A Dutch interview with strategy professor Bob de Wit (author of Society 4.0) about how societal and technological shifts reshape healthcare. De Wit frames society entering a new era driven by Digitech, Big Finance and Big Pharma, argues for regional organisation, and describes a shift in healthcare from repairing disease toward preventive, integrative health (including lifestyle, culture and data-driven prediction). He also critiques commercial dominance (e.g., pharma) and calls for redesigning governance and ownership of welfare.
Chapters
Hier op Nijenrode ga ik in gesprek met hoogleraar strategie Bob de Wit. Hij is schrijver van het boek Society 4.0. We gaan het hebben over de transitie in het zorglandschap.
De vraag aan jou, waar gaat de zorg eigenlijk heen? Wat is de toekomst van de zorg?
In 2017 had ik al oratie gehouden. Ik heb aangegeven, we staan aan de voordeur van de maatschappelijke revolutie. En dat heeft ermee te maken als er nieuwe technologieën komen. En er komt een ander, zeg maar, economisch waardenmodel. Dan komt er ook een nieuwe maatschappijvorm uit. In de handelsrepubliek, dat was zo georganiseerd dat het goed voor de handel was. En de industriële tijdperken hebben het zo georganiseerd dat het goed voor de industriële productie was. Maar de belangrijkste waardecreator is niet meer industriële productie, maar dat zijn Digitech, Big Finance en Big Pharma. Dat zijn de grote waardecreatoren. Maar wat eigenlijk mijn vak is, is dus snel dit soort signalen begrijpen en dat onderzoeken. Helemaal aan het begin zie je ook dat je een andere maatschappij kan bouwen. Dus ik was er al heel lang mee bezig. Dus ik ben er ook langer mee bezig geweest om te kijken hoe we dat beter kunnen gaan maken. Hoe ik die betere toekomst eruit zou kunnen zien.
Je zegt eigenlijk, we zitten in een transitie naar een nieuw tijdperk, door die digitale transformatie die we eigenlijk doorgaan. Je zegt daarmee, we hebben een nieuwe society eigenlijk nodig en daarvoor moeten we ons regionaal organiseren.
In de zorg zijn we natuurlijk ook al steeds meer regionaal bezig. Maar hoe zie je dan dat uiteindelijk dat verandert? Want die digitale transformatie heeft natuurlijk heel veel invloed ook op de zorg. Hoe zie je dat?
Dus qua maatschappijvisie gaan we steeds meer regionaal. Dat is precies wat je zegt. Je ziet al bewegingen richten regionaal. Ook de Europese Commissie heeft subsidies om meer te regionaliseren. Dus dat is een trend die gaande is. Maar in de zorg speelt het nog iets anders dan regionalisering en dat is dat al die nieuwe technologieën impact hebben op de manier waarop we zorg of gezondheid gaan inrichten. Robotica en big data en heel veel technologieën, kunstmatige intelligentie, blockchain. Allemaal technologieën die eigenlijk de hele maatschappij veranderen. Eigenlijk alle sectoren binnen de maatschappij gaan veranderen en dus ook voor de zorg gaat veranderen. En wat geldt voor de hele samenleving, voor heel veel andere sectoren, moeten we helemaal opnieuw beginnen. Eén is, wat we moeten doen, is gezondheid weer als een integraal vraagstuk zien. En niet alleen maar als een medicijnenkwestie.
Zelfs met het ziek pilletje erin.
Ja, met het ziek pilletje erin ben je weer beter. Voor sommige dingen heeft dat gewerkt en blijft ook werken. Dat moeten we ook zeker blijven doen. Maar we gaan tegenwoordig overal pilletjes vergooien en dat is echt te ver weg. Dus we moeten echt kijken waar het wel werkt en waar het niet werkt. We moeten toch weer kijken naar de integrale gezondheid van de mens. Niet alleen maar het repareren van mensen die ziek zijn of kapot zijn, maar je moet kijken naar de integrale gezondheid. En die integrale gezondheid wil zeggen, je kijkt naar je voedsel, je kijkt naar je leefpatroon. Je moet ook ontspannen, kunst, cultuur. Dat zijn allemaal belangrijke dingen. Met technologie kunnen we ook heel veel data ophalen om ook te voorspellen hoe het met je gaat. Dus als je een aantal waarden ziet...
Dus eigenlijk aan de preventieve kant?
Ja, eigenlijk ga je van reparatie naar preventie. Dat is een belangrijk onderdeel.
Dus eigenlijk ook wel meer gefocust op welzijn dan de mens.
Ja, gezondheid en welzijn. Kijk, welzijn is een beetje het domein geworden van de overheid. En daar hebben heel veel mensen dat vergeten. Maar bijvoorbeeld, als je over een paar honderd jaar teruggekeken, dan waren domeinen als onderwijs, gezondheid, oudere zorg, arme zorg, allemaal publieke activiteiten die voor welzijn zorgden. Dat waren activiteiten van burgers.
Gewoon er voor de medemens zijn, voor elkaar zorgen.
De afgelopen honderd jaar hebben we er steeds meer een overheidstaak van gemaakt, een publieke taak. Dan lijkt het wel alsof de overheid verantwoordelijk is of de eigenaar is van ons welzijn. Maar wij zijn gewoon zelf eigenaar van ons welzijn en wij moeten het gewoon weer opnieuw gaan organiseren. Met gebruik van de goede dingen van het verleden, Maar we moeten ook soms durven zeggen, nou weet je, dit werkt gewoon niet meer. Wat niet meer werkt is dat de commerciële belangen van een aantal partijen, bijvoorbeeld van pharma, leidend zijn. Gezondheid moet leidend zijn. We hebben op internationaal niveau, de grote vraagstukken op wereldniveau worden gedaan door non-governmental organizations en internationale organisaties. In de zorg is dat de WAO. Dat is geen democratie. Dus daar worden ook besluiten genomen die in principe niet voor algemene welzijn zijn. Als dan bijvoorbeeld ook die partijen gaan samenwerken, dan wordt het helemaal een strijd tussen burgerbelangen en andere belangen. En dat moeten we opnieuw gaan ontwerpen. Het is logisch dat het zo gegaan is. Ze hebben het ook met goede bedoeling gedaan. Maar ja, het systeem is op.
Wat zou jij willen zeggen tegen managers, bestuurders die nu in de zorg zijn? Wat zou je ze op dit moment willen meegeven?
Maak de keuze om mee te gaan in de verandering. Want we hebben juist deze mensen nodig om die verandering ten goede te gaan maken. Zowel mensen die aan de bedden staan, maar ook de mensen die op positie zitten. Die hebben we allemaal nodig om die betere wereld te maken. Stel je open, hou het mogelijk dat er een andere en een betere zorg mogelijk is. Ga meebouwen en als er voldoende mensen dat gaan doen, dan gaan we volgens mij gewoon een betere wereld bouwen. En dan start het oude wereld vanzelf in elkaar, want dat gaat sowieso gebeuren.
