij noemen een diamant. Dat zijn zeg maar de tien domeinen die nieuw ontwikkeld moeten worden. Dit zijn allemaal tien ondernemers domeinen. Als u zegt van nou wij willen graag meebouwen aan de nieuwe wereld in society 4.0. Wij geloven in dat ondernemers gaan oppakken. Wij geloven dat de basis voor regio's is. Ik wil me gaan inzetten. Kijk even naar wat wat jouw domein is en meld je bij ons aan. We hebben hier een stand. En zeg van wij gaan mee. Want kijk wij hebben wel die visie op de toekomst. In society we bedoel. Maar we hebben de ondernemers nodig om dit te gaan bouwen. Voor de zoveelste keer zijn het de ondernemers die om kunnen gaan met de risico's, die om kunnen gaan met de onzekerheid. Die niet bij de pakken neer gaan zitten, die niet in ontskenning gaan zitten, die zeggen we gaan gewoon bouwen. Het motto van Society for Builders is ook niet mouwen maar bouwen. Toch? Als dat geen ondernemers taal is, dan weet ik het ook niet meer. Dus laten wij met z'n allen weer op gaan staan. Laten wij met z'n allen zeggen, we gaan een nieuwe wereld maken met Society4Nul. Meldt u ons bij ons aan. En ik weet zeker dat we het samen dat kunnen doen. En laten we wel wezen, wij ondernemers doen het niet zoals die mensen dat graag willen. We doen het op onze manier, of niet? We do it our way.

Wat is nou het leuke van het ondernemerschap? Kijk, er is zoiets wat wij noemen zwermintelligentie. En dat wil eigenlijk zeggen dat je kunt, als je ondernemers bent en je zit in verschillende regio's... ...en je gaat met elkaar verbinden, je bent onafhankelijk maar je gaat verbinding maken, dan ontstaat iets van zwermintelligentie. De visie die ik voor me zie, is dat naar een wereld gaan met multi-regio's, waarbij die regio's met elkaar gaan samenwerken. Vanmiddag hebben we nog een mooi voorbeeld van Maarten Erasmus. Die zit in Spanje met sinaasappels en mango's en citroenen en zo. En die koppelt dat direct terug naar Nederland waar ze verkocht worden. Dan ga je regio's met elkaar verbinden. En eigenlijk al die partijen die haal je er tussenuit. Het is ondernemer daar, nou ondernemen hier en burgers bij elkaar. En op die manier gaan we al die regio's met elkaar verbinden. In al die regio's al de ondernemers met elkaar verbinden. En zorgen dat we eigenlijk weer bottom-up de belangen van de mensen gaan bedienen. En niet zeg maar meegaan met de belangen van de partijen die graag heel veel macht en geld en controle willen hebben. Wat ik al zei. We gaan het zelf doen. In het begin kwam ik op met My Way. Dat is een beetje mijn verhaal al. Ik heb het altijd op onze eigen manier gedaan. Maar mijn voorstelling zou zijn om dat met z'n allen te gaan doen. Zeggen, we gaan het op onze manier doen. Dit is weer het nummer van Herman Brood. En zingt u alsjeblieft mee. We hebben het net al gehoord, Robert Richmond. We hebben allemaal dingen gedaan die we niet goed gedaan hebben. Maar we moeten gewoon doorgaan.

What I had to do And so it's true Without exemption Meezingen! I planned Each other's course Each careful step Along the highway And more Daar komt-ie he! Much more than that.

We do it our way.

Dankjewel.

Bob, voor jouw inspirerende verhaal. En je kan ook gewoon nog zingen, heb ik dus vandaag ontdekt.

Dat wil ik niet zeggen.

Nou, lieve mensen, mag ik nogmaals een hartelijk applaus. Dat kan nog wat harder voor Bob.

Dankjewel.