Bob de Wit traces how societies shift when new ways of creating value emerge. He points to 3,000 years of agrarian order, the rise of Dutch trading cities, and the fall of the Iron Curtain as examples of people adopting better systems. He argues we're now open to Society 4.0.
Chapters
Samenleving toe gaat, waar gaat het dan naartoe? Hoe gaat die toekomst er eigenlijk uitzien? En het is met name dat tweede, de visie die ik heb gemaakt in het boek, van dames en heren we gaan naar een overgang naar een andere samenleving en dit is de samenleving die ik voor me zie en dat is het tweede gedeelte wat ik altijd hoor en dat is ook hetgeen dat heel veel mensen aantrekt, vooral mensen die zien van dit willen we niet meer, ja wat willen we dan wel? En die toekomstvisie, die hoopvolheid.
Dat is hetgene wat heel veel aandacht heeft gegeven en ook heel veel vraag van allerlei, met name regio's, daar ga ik zo niets over zeggen. Regio's die zeggen van, wij willen die nieuwe toekomst gaan bouwen. Laten we niet vergeten, dat is ook een stukje geschiedenis, gewoon historisch is dat bekend. Als mensen het slecht hebben, dan gaat er niks gebeuren. Mensen kunnen ontevreden zijn, mensen kunnen boos zijn, mensen kunnen het slecht hebben, maar dan gaat er niks veranderen. Dat denken we wel, maar dat is niet zo. Wanneer gaat er iets veranderen? Dat is als we het mensen slecht hebben en als er een beter alternatief komt. Dan pas gaan mensen bewegen. En je ziet steeds meer, ik weet niet of jullie dat gezien hebben, maar steeds meer wordt duidelijk in welke tijd we leven. Steeds meer mensen, ik merk dat heel erg, vanaf het begin van 2020, steeds meer mensen snappen dat er iets niet klopt. Steeds meer mensen willen dit niet meer. En mensen gaan pas bewegen, met name de grote groep, en niet de kleine groep, maar met name de massa gaat bewegen als er een beter alternatief is. Als ik even een voorbeeld geef, achter het IJzerkordijn, Oost-Duitsland, mensen hadden het heel slecht in het communistisch systeem. Mensen wisten ook dat ze slecht hadden. En mensen die wisten ook dat dat niet ideaal was, maar mensen bewogen niet. Tot dan iemand zegt voor joh, kijk naar z'n andere kant van het kordijn, kijk naar z'n andere kant van die muur, Mensen zijn niet alleen vrij, maar ze hebben het veel beter. Dat is een veel beter systeem. En toen ging die muur om. En eigenlijk is dat in essentie waar we bezig zijn. We zijn bezig met het bouwen van een betere wereld. We zijn bezig met het maken van die visie hoe de wereld eruit kan zien. En we zien ook stapje voor stapje gaan steeds meer mensen begrijpen waar we in zitten. En steeds meer mensen zeggen van nou, als we dit niet meer willen, wat willen we eigenlijk wel? Ik vermoed dat binnen een jaar dat er steeds meer mensen die openstaan voor wat er gaande is, steeds meer mensen zeggen nou ik ben wel geïnteresseerd wat er gaande is. Waar wij mee bezig zijn is het bouwen van die betere wereld. Waarom heet het nou society 4.0? Ik zei al we leven in een unieke wereld, een historische periode en dat komt omdat we vier.
Heel veel mensen realiseren zich dat niet, omdat ja, onze hele leven hebben we altijd geleefd in één samenlevingsvorm. We kunnen soms niks anders voorstellen. En we denken ook dat dit het hoogtepunt is voor de menselijke beschadiging.
Vraag kun je je wel even stellen, dat hebben we al vaker gedacht. 3000 jaar lang hebben we geleefd in een samenleving die.
Eigenlijk redelijk stabiel eruit zag. En hoe kwam dat? Dat kwam omdat de belangrijkste manier om geld te verdienen, in de wetenschap noemen we dat economische waardecreatie, maar de belangrijkste manier om geld te verdienen was door agrarische producten. Dat is de enige manier om geld te verdienen. Om rijk te worden en machtig te worden. Dat betekent dat als je heel veel land had, dan was je rijk en machtig. En als je geen land had, dan was je arme en machteloos. In die tijd was er een enorme elite samenleving met een kleine groep die had heel veel land en een kleine groep die had geen land. De mensen die land hadden waren rijk en machtig. En de mensen die geen land hadden waren arme en machteloos. Daar kwam het een beetje voor. Dat ging zelfs door, drie duizend jaar, dat is lang hè. Dus mensen kunnen zich niet voorstellen dat een andere samenleving mogelijk was. En sterker nog, er waren ook tot en met de Grieken, waar de Griekse filosofen, die zeiden van de enige manier om een land aan te sturen, om besluiten te nemen, is door de besluiten te laten nemen door mensen die rijk zijn en machtig en geletterd zijn. En dat is een tijd dat niet iedereen kon lezen en schrijven. Want het gewone volk kan geen besluiten nemen. 3000 jaar lang dacht men, dit is de enige manier om dat te doen. Zij dachten dat het altijd zo zou blijven. En toch ging het veranderen. Dat was society 1.0. En toch ging het veranderen. En wat we als vergeten, is dat Nederland in de geschiedenis, daar in de wereld, heel belangrijk is geweest. En dat had te maken met onze regering. Nederland hing heel gunstig op land naar Europa toe en ligt heel gunstig aan het water. En we hadden een maritieme traditie. En wat er gebeurde, is dat in Nederland werd er steeds meer gehandeld. We kregen steeds meer handelsteden. Rotterdam, Amsterdam, Enkhuizen, Zwolle... Nou, u kent er zelf ook een aantal. Dat werden steeds meer handelsteden. En in handelsteden had die landeigenaar niets te zeggen. Ze reden over heel veel deftige grotten, want daar had je de rest van de tijd mooie restauranten om naar te gaan eten. In de steden, in die handelsteden. Maar ze hadden niks meer te zeggen. En wat je nou zag in heel de wereld, is dat die handelsteden werden vaak stadstaartjes. Ja, die zaten in dat feodale tijdperk, in die agrarische samenleving. Met een koning, of een tsaar, of hoe heetten ze ook alweer, een keizer.
Ze bleven binnen dat die samenleving zitten, maar ze maakten een stadstaartje van. Want hoe daar besluiten werden genomen, dat past niet bij een handelstad. En bijvoorbeeld een Monaco, een Singapore, dat waren allemaal handelsteden. En dan werden er stadstaatjes. Want ja, de manier waarop je besluiten neemt in een stadstaatje, is dan een keer anders dan in die samenleving. Maar in Nederland kon dat niet. En waarom kon dat niet? Eigenlijk voor twee redenen. Eén was, er waren gewoon teveel handelsteden. Er waren gewoon teveel. Het was niet eentje in een hele grote oplak waar we heel veel handels deden. En het tweede is, we moesten samenwerken tegen het water. Want het water was onze grootste vijand. Dus we konden ze helemaal niet veroorloven om een stadstaartje te worden. We moesten er een keer samenwerken. En op een of ander moment was het zo dat in Nederland de toevoegende waarde, economische waarde, geld verdienen, door handel groter werd dan landbezit. Toen kwam er zo'n moment, een overgang naar de andere samenleving. Wij wilden de samenleving altijd gerelateerd aan het geld verdienen, economische waardecreatie. En op een gegeven moment was het in Nederland zo dat de waardecreatie door handel groter werd dan door landbezit. En toen kwam er zo'n moment waarop we tegen die landteigenaren zeiden van, joh, wat jullie aan het doen zijn, dat werkt bij ons niet. We gaan het anders doen. En toen er zo'n moment geweest is, dat is de onafhankelijke kerstverklaring van Nederland geweest. Wie weet dat nog? Wat was het moment? Wie weet dat? Plakkaart van verlating. Heel goed, plakkaart van verlating. Het interessante is namelijk dat als ik dit verhaal vertel, bij heel veel mensen, ook op Nijenrode, opvallend hoe weinig mensen weten wanneer Nederland.
Dat was de kroning van Spanje, kroning Filos de Tweede. Van hartelijk dank voor de bewezen dienst, we gaan het anders doen. Helft op zijn Rotterdams gezegd, wegwezen jij. Dat liep nog een tijd onder. Dat was het plakkaan van belatingen.
